Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уильям Хорвуд Стюарт (1857 - 20 мамыр 1906) – британдық дипломат. Ол Ресей империясының құрамына кірген Грузиядағы Батуми қаласында АҚШ вице-консулы қызметін атқап жүргенде қаза болды.
British diplomat
William Horwood Stuart (1857 – May 20, 1906) was a British diplomat. He was murdered in Batumi, Georgia, then part of the Russian Empire, while serving as a United States vice consul there.
Отбасы
Стюарт 1857 жылы Лондонның Харроу қаласында Уильям Стюарт М. А. (1816–1896) отбасында дүниеге келді, ол кейіннен Эссекс графтығындағы Мундонның викары (1862–1889) және Эссекс графтығындағы Хазелидің ректоры (1889–1896) қызметін атқарды. Оның анасы Каролина (1834–1921) болды, ол Букингемшир графтығындағы Уэстон-Турвиллдегі Эдвард Хорвудтың кіші қызы. Ол сонымен қатар дипломат, майор Роберт Стюарттың және хирург әрі суретші Джеймс Стюарттың туған інісі, сондай-ақ Индияны жақсы көретін Чарльз "Хинду" Стюарттың шөбересі және генерал-лейтенант Уильям Сприйдің ұрпағы болды.
Stuart was born in Harrow, London, in 1857 to William Stuart M. A. (1816–1896), who later served as Vicar of Mundon, Essex (1862–1889), and Rector of Hazeleigh, Essex (1889–1896). His mother was Caroline (1834–1921), youngest daughter of Edward Horwood of The Manor House, Weston Turville, Buckinghamshire. He was also a nephew of the diplomat Major Robert Stuart and the surgeon and artist James Stuart, as well as a great nephew of the Indophile Charles "Hindoo" Stuart, and a descendant of Lieutenant General William Spry.
Ерте мансап
1873 жылы Стюарт өзінің еміл майор Роберт Стюарттың жеке хатшысы болып қызмет етті, ол Одессадағы, Украинадағы Қара теңіз және Азов теңізінің ресейлік порттарындағы британ консулының бас консулы болған. 1880 жылдары ол Румыниядағы Брайла қаласында тұрды, және 1885 жылдың шілдесінде оның кіші інісі Чарльз Лидер Стьюарт 16 жасында Дунайда суға батып қайтыс болды.
In 1873 Stuart was serving as Private Secretary to his uncle Major Robert Stuart, a British consul general for the Russian ports on the Black Sea and the Sea of Azov in Odessa, Ukraine. In the 1880s he was based in Brăila in Romania, where, in July 1885, his younger brother Charles Leader Justice Stuart drowned in the Danube at the age of 16.
Батум қаласында
1890 жылдардың басында Стюарт Батумға көшіп келді және өмірінің соңына дейін сонда тұрды. 1904 жылы ол американ вице-консулы болды, ал 1906 жылы британ консулының міндетін атқарды. Стюарт жапон консулы болып тағайындалуға тиіс болған, бірақ орыс-жапон соғысының басталуына байланысты тағайындалуы кейінге шегерілді. Батумда қызмет еткен кезде Стюарт аймақтағы американдық мүдделерді белсенді түрде ілгерілетумен айналысты және Кавказдағы американ мыс өндіру компаниясымен байланыста болды. Ол бірнеше британдық компанияның өкілі болды, оның ішінде МакЭндрю Форбс компаниясы да бар. Стюарт Батумдегі ірі кеме брокерлері мен экспорттаушылардың бірі болды. 1906 жылғы 20 мамырда, шамамен сағат 23:00-де, Стюарт досымен кешкі ас ішіп оралғанда, Батумнан солтүстікке қарай 5 шақырым жердегі Махинджауридегі үйіне бара жатып, ағаш жасырынынан үш рет оқ атты. Ол жақын жердегі әскери казармаға жеткізілді, бірақ бір сағаттың ішінде қайтыс болды. Бұл қылмыстың жеке себептермен жасалғаны және қылмыскерлерге ақы төленгені мүмкін. Стюарт өмірінің көп бөлігін Шығыс Еуропада өткізді және бірнеше жергілікті тілде еркін сөйлей білді; ол жергілікті халықтың құрметіне ие болды, бірақ өткен жылғы революциялық көтерілістер кезінде оның өміріне қауіп төнді және ол үлкен сомада ақша беруге мәжбүр болды. 1906 жылғы 31 мамырда АҚШ Мемлекеттік хатшысына жолдаған хатында елші Джордж фон Ленгерке Мейер "Кассим Диджавадже және Али Поркхолл Огли" есімді екі адамның қамауға алынғанын хабарлады.
By the early 1890s, Stuart had moved to Batum, where he remained until his death. In 1904 he became an American vice consul and in 1906 was also serving as an acting British consul. Stuart had been named Japanese consul but his appointment was deferred owing to the outbreak of the Russo Japanese War. While serving in Batum, Stuart actively lobbied for the American interests in the region and was connected with an American copper mining concern in the Caucasus. He was the representative of several British companies, including MacAndrew Forbes. He was one of the largest ship brokers and exporters of Batum. At about 11 p. m. on 20 May 1906, Stuart was returning to his home at Makhinjauri, 5 miles north of Batum, after dining with a friend, when he was shot three times from behind a tree. He was taken to a nearby military barracks but died within an hour. It seems likely that the murder was committed for personal reasons and that the murderers were paid to carry out the act. Stuart had spent most of his life in Eastern Europe and could speak several local languages; he was respected by the local populations but during the revolutionary uprisings of the previous year, his life was threatened and he was obliged to hand over large amounts of cash. In a letter to the United States Secretary of State on 31 May 1906, Ambassador George von Lengerke Meyer wrote that two men, "Kassim Didjavadgé and Ali Porkhall Oghly" had been arrested.
Қылмысқа реакция
Бұл кісі өлтіру ісі американдық, британдық және ресейлік дипломатиялық қызметтердің барлық деңгейлерінде қарастырылды. Елиу Рут (АҚШ Мемлекеттік хатшысы), Джордж фон Ленгерке Мейер (АҚШ-тың Ресейдегі елшісі), Уайтлау Рид (АҚШ-тың Ұлыбританиядағы елшісі), Сесил Спринг Райс (Британның Санкт-Петербургтегі уәкілдік істері жөніндегі уәкілі және "Менің еліме ант беремін" әнұранының авторы), Патрик Стивенс (Британның Батумдағы консулы), Александр Петрович Извольский (Ресейдің Сыртқы істер министрі) және Барон Роман Романович Розен (Ресейдің АҚШ-тағы елшісі) бір-бірімен хаттар мен меморандумдар алмасты.
The matter of the murder was taken up by all levels of the American, British and Russian diplomatic services. Letters and memoranda were exchanged by Elihu Root (United States Secretary of State, George von Lengerke Meyer (US Ambassador to Russia), Whitelaw Reid (US Ambassador to the UK), Cecil Spring Rice (British Chargé d'Affaires at Saint Petersburg, and author of the lyrics to the hymn I Vow to Thee My Country), Patrick Stevens (British Consul at Batum), Alexander Petrovich Izvolsky (Russian Foreign Minister) and Baron Roman Romanovitch Rosen (Russian Ambassador to the US).