Кіріспе

Балық түрлері

Аляска қара балығы (Dallia pectoralis) – Esociformes отрядының (Esocidae) esocid тұқымдасына жататын тұщы су балығының бір түрі. Ол Алясканың Арктика аймақтарында, сондай-ақ Сібірде және Беринг теңізі аралдарында қоныстанады.

Сипаттама

Аляскалық қара балық шағын, орташа ұзындығы 15 см-дей болады, бірақ 30 см-ге дейін жететіні белгілі. Аляскалық қара балық өзгертілген жұтқыншақ арқылы атмосфералық оттегімен тыныс алу қабілетімен танымал. Атап айтқанда, қара балықтың жұтқыншағы тыныс алмастыратын және тыныс алмастырмайтын бөлімдерге бөлінеді. Тыныс алмастыратын бөлімін кең шырыш қабығы мен қан тамырларының көптігі, сондай-ақ эпителийдің барлық жеріне тараған капиллярлар арқылы анықтауға болады. Мұндай тыныс алатын жерлер бұрыннан бар ойықтар болуы мүмкін, мысалы, суырлар, бобърлар және күзендер жасаған ойықтар, немесе жай ғана жұқа мұз қабаттары. Қара балықтар мұздың астында үйіріліп жүзеді, ал үстіне көтеріліп тыныс алғанда, мұзды жеп, естілетін сықыр немесе сору дыбысын шығарады.

Тамақтандыру және тамақтану

Қара балықтардың негізгі тамақ көзі – су жәндіктері мен омыртқасыздар, алайда Бристоль шығанағында ірі қара балықтардың өздері жегендіктері, сондай-ақ жас шоқырды жегендері де байқалған.

Көбею

Балықтардың шашуы мамырдан тамызға дейін жүзеге асады, балықтар бірнеше рет шашуға қабілетті; сондықтан, аналықтары бір ретте барлық жұмыртқасын шығарып тастамайды. Eidam және авторлар (2016) Кук шығанағы бассейніндегі үш зерттеу алаңында жүргізген зерттеуде олардың рационында балықтың үлесі мардымсыз екені, яғни қара балықтың сол популяциялардағы жергілікті және жасанды түрде қоныстандырылған балықтарға елеулі әсер ете қоймауы анықталды. Бұл мәлімет қара балықтың жақсырақ бейімделгенін анықтауға көмектессе де, аймақтағы басқа қара балық популяцияларына толыққанды қолданылмайды. Кук шығанағы бассейніндегі көлдер мен өзендердегі әкелінген қара балықтың санына баға беру және басқа балықтармен рациондық қабаттасуды зерттеу үшін қосымша зерттеулер қажет.

Филогеография және популяциялық генетика

Аляска қара балығының ареалы бойынша жүргізілген молекулалық зерттеулер мұздық кезеңдерде Аляска қара балығының сақталып қалған бірнеше географиялық аймақтарын анықтады. Түр ішіндегі генетикалық құрылым солтүстік ендіктеріндегі балық түрлері үшін салыстырмалы түрде жоғары, бұл көбінесе нашар таралу қабілеті және қысқы тіршілік ету сияқты биологиялық ерекшеліктерімен байланысты.