Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мексикалық саясаткер (1927–2022)
Mexican politician (1927–2022)
Мария дель Росарио Ибарра де ла Гарза (24 ақпан 1927 – 16 сәуір 2022), сонымен қатар күйеуінің атымен Росарио Ибарра де Пидра деп те белгілі, Мексика саясатындағы белсенді және көрнекті тұлға болды. Ол президенттікке үміткер болған және қайтыс болған кезде Comité Eureka төрағасы болып жұмыс істеді. 2006 жылдың наурызында Демократиялық революция партиясы (PRD) Ибарраны LX (2006–2009) және LXI (2009–2012) заң шығарушы жиналыстарда қызмет ету үшін пропорционалдық өкілдік жүйесі арқылы Сенатқа кандидат етіп ұсынды; ол сайланды.
María del Rosario Ibarra de la Garza (24 February 1927 – 16 April 2022), also known by her marital name Rosario Ibarra de Piedra, was an activist and prominent figure in the politics of Mexico. She was a presidential candidate and was the serving president of Comité Eureka at the time of her death. In March 2006, the Party of the Democratic Revolution (PRD) designated Ibarra as its candidate to the Senate via proportional representation to serve during the LX (2006–2009) and LXI Legislatures (2009–2012); she won.
Жеке өмір
Ибарра Коахуила штатының Сальтильо қаласында ауыл шаруашылығы инженері әкесі мен скрипкашы анасының отбасында дүниеге келген. Ол Монтеррейде, Нуэво-Леонда оқыды, содан кейін күйеуі болатын Хесус Пьедра Розалеспен танысты. Ол қоғамдық өмірге белсенді қатысты, әсіресе оның ұлы, белсенді Хесус Пьедра Ибарра 1975 жылдың 18 сәуірінде Мексиканың Монтеррей қаласында полиция қызметкері Гиллермо Вальдес Вильярреалды өлтіргеннен кейін жоғалып кеткен кезде. Хесус 23 қыркүйек коммунистік лигасы деген коммунистік ұйымның мүшесі деп айыпталды. Оның мәселенің шешілуі жөніндегі шақырулары естілмеген соң, ол 1977 жылы тағы 100-ге жуық әйелмен бірге "Жоғалғандардың Еврика комитеті" ("Comité Eureka de Desaparecidos") құрды. Оның күш-жігерінің нәтижесінде, соның ішінде бірнеше аштық ереуілдері, Лопес Портильо әкімшілігі кезінде (1976–1982) оның тізіміндегі 557 саяси тұтқынның 148-і босатылды. 2005 жылдың желтоқсан айында Карлос Солана Масиас Росарионың ұлын ұрлағаны үшін ұсталды.
Ibarra was born in Saltillo, Coahuila, to an agricultural engineer father and a violinist mother. She studied in Monterrey, Nuevo León, and then met Jesús Piedra Rosales, who would become her husband. She became involved with the community, especially when her son, Jesús Piedra Ibarra, an activist who disappeared on 18 April 1975, in Monterrey, Mexico after the murder of the policeman Guillermo Valdez Villarreal. Jesús was accused of being a member of the communist organization Liga Comunista 23 de Septiembre. When her cries for resolution were unheard she formed the Comité Eureka de Desaparecidos ("The Eureka Committee of the Disappeared") with about 100 other women in 1977. As a result of her efforts, including several hunger strikes, 148 out of 557 political prisoners on her lists were liberated during the López Portillo administration (1976–1982). In December 2005, Carlos Solana Macías was apprehended for the abduction of Rosario's son.
Саяси мансап
1982 жылы ол Мексика президенттігіне кандидат болған алғашқы әйел болды, оны Троцкийшіл Жұмысшылар Революциялық партиясы (ЖРП) ұсынды. Ол 1988 жылғы Мексиканың жалпы сайлауында ЖРП партиясымен президенттікке екінші рет түсті.
In 1982, she became the first woman to run for the presidency of Mexico, postulated by the Trotskyist Workers Revolutionary Party (PRT). She would run for president in a second occasion, again with the PRT, in the 1988 Mexican general election.
Депутаттар палатасы
Ибарра де Пидра 1985 жылы PRT партиясымен, ал 1994 жылы Демократиялық революция партиясымен (PRD) федералды депутат болып екі рет сайланды. Екі сайлауда да ол пропорционалды өкілдік (плюриноминалды) жүйе арқылы Конгресске өтті.
Ibarra de Piedra served two terms as federal deputy, with the PRT in 1985 and with the Party of the Democratic Revolution (PRD) in 1994. In both terms, she arrived to Congress via the method of proportional representation (plurinominal).
Сенат
2006 жылдың наурызында PRD Ибарраны LX (2006-2009) және LXI (2009-2012) заң шығарушы кезеңдерінде қызмет ету үшін пропорционалдық өкілдік арқылы Сенатқа кандидат ретінде ұсынды; осы ұсынудың нәтижесінде ол PRD-ні өкілдік ететін Сенатта орын алды, бірақ 2006 жылдың қазан айында PRD фракциясынан шығып, PRD мен PT арасындағы саяси келіссөздердің бір бөлігі ретінде Еңбек партиясы (PT) фракциясына қосылды.
In March 2006 the PRD designated Ibarra as their candidate to the Senate, also via proportional representation, to serve during the LX (2006 2009) and LXI Legislatures (2009 2012); as a result of that designation she was able to secure a seat in the Senate representing the PRD, but in October 2006 she left the PRD faction in the Senate to join the Labor Party (PT) faction as part of a political negotiation between the PRD and the PT.
Белисарио Домингес Құрмет медалі
Росарио Ибарра 2019 жылдың 23 қазанында Белисарио Домингуес құрмет медалімен марапатталды. Өзінің қызы Клаудия Ибарра арқылы сөйлеген сөзінде ол медальді президент Андрес Мануэль Лопес Обрадорға тапсырып, "Сеньор президент, бұрынғы үкіметтердің зорлық-зомбылығы мен жамандығы жазасыздық пен ар-ұятсыздықтың қараңғылығынан әрекет етуін қадағаламаңыз. Мен күресімнің аяқталғанын қаламаймын. Осы құнды сыйлықты сіздің қамқорлығыңызға тапсырамын және оны маған біздің жақын және асыққан балаларымыз бен туыстарымыздың қайда екені туралы шындықпен бірге, сондай-ақ ұзақ күткен әділеттің қорғаушы жамылғысымен оларды жабатынына сеніммен қайтарыңыз деп сұраймын." ("Мырза президент, бұрынғы үкіметтердің зорлық-зомбылығы мен жамандығы жазасыздық пен ар-ұятсыздықтың қараңғылығында жалғасып, әрекет етуіне жол бермеңіз. Мен күресімнің аяқталғанын қаламаймын. Мен осындай құнды сыйлықты сізге аманаттап, оны маған қайтаруды сұраймын, сонымен бірге біздің сүйікті және көптен күткен балаларымыз бен отбасы мүшелерінің қайда екендігі туралы шындықты және күткен әділеттің ақыры қорғаушы жамылғысымен жабылатынына сенімдімін.") Лопес Обрадор жоғалған адамдарды табу үшін "адамдық тұрғысынан мүмкіннің бәрін" жасауға уәде берді.
Rosario Ibarra was awarded the Belisario Domínguez Medal of Honor on 23 October 2019. Speaking through her daughter, Claudia Ibarra, she turned the medal over to President Andrés Manuel López Obrador, saying, Señor presidente no permitas que la violencia y la perversidad de los gobiernos anteriores siga acechando y actuando desde las tinieblas de la impunidad y la ignominia. No quiero que mi lucha quede inconclusa. [D]ejo la custodia de tan preciado reconocimiento y te pido que me la devuelvas junto con la verdad sobre el paradero de nuestros queridos y añorados hijos y familiares, y con la certeza de que la justicia anhelada por fin los ha cubierto con su velo protector. ("Mr. President do not let the violence and perversity of the previous governments continue to stalk and act from the darkness of impunity and ignominy. I don't want my fight to be unfinished. I leave the custody of such precious recognition and I ask you to return it to me along with the truth about the whereabouts of our beloved and long awaited children and family members, and with the certainty that the justice longed for has finally covered with its protective veil.") López Obrador promised to do everything humanamente posible ("humanly possible") to find the missing persons.