Тами әл-Глауи: Марокко саяхатшысы және Марракеш пашасы
Thami El Glaoui
Тами Эль Глауи (1879-1956) – Марокко саяхатшысы, Марракеш пашасы. Француз протекторатымен әріптестік, Мұхаммед V тақтан құлатуға қатысты. Марокко тәуелсіздігі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Марокколық саясаткер (1870–1956)
Moroccan politician (1870–1956)
Тами Эль Глауи (التهامي الكلاوي; 1879–23 қаңтар 1956) 1912 жылдан 1956 жылға дейін Маракеш пашасы болды. Оның отбасылық аты – el Mezouari, бұл атау 1700 жылы Исмаил Ибн Шарифтың бір атасына берілген, ал Эль Глауи – оның Оңтүстік Марокко берберлерінің Глауа (Glawa) тайпасының басшылығын білдіреді, негізінен Жоғарғы Атлас тауындағы Телуэт қасбасында және Маракеште орналасқан. Эль Глауи ағасы Си-эль-Мадани қайтыс болғаннан кейін Глауа тайпасының басшысы болды және Мароккодағы француз протекторатының одақтасы ретінде Сұлтан Мұхаммед V-ті құлату үшін олармен құпия келісім жасады.
Thami El Glaoui (التهامي الكلاوي; 1879–23 January 1956) was the Pasha of Marrakesh from 1912 to 1956. His family name was el Mezouari, from a title given an ancestor by Ismail Ibn Sharif in 1700, while El Glaoui refers to his chieftainship of the Glaoua (Glawa) tribe of the Berbers of southern Morocco, based at the Kasbah of Telouet in the High Atlas and at Marrakesh. El Glaoui became head of the Glaoua upon the death of his elder brother, Si el Madani, and as an ally of the French protectorate in Morocco, conspired with them in the overthrow of Sultan Mohammed V.
1955 жылдың 25 қазанында Эль Глауи Мұхаммед V-тің таққа қайта отыруын және Марокконың тәуелсіздігін қабылдағанын жариялады.
On October 25 of 1955, El Glaoui announced his acceptance of Mohammed V's restoration as well as Morocco's independence.
Ерте өмір және мансап
Тами 1879 жылы Оңтүстік Глауа кланының Айт Телует тайпасындағы Имезуарен отбасында дүниеге келді. Оның отбасы бастапқыда Фатвака тайпасының Тигемми н'Имезуарен деген жерінде, Тассаут өзенінің жанында тұрған. Оның әкесі Телует қаиды Мұхаммед бен Хамму, Тибибит атымен танымал, ал анасы Зухра Оум Эль Хаир, қара құл болған. 1886 жылдың 4 тамызында Си Мохаммед қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы Си Мхаммед әкесінің лауазымын иеленді, бірақ сол жылы өзі де қайтыс болды. Си Мхаммед қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Си Мадани билікке келді және ағасы Т'хамини халифа (көмекші) етіп тағайындады. 1893 жылдың күзінде сұлтан Мүләй Хасан және оның әскері салық жинау экспедициясынан кейін Биік Атлас тауларын кесіп өтіп бара жатқанда, қарлы боранға тап болды. Си Мадани оларды құтқарып, алғыс айтқан сұлтан Си Маданиге Тафилаттан Сусқа дейінгі жерді сыйға берді. Сонымен қатар, ол Глауа арсеналына императорлық армиядан басқа Мароккодағы жалғыз осындай қару – 77 мм Крупп зеңбірегін сыйлады. Глауа әскері осы қаруды қарсыластарын бағындыру үшін пайдаланды. 1902 жылы Мадани, Т'хами және Глауа күштері Молай Абдельазиздің императорлық армиясына қосылып, Бу Хамараға қарсы жорыққа шықты. Бірақ сұлтанның әскері жеңіліске ұшырады. Мадани айыпты болып табылғандықтан, үйіне қайтуға рұқсат алғанға дейін сотта бірнеше ай қорланды. Осыдан кейін ол Мүләй Абдельазизді құлату үшін белсенді жұмыс істеді. Бұл 1907 жылы Марокконың Абдельхафидтің таққа отыруымен іске асты, ол Глауаға сыйлық ретінде Си Маданиді Ұлы визир, ал Т'хамини Маракеш пашасы етіп тағайындады. Паша патшайым Елизавета II-нің таққа отыру салтанатына Уинстон Черчилльтің жеке шақырулы қонағы ретінде қатысты, олар Черчилльдің Маракешке сурет салу үшін жиі сапарлары кезінде танысқан. Пашаның зергерлік таж мен әсем пышақтан құралған жомарт сыйлықтары қабылданбады, себебі үкіметтің өкілі емес адамдардан сыйлық қабылдау әдетке қайшы болды. Т'хами сұлтанның бұл бұйрығын жеке қорлық деп есептеді және оны кез келген бағамен жою қажет деп ойлады. 1953 жылдың 17 тамызында Киттани мен Глауи Бен Арафаны елдің имамы деп жариялады. 1953 жылдың 25 тамызында француз резидені сұлтан мен оның отбасын күштеп ұстап алып, жер аударып жіберді, ал Бен Арафа жаңа сұлтан деп жарияланды.
Thami was born in 1879 in the Imezouaren family, in the Ait Telouet tribe, a clan of the Southern Glaoua. His family was originally in a place called Tigemmi n'Imezouaren in the Fatwaka tribe, near the Tassaout river. His father was the qaid of Telouet, Mohammed ben Hammou, known as Tibibit, and his mother was Zouhra Oum El Khaïr, a black slave. When Si Mohammed died on 4 August 1886, his eldest son Si Mhamed took over his father's position and then died the same year. After the death of Si M'hammed, his brother Si Madani took power and put his brother T'hami as his khalifat (assistant). In the autumn of 1893, Sultan Moulay Hassan and his army were crossing the High Atlas mountains after a tax gathering expedition when they were caught in a blizzard. They were rescued by Si Madani, and the grateful Sultan bestowed on Si Madani from Tafilalt to the Sous. In addition, he presented the Glaoua arsenal with a working 77 mm Krupp cannon, the only such weapon in Morocco outside the imperial army. The Glaoua army used this weapon to subdue rival warlords. In 1902, Madani, T'hami and the Glaoua force joined the imperial army of Moulay Abdelaziz as it marched against the pretender Bou Hamara. The Sultan's forces were routed by the pretender. Madani became a scapegoat, and spent months of humiliation at court before being allowed to return home. He thereupon began to actively work to depose Moulay Abdelaziz. This was achieved in 1907 with the enthronement of Abdelhafid of Morocco, who rewarded the Glaoua by appointing Si Madani as his Grand Vizier, and T'hami as Pasha of Marrakesh. The Pasha attended the coronation of Queen Elizabeth II as a private guest of Winston Churchill, the two had met during the latter's trips to Marrakech, often to paint. The Pasha's lavish gifts of a jeweled crown and an ornate dagger were refused as it was not customary for gifts to be received from individuals not representing a government. T'hami regarded the Sultan's order as a personal insult that must be wiped out at all costs. On 17 August 1953, Kittani and the Glaoui unilaterally declared Ben Arafa to be the country's imām. On 25 August 1953, the French Resident had the Sultan and his family forcibly seized and deported to exile, and Ben Arafa was proclaimed the new sultan.
Өлім
Глауи 1956 жылғы 23 қаңтарда, Сұлтан оралғаннан кейін көп ұзамай, түнгі намаз оқып жатқанда қайтыс болды. Оның мүлігі мен байлығы кейін мемлекетке өтті.
El Glaoui died during his night prayers on 23 January 1956, not long after the return of the Sultan. His properties and wealth were later seized by the state.