Кіріспе

Ұлттық үкімет саясаты

Иммиграциялық заңға елге иммиграцияны және елден депортацияны басқаратын ұлттық заңдар, ережелер мен сот прецеденттері кіреді. Қатаң айтқанда, ол натурализация және азаматтық сияқты басқа мәселелерден өзгеше, бірақ олар кейде шатастырылады. Көптеген елдер кіру және шығу құқықтарын, сондай-ақ тұру мерзімі, еркін қозғалыс және сауда-саттық немесе үкіметке қатысу құқығы сияқты ішкі құқықтарды реттейтін заңдарды сақтайды.

Түрлілігі

Иммиграциялық заңдар әлемде әртүрлі және тарих бойында, жер мен уақыттың әлеуметтік және саяси ахуалына байланысты өзгеріп отырады, себебі иммигранттарды қабылдау кең көлемді ұстанымнан терең ұлтшылдық пен оқшаулануға дейін ауытқиды. Осы елдің азаматтарының көші-қонына қатысты ұлттық заңдар халықаралық құқықпен реттеледі. Біріккен Ұлттар Ұйымының Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімі барлық елдердің өз азаматтарына кіруге рұқсат беруін міндеттейді. Бірақ бұл принцип әрқашан іс жүзінде сақталмайды. Мысалы, COVID-19 пандемиясы кезінде Австралия ерекше жағдайға түскен аймақтардан келген, соның ішінде Австралия азаматтары мен тұрақты тұрғындарына да кіруге тыйым салатын саясатты қабылдады. Шенген аймағындағы мемлекеттер әдетте шекарадан еркін өтуге рұқсат берсе де, пандемия кезінде аймақтағы көптеген мемлекеттер арнайы шекаралық бақылау шараларын енгізді. Иммиграциялық саясат – елге кіруге, әсіресе тұру және жұмыс істеу ниетімен келетін адамдардың транзитіне қатысты шекаралық бақылаудың бір бөлігі. Салық, тариф және сауда ережелері иммигранттар қандай тауарларды әкеле алатынын және елде уақытша болып жүргенде қандай қызметтерді атқара алатынын анықтайды. Ауыл шаруашылығы саясаты мигрант жұмысшыларға, әдетте егін жинау маусымында ғана елге кіріп, содан кейін Оңтүстікке орналасқан елдеріне немесе аймақтарына (мысалы, Мексика немесе Ямайка) қайтатын адамдарға жеңілдіктер бере алады, себебі АҚШ және Канада осы елдерден уақытша ауыл шаруашылығы жұмыскерлерін жиі импорттайды. Иммиграциялық саясаттың маңызды аспектісі – босқындармен қарым-қатынас, олар өздерінің туған елдерінде қудалаудан немесе жағымсыз жағдайдан қорғану үшін басқа мемлекетке кіруге тырысатын, көбінесе әлсіз немесе азаматтығы жоқ адамдар. Баспана олардың ұлты, діні, ұлттық белгісі, әлеуметтік топқа жататындығы немесе саяси көзқарастары үшін қудалауға ұшыраған немесе қудалаудан қорқатын адамдарға беріледі. Инвестициялық иммиграциялық саясаттың нәтижесінде мемлекеттер кейде иммигрант-инвесторлар бағдарламалары деп аталатын шекаралық бақылау шараларын енгізеді, олар инвестиция жасаған адамдарға тұрақты тұруға немесе азаматтыққа қол жеткізуге мүмкіндік береді. Иммигрант-инвесторлар бағдарламалары 1980-ші жылдары Тынық мұхиты мен Кариб бассейніндегі салықтық бейкенттерде «паспорт үшін ақша» бағдарламалары пайда болған кезде басталды, бұл визасыз саяхатқа және салықтан қашуға мүмкіндік берді. Мұндай бағдарламалар бірнеше елде пікір тудырды. Экономикалық пайданың болмауы және қауіпсіздік мәселелері ең көп айтылған сын-пікірлердің қатарында болды. 2014 жылы Канада үкіметі «алтын виза» бағдарламасын тоқтатты (бірақ 2017 жылдан бастап Квебек өзінің «алтын виза» бағдарламасын сақтап келеді). Еуропада мұндай бағдарламаларды іске асыруды Еуропа Парламенті сынға алды және 2014 жылы ЕО паспорты, оның иесіне кез келген ЕО немесе ЕЭА мемлекетінде тұруға құқық беретінін ескере отырып, «бағасы болуы керек емес» деп жариялаған міндетті емес резолюцияны бекітті.

Сыншыл теория

Критиктік теория паналау құқығы мен иммиграциялық заңды түсіндіруге қолданылуы мүмкін.

Бақылау шаралары

Көші-қонды бақылау үшін көптеген елдер кіру-шығу пункттерінде кедендік бақылау орнатады. Кіру пункттерінің ең көп кездесетін орындары – әуежайлар және шекараға жақын жолдар. Кеден бөлімінде саяхат құжаттары тексеріледі. Міндетті құжаттарға: паспорт, халықаралық вакцинация туралы сертификат және келесі билет кіреді. Кейде саяхатшылар өздерімен алып жүрген ақша сомасын жариялауға немесе тіркеуге міндетті болады.

Елдер мен аумақтар бойынша жалпы нұсқаулар

Ел / аумақ Талаптар мен шектеулер Жұмыс істейтін тәуелділер Әлеуметтік жәрдемақылар Азаматтықтан айыру Табиғилану үшін басқа азаматтықтан бас тарту қажет пе? Шетелде азаматтығынан айыру? Тұру визасының иесінің тәуелдісі жұмыс істей алмайды. Жоқ Жоқ, бірақ шетелдік табыс салық салынады. Тұруға дейін: 5 жыл ішінде шетелде 180 күннен астам болмау керек, бір сапарда 90 күннен астам болмау керек. Тұрғаннан кейін: Белгілі бір күн шетелде өткеннен кейін тұру күшін жояды. Жалғыз ата-ана өзінің жалғыз күтушісі болса, көшіп келе алады. Тұру визасының иесінің тәуелдісіне жұмыс істеуге рұқсат етіледі. Тұруға дейін: Мемлекеттік қаражатқа қол жеткізу жоқ. Тұрғаннан кейін: Қол жетімді. Екі азаматты терроризмге қатысқандары үшін азаматтығынан айырылуы мүмкін. Жоқ Жоқ Жоқ Иә, егер «Қайта оралу заңы» бойынша азаматтық алған болмаса. Иә, егер бұрынғы азаматтығы Еуропалық Одақтың, Норвегияның немесе Швейцарияның бірі болмаса; немесе өтініш беруші жеке қауіпсіздігі үшін бұрынғы елінің билігіне жүгіне алмаса. Иә, егер алынған азаматтығы ЕО, Швейцария немесе Норвегияның бірі болмаса; немесе өтініш беруші табиғилануға өтініш бермес бұрын Германия үкіметінен рұқсат алған болса. Иә, заңды түрде табиғиланған адамдар азаматтығынан айырылуы мүмкін. Иә, егер өтініш беруші жеке қауіпсіздігі үшін бұрынғы елінің билігіне жүгіне алмаса немесе билік органдары тым жоғары деп санайтын төлем талап етсе. Иә Иә Жоқ Иә Иә Иә Иә Иә Иә