Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Диана Уинн Джонстың 1988 жылғы фантастикалық кітабы.
1988 fantasy book by Diana Wynne Jones
Кристофер Чанттың өмірі – британдық автор Диана Уинн Джонстың 1988 жылы Methuen Children's Books баспасында жарық көрген балаларға арналған фантастикалық романы. Бұл жеті Chrestomanci кітабының (1977–2006 жылдар) төртінші жарияланған кітабы болды. 2000 жылы Ұлыбританияда бесінші кітаппен бірге алғашқы төрт кітап қайта басылды, сол кезде Кристофер Чанттың өмірі «Хрестоманцидің бала кезі» деген қосымша атаумен шықты, ал Пол Слейтер салған кітап мұқабалары оларды «Хрестоманци әлемі» деп таныстырды. «Хрестоманци» кітаптары біздің әлемімізге параллель әлемдегі, күшті сиқыршы және британ үкіметінің қызметкері Хрестоманци есімімен аталады. Хрестоманци – күшті сиқыршыны талап ететін қызмет, ол сиқырдың қолданылуын қадағалайды. Оқиға Кристофер Чанттың жасөспірім кезінде өтеді, ол кітаптардың бесеуінде Хрестоманци рөлін сомдайды, және бұл оқиға біздің әлемімізден өте мүлдем өзгеше әлемде болғанын көрсетеді.
The Lives of Christopher Chant is a children's fantasy novel by British author Diana Wynne Jones published by Methuen Children's Books in 1988. It was the fourth published of the seven Chrestomanci books (1977 to 2006). When the first four books were reissued in the UK to accompany the fifth as a matching set in 2000, The Lives of Christopher Chant was subtitled The Childhood of Chrestomanci, and cover illustrations by Paul Slater branded them all The Worlds of Chrestomanci. The "Chrestomanci" books are collectively named after a powerful enchanter and British government official known as the Chrestomanci, in a world parallel to ours. The Chrestomanci, an office that requires a powerful enchanter, supervises the use of magic. The Lives is set in a world quite different from ours, during the adolescence of Christopher Chant who is Chrestomanci in five of the books.
Шығармашылық астар
ХХ ғасырдың кейбір басылымдарындағы "Хрестоманци әлемдері" деген атау олардың өтетін жерін, көбінесе "Байланысты әлемдер" деп аталатын көп әлемді көрсетеді, ал жас Кристофер осы томда оларды "Қайда болса да" деп атайды. Әлемдер тарихтың маңызды оқиғаларында, мысалы Ажинкур шайқасындағы ағылшын және француз жеңістері сияқты ортақ ата-бабалардан бөлініп шыққан. Кейбір адамдар әлемдер арасында орын аударып жүре алады, ал ағылшын халқы осы әңгімелердегі ұқсас әлемдердің он екі сериясын анықтаған. 12А әлемі – осы томның және серияның негізгі арнайы орны, онда Хрестоманци Англияда тұрады. Біздің әлеміміз – 12В.
"The Worlds of Chrestomanci" brand of some late twentieth century editions alludes to their setting, a multiverse often called the Related Worlds, which young Christopher calls "Anywheres" in this volume. Worlds have branched from common ancestors at important events in history, such as English and French victories in the Battle of Agincourt. Some people can move between worlds and twelve series of similar worlds have been labelled by the English people of the stories. World 12A is the primary specific setting of this volume, and of the series, where Chrestomanci resides in England. Our world is 12B.
Сюжет
Роман Кристофер Чанттың Виктория дәуірінің сиқырға толы ортасында өткен балалық шағы туралы әңгімелейді. Әкесі мен анасының екеуі де қуатты сиқыргерлер болғанымен, олар үнемі келіспеушілікте болады; әкесі (сиқыршы, сиқырдың ең күшті түрі) өзінің жұмысына толығымен берілген, сондықтан жас Кристофер оны көшеде кездестірсе танымай қалудан қорқады. Ал анасы (сорчин, сиқыр қолданушылардың екінші ең күшті түрі) – қоғамдық өмірге ұмтылатын адам, және оның әкесімен некесіне тек оның әлеуметтік байланыстары үшін үйленген сияқты көрінеді. Кристофер өзінің ағасы Ральфтан жұбаныш табады, бірақ Ральфтың жиі саяхаттауынан олар сирек кездеседі. Кристофердің жалғыз құтылуы – түстері, онда ол басқа әлемдерге қашып бара алады. Бұл қабілетке ие адамдар көп болғанымен, ешкім оны осылай оңай жасай алмайды. Кристофер заттарды өзімен бірге нақты әлемге әкеле алады, және оның көптеген тәрбиешілерінің бірі оның жинаған заттарын тауып, оны ұрлықпен айыптағаннан кейін, ол Ральф ағасына өзінің қабілеті туралы айтады. Ральф бұл туралы қызығады және Кристоферге не әкелетінін білу үшін «сынақтан» өтуді ұсынады. Әлемдер арасындағы орын, аңғар түрінде, Кристофер Такроймен кездеседі, ол ағасының бұйрығымен оны бағыттап, алайда екеуі Такрой ойын осы жерге жібергенде Кристофердің басқа әлемдерге физикалық түрде баратынын біледі – бұл мүмкін емес нәрсе. Кристофер мен Такрой бірнеше сапарға шығады, ал 10-шы әлемге барғанда олар ажырасып қалады. Кристофер өзінің жасындағы «Тірі Ашет» деген қызбен кездеседі, ол өзінің әлемінің құдайы Ашет үшін ыдыс болып табылады. Ол онымен оның сиқырлы ғибадатханалық мысығы Трогмортен үшін келісімге келеді, бірақ ол оған қашып кетуіне көмектескенде, оның көптеген сақшыларының бірі оны найзамен жаралайды. Трогмортенмен бірге төсегінде оянғаннан кейін Кристофер кездейсоқ перде таяғын құлатып, жүрегін тесіп алады, бірақ аман қалады. Бұл оқиға оның ата-анасын оны пансионға жіберуге итермелейді, онда Кристофер армандарында саяхаттауды ұмытады, себебі ол оған қатты ұнайды. Бірнеше ай өткен соң Кристофер кәсіби крикетші болуға шешім қабылдайды, ал оның ата-анасы ажырасады. Досы оны крикет добымен соққанда, ол қаза болады. Ол моргта мазасыз оянады, содан кейін ауруханада ұйықтап қалады. Қазіргі Хрестоманци Габриэль Де Витт оны аралайды, бірақ оның сиқыршы екендігіне сенбейді. Кристофердің әкесі оны бірнеше сиқыршыға алып барады және Ральф әрқашан өзімен бірге алып жүруге мәжбүр болған күміс монета оның сиқыр жасауын тоқтатқандығын біледі. Хрестоманци Кристофердің тоғыз өмір сүрген сиқыршы екенін түсінеді және оны келесі Хрестоманци болу үшін оқыту үшін өзінің сарайына әкеледі. Ол онда өмір сүруді жек көреді және барлық ережелерді бұзады, тіпті оларға қарсы әрекет етеді. Ол Ральфпен бірге саяхаттап, «Тірі Ашетпен» жасаған келісімді қайтарады, оған пансиондағы Милли есімді қыз туралы кітаптар сериясын сыйлайды. Екеуі жақын дос болады және ол оның өзін Милли деп атауын талап етеді. Кристофер осы сапарлар кезінде бірнеше рет қайтыс болады және әрқашан өзінің әлеміне оянады, бірақ бұрынғы оқиғаларға ұқсас жағдайларда қайтыс болады. Милли Ашеттің өзіне керекті нәрселерді жасамай қалуы үшін жасы ұлғайғанда, оған құрбандыққа шалынатынын біледі. Кристофер өзінің бір өмірін құрбан етеді, сонда Милли өзінің әлеміне қашып құтылу үшін бара алады. Кристофер Хрестоманцинің «Рейф» деп аталатын контрабандисті тергеп жатқанын біледі, ол басқа әлемдерден заңсыз заттарды әкелуге тырысады. Хрестоманци сарайдағы әр адамға олардың жақын досы Мордекай Робертс Рейф үшін жұмыс істегенін айтады, ал Кристофер Мордекайдың шын мәнінде Такрой екенін білгенде қатты таңғалады. Такрой Кристоферді танымайтындай етіп, оған ағасының Рейф екенін айтады. Ральф Хрестоманциді өлтіріп, оның өмірін алып, оларды әлемдерге шашыратады, сондықтан оны ешкім таба алмайды. Кристофер Милли оны бағындыра алмастан, Ральфты тұзаққа түсіру үшін Торгмортенді қолданады. Милли Ашеттің өлі қызға сиқыр сыйлауға тым бекер екенін және ол шын мәнінде өмірдегі ең күшті сиқыршылардың бірі екенін біледі. Мордекайдың Ральф үшін жұмыс істеуге құмарланғанын білген Кристофер мен Милли 11-ші әлемге сапар шегеді, бұл бір ғана уақыт сызығы бар құпия орын. Кристофер мен Милли екеуі де 11-ші әлемнің билеушісін алдап, Мордекайды босатуға қабілетті, ол өз еркімен Хрестоманцидің қызметшісі болады. Алайда Кристофер тағы бір өмірін құрбан етеді. Кристофердің ата-анасы олардың қайтадан бірігуге шешім қабылдағанын айтады, бірақ бұл жолы махаббат үшін, және Кристофер Хрестоманцимен және Миллимен бірге сарайда өмірді жалғастыруға шешім қабылдайды. Алайда, Кристофер саяхаттауға тырысқанда, ол енді саяхаттай алмайтынын біледі, себебі ол енді тек екі өмірі ғана қалған.
The novel tells the story of Christopher Chant's childhood in a magic filled Victorian style era. Although both of his parents are powerful practitioners of magic, the two are constantly at loggerheads; his father (an enchanter, the strongest type of magic user) is entirely devoted to his work, to such a degree that the young Christopher is afraid that he would not recognise him should the two meet in public. On the other hand, his mother (a sorceress, the second strongest type of magic user) is a social climber, and is apparently only married to his father for his social connections. Christopher finds solace in his uncle Ralph, but due to his travelling job they rarely see each other. The only escape that Christopher has is through his dreams, in which he is able to escape to other worlds. While he is not the only person with this ability, seemingly no one is able to do it so easily as he. Christopher is able to bring items with him into the real world, and after one of his many nannies discovers his hoard of items and accuses him of stealing, he tells Uncle Ralph of his power. Uncle Ralph is intrigued by this and has Christopher go on a 'test' to see what he can bring back. In the place between worlds, which takes the form of a valley, Christopher meets Tacroy who is supposed to guide him on his uncle's orders, however the two discover that whilst Tacroy is projecting his mind there Christopher is physically going into the other worlds; something which is impossible. Christopher and Tacroy go on several of these trips, and on one to World 10 they get separated. Christopher meets 'The Living Asheth' a girl his age who is a vessel for Asheth, the Goddess of her world. He makes a deal with her for one of her magic temple cats, Throgmorten, but as she helps him escape he is speared by one of her many guards. After waking up in his bed with Throgmorten, Christopher accidentally causes a curtain rod to fall down and spear him through the heart, although he survives. This experience prompts his parents to send him to a boarding school where Christopher forgets to travel in his dreams because he enjoys it so much. Several ordinary months go by and Christopher decides to become a professional cricketer whilst his parents divorce. His friend accidentally hits him in the head with a cricket back, killing him. He wakes up confused in the morgue, where he then falls asleep in the hospital. The current Chrestomanci named Gabriel De Witt visits him, but disbelieves claims of him being an enchanter. Christopher's father takes Christopher to several witches and discovers that a silver coin Ralph insisted he always carry on him was stopping him from doing magic. Chrestomanci realises Christopher is a nine lived enchanter and brings him to his castle to train to be the next Chrestomanci. He absolutely hates living there and disobeys all of the rules even actively going against them. He returns to travelling with Tacroy for his uncle and returns the deal with The Living Asheth; giving her a series of books about a girl named Millie at boarding school. The two become close friends and she insists he call her Millie instead. Christopher dies multiple times during these trips and always wakes up in his own world only to die in freak accidents similar to the prior ones. Millie discovers that when she grows to old for Asheth to use her she is going to be sacrificed to her. Christopher sacrifices one of his lives so that Millie can travel to his own world to hide. Christopher discovers that Chrestomanci is investigating a smuggler named 'The Wraith' who somehow manages to bring illegal items from other worlds. Chrestomanci reveals to every person in the castle that their close friend Mordecai Roberts was working for the Wraith, and Christopher is shocked to find Mordecai is actually Tacroy. Tacroy pretends not to know Christopher and reveals to him that his uncle is the Wraith. Ralph manages to kill Chrestomanci by taking his lives and scattering them across worlds so nobody could find him. Christopher uses Throgmorten to trap Ralph before Millie is able to subdue him. Millie discovers that Asheth is too vain to actually give a mortal girl magic and she is in reality one of the most powerful enchantresses in existence. Learning that Mordecai is enchanted to work for Ralph, Christopher and Millie travel to world 11 which is a mysterious place that only has one timeline. Christopher and Millie are both able to outwit the ruler of World 11 and free Mordecai, who willingly becomes a servant of Chrestomanci. However, Christopher sacrifices another one of his lives. Christopher's parents reveal to him they are getting back together, but this time for love, and Christopher decides to continue living at the castle with the newly revived Chrestomanci and Millie. However, as Christopher attempts to travel he discovers he no longer can, as he only has two lives remaining.
Кристофер Чант
Кристофер - кітаптың басты кейіпкері. Ол жақсы мінезді, әдепті және бай отбасынан шыққан. Бірақ ол көңіліне сығылып, адамдарға кейде өте жаман қарайды. Кристофердің келесі Хрестоманци екені оның ең жақын досының қатысты қатесінен белгілі болады – ол оны крикет таяғымен басына соғып, өлтіріп қояды. Дәрігер оны қайтыс деді, бірақ ол моргта есін жиып, қыңырсынып оянады. Әкесі Кристофердің бірнеше өмірі бар екенін түсініп, сиқыр маманы доктор Паусонды шақырады. Кристофер ашуға ішенеді, себебі оған мектепті тастап, сиқыр сабақтарына баруға тура келеді. Ол өзінің сиқырға ерекше қабілеті бар екенін жасайды, бірақ тек қана денесінде күміс болмаса ғана. Көптеген сабақтардан кейін ол Хрестоманци сарайына жеткізіледі, онда ол бақытсыз болады және Ашет ғибадатханасынан, Трогмортеннен әкелген мысығы мен Ральф ағасы жіберген Такрой атты рухпен ғана араласады.
Christopher is the protagonist of the book. He is nice and well mannered, coming from a wealthy family. However, he tends to sulk and can be quite rude to people. Christopher is discovered to be the next Chrestomanci when his best friend hits him in the head with a cricket bat by accident, killing him. The doctor had pronounced him dead, but then he woke up in the morgue, confused. His father recognised Christopher as having more than one life, and got hold of Dr. Pawson, a magic expert. Christopher is furious, seeing as he had to quit school for magic lessons. He discovers that he has an exceptional talent for magic, as long as he has no silver on him. After many lessons, he is spirited away to Chrestomanci Castle, where he is unhappy and has no friends but a cat he brings from Asheth Temple, Throgmorten, and the spirit travelling guide Uncle Ralph sends along, called Tacroy.
Тірі Ашеф / Милли
Тірі Асет (сонымен қатар "Құдайша" деп аталады) – 10-сериядағы әлемде құдайы ретінде табынылатын құдайшаның физикалық бейнесі. Ол Кристофердің жасындағы қыз және сондай-ақ сиқыршы (бірақ бастапқыда өзінің сиқыры Асеттен келгенін ойлайды). Кристофер онымен алғаш рет Ральф ағасы оны өзінің әлемдер аралық саяхаттарынан тірі жануар әкелуге жібергенде кездеседі. Құдайша оған өзінің әлемінен кітаптар бергені үшін Тронгмортен атты ерекше жағымсыз мысықты сыйлайды – құдайша өзінің әлемінен қасиетті емес ешбір нәрсеге қол тигізуге құқығы жоқ. Кристофер оған интернатта оқитын "Милли" атты қыз туралы кітаптарды әкеледі (бұл серия Энид Блайтонның интернаттағы оқушылар туралы сериясын еске салады). Құдайша өскенде өліміне тиіс екенін және Храмға жаңа Тірі Асет келетінін білген соң, Кристофердің әлеміне қашып кетеді, ол оған өзінің сериядан серияға қалай саяхаттағанын айтқаннан кейін. Ол Кристофер әкелген кітаптардан "Милли" есімін қабылдайды. Ол Кристофердің әлемінде қарапайым, бай қыз сияқты мектепке барады, оған бас жұбы әйел Храмнан қаржылай көмек көрсетеді. Кейінірек, серияда Құдайша Кристофердің әйелі болады және "Charmed Life" кітабынан бастап осылай көрінеді.
The Living Asheth (also called "The Goddess") is the physical embodiment of a goddess worshipped in a world in Series 10. She is a girl about Christopher's age and is also an enchantress (although she at first thinks her magic comes from Asheth). Christopher first encounters her when he is sent by his Uncle Ralph to retrieve a living animal from his inter world travels. The Goddess trades him a particularly nasty cat called Throgmorten in exchange for books from his world—the goddess is not allowed to touch anything from her world that isn't holy. Christopher brings her books set in a boarding school, revolving around a girl named "Millie" (the series is reminiscent of Enid Blyton's boarding school series). The Goddess finds out that she is to die when she grows older and the Temple gets a new Living Asheth, so she runs away to Christopher's world after he tells her how he travelled from Series to Series. She adopts the name "Millie" from the books Christopher brought her. She winds up living in Christopher's world, going to school like an ordinary, wealthy girl with the funds the chief priestess gives her from the Temple. Later in the series, The Goddess becomes Christopher's wife, and is seen as such from Charmed Life onwards.
Такрой / Мордекай Робертс
Такрой – Ральф ағаның Кристоферге шабуылдарда көмектесу үшін жалдаған рух саяхатшысы. Ол – жайлы мінезді адам, сонымен қатар, Касл клубының легендарлы крикетшісі. Ол Розали ханымға, Каслдың қызметкеріне, әуес көреді. Такрой 11-серияға жатады, онда олардың моральдық принциптері өзгеше. Ол тыңшы болып жұмыс істейді, біріншіде жақсы адамға (Хрестоманциге), содан кейін қылмыскерге (Ральф ағаға) қызмет етеді. Такрой әрқашан Кристофермен бірге болады. Оның денесі Кристофердің әлемінде тоқтатылған күйде болса, оның рухы Кристофермен бірге жүріп, көліктерді тиеп, әңгімелеседі. Такрой – Кристофердің Каслде болған кездегі қуаныш көзі, ол онда жек көруді үйренеді. Бірақ оны Каслдың жұмысшылары Рейф үшін тауар контрабандасы жасап жатқанда ұстап алады. Ол түрмеге тасталады, бірақ Кристофер оны мүмкіндігінше ерте босатады, себебі Ральф аға бірінші сериядан әкелген арнайы қарумен оны атқаннан кейін қазіргі Хрестоманцидің өмірі бүкіл серияға шашырап кеткен. Ақырында Кристофер оны босатып, Хрестоманци кешірім береді. "Жан ұрлаушы" әңгімесінде Такрой мен Розали ханымның Габриэль де Виттке үйленіп, ол Хрестоманци лауазымынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін оған күтім жасағаны айтылады.
Tacroy is the spirit traveller Uncle Ralph had hired to help Christopher along with the raids. He is an easygoing man, and is a legendary cricket player at the Castle. He has a soft side for Miss Rosalie, a worker at the Castle. Tacroy belongs in Series Eleven, where their morals are different. He works as a spy, first told to work for a good man (Chrestomanci), and then a criminal (Uncle Ralph). Tacroy always went with Christopher. While his body lay in stasis back in Christopher's world, his spirit travelled with Christopher, loading carts and chatting. Tacroy was Christopher's source of joy while in the Castle, having grown to hate it there. But he is caught by the workers in the Castle smuggling goods for the Wraith. He is thrown in prison, but Christopher gets him out as soon as he could, after the current Chrestomanci's lives are scattered all over the Series by Uncle Ralph after he shot him with a special gun from Series One. He is eventually freed by Christopher, and given a pardon by the Chrestomanci. In the short story Stealer of Souls it is implied that Tacroy and Miss Rosalie marry and look after Gabriel de Witt once he has retired from the post of Chrestomanci.
Ральф аға
Ральф ағасы – Кристофердің сүйікті ағасы, бірақ ол зұлым адам. Ральф аға сонымен қатар "Рейф" атты қылмыстық ұйымның басшысы, ол сиқырлы заттарды жасырын түрде тасымалдап, қара нарықта сатады. Кристофер дүниеге келген кезде, оның әкесі күмістің Кристофер үшін қауіпті, тіпті өлімге алып келуі мүмкін екенін білген. Сондықтан Ральф ағасынан сақтанды, өйткені оның тегі Argent, яғни "күміс" дегенді білдіреді. Ральф аға кітаптағы басты жау. Ол Кристофердің анасының інісі, ал оның күйеуі ақшасын жоғалтқанда, қарындасына көмектесуге әрекеттенген. Кристофер оны жақсы көріп өсті, бірақ Ральф ағаның нағыз бетін білгеннен кейін одан алшақтады. Трёгмортен оны жек көреді, себебі Ральф аға оны кесіп, дене мүшелерін сатуға ниеттенген. Ральф аға аяусыз, Кристофер оның кім екенін білген кезде ол миллионер болған еді.
Uncle Ralph is Christopher's beloved uncle, who is also a villain. Uncle Ralph also happens to be the leader of the Wraith, an underground criminal organisation that smuggles magical goods and sells them through the black market. When Christopher was born, his father learned that silver would be dangerous or fatal to Christopher, and so was wary of Uncle Ralph, whose last name is Argent, which means silver. Uncle Ralph is the main antagonist of the book. He is Christopher's mother's brother, and pretended to help out his sister when his brother in law had lost their money. Christopher grew to love him, but shied away from him when he discovered Uncle Ralph's true identity. Throgmorten has an extreme dislike of him, as Uncle Ralph was going to cut him up and sell his parts. Uncle Ralph is merciless and was a millionaire by the time Christopher found out who he was.
Хрестоманци - Габриэль де Витт
Габриэль Де Витт – тоғыз өмір сүрген, "Хрестоманци" атағы бар сиқыршы. Ол Кристофермен бірге тұруды Кристофердей ұнатпайды және ең бастысы жұмысын жақсы көреді. Кристоферге салқын қарайтын болса да, ол көпке танымал, әртүрлі әлемдерде көптеген достары мен байланыстары бар, сондай-ақ тиімді ұстаз.
Gabriel De Witt is a nine lived enchanter titled Chrestomanci. He dislikes living with Christopher as much as Christopher dislikes him, and is shown to care about his job more than anything else. Despite being cold towards Christopher, he is widely liked and has many friends and contacts across the worlds as well as being an effective teacher.
Марапаттар
"Өмір" 1988 жылғы Карнеги медаліне үміткер болып танылды.
The Lives was commended for the 1988 Carnegie Medal.