Кіріспе

Галисиялық испан конкистадоры, генерал Родриго де Кирога Лопес де Улоа (шамамен 1512 – 20 ақпан 1580) – испан конкистадоры, Галисиядан шыққан. Ол екі рет Чилидің корольдік губернаторы қызметін атқарды.

Ерте өмір

Ол Эрнадо Камба де Кирога мен Мария Лопес де Улоаның ұлы болды. 1535 жылы Перуге сапар шегіп, Диего де Рохастың экспедициясында Ұлы Чако аймағын зерттеуге қатысты. Бір жыл өткен соң, ол конкистадор Франсиско де Агирре басқаратын топпен Чилиге аттанды. Бұл топ Атакамада Педро де Вальдивиямен қосылды.

Чилиде

Кирога Чилиді жаулап алудың әскери қимылдарына, Арауко соғысының бірінші кезеңінде қатысып, аймақтың ең маңызды капитаннарының бірі болды. 1548 жылдан бастап Сантьягодағы әкімшілікте бірнеше маңызды лауазымдарды атқарды. Ол қала әкімі болып үш рет тағайындалды, сондай-ақ басқа да міндеттерді орындады. Ол Педро де Вальдивияның әйгілі сүйіктісі Инес де Суареске үйленді, осыған дейін Перу вице-королі Вальдивияның ұятты қарым-қатынасын тоқтатуды немесе айыпталуға дуыс келуді бұйырған болатын. Вальдивияның Тукапель шайқасында мапучелердің қолынан қаза тапқаннан кейін, Оңтүстік Чили тұрғындары оның өсиеті бойынша Франсиско де Виллаграны көшбасшы етіп жариялады. Бірақ Сантьягодағы басқарушы кеңес бұл ұсынысты қабылдамай, Кироганы губернатор етіп тағайындады. Осылайша, Чилиде бір уақытқа екі губернатор болды: Виллагра Оңтүстікте, ал Кирога Солтүстікте. Бұл жағдай Виллаграның Оңтүстік майданнан оралып, билік құқығын қайта талап етуімен аяқталды. Кеңес оған осы құқықты берді және Кироганы биліктен бас тартуға мәжбүр етті, ол оны теріс пікірмен істеді. 1565 жылы вице-король Лопе Гарсия де Кастро Перудан генерал Жеронимо де Кастилья басқаруымен күштер жіберді. Кастильяға Педро де Виллаграны (бұрынғы вице-король қолдауымен губернаторлыққа жеткен Франсисконың інісі) тұтқындап, оның орнына Кироганы қою туралы бұйрық берілді. Осы жағдайда Виллагра өзінің лауазымын қорғауға жеткіліксіз күшті екенін түсініп, билігін Кирогаға беріп, Перуға кетті.

Бірінші үкімет

Бұл алғашқы үкімет (нақты билікке ие болмаған бұрынғысын есептемегенде) 1567 жылға дейін сақталды. Ол үндістермен үздірілмейтін қақтығыстармен, көбінесе жеңістермен ерекшеленді. Квирога Лоренцо Берналь дель Меркадо ұйымдастырған жаңа жорықты бастады. Ол Лебу, Киапо бекіністерін салды, Канете қаласын қайта жаңартып, 1566 жылы Арауконы халқымен қайта қоныстандырды. Чилоэ аралын жаулап алып, вице-губернаторы Мартин Руис де Гамбоаны Кастро қаласын салуға жіберді және оның адал Кунко тұрғындарын бағындырды. Осы табыстарға қарамастан, сарай оның қабілетін мойындамады, ал ол астанаға оралғанда Чилидің Real Audiencia оны алмастырғанын білді. Кейбір уақыт ол саяси өмірден шеттетіліп, кәсіппен айналысты.

Екінші үкімет

Алайда 1575 жылы Корольдік аудиенсия мен сол кездегі губернатор Мелхор Браво де Саравия арасындағы даудың нәтижесінде оны Чили корольдігін басқаруға екінші рет шақырды. Сол жылы ол кабильдо алдында ант берді. Кироганың екінші басқару мерзімі біріншісінен де қиынға толы болды. Араукодағы соғыспен қатар, пираттардың шабуылдары, екі жер сілкінісі (1575 жылы) және Сан-Мигель епископымен шіркеулік лауазымдарды тағайындау және дін қызметкерлерінің кірісін азайту мәселелері бойынша дау болды, бұл оны қауымнан шығару қаупіне ұшыратты. Испания соғысты шешу үшін оған 500 сарбаз жіберуге уәде берді, бірақ тек 300 адам келді. Сонымен қатар, бұл аз санды әскер күткеннен гөрі нашар жарақтандырылған және жабдықсыз болды. Осы қиындықтар мен денсаулығының нашарлығына қарамастан (оны соғыс алаңына кресломен алып жүруге тура келді), Кирога мапучелерге қарсы жаңа шабуылға шықты, оған олардың токиі, метис Алонсо Диас басшылық етті. Бұл жорық салыстырмалы түрде сәтті аяқталды, бұл Кирогаға тағы бір қауіпке – Чили жағалауына сэр Фрэнсис Дрейктің келуіне қарсы тұруға мүмкіндік берді. Дрейк Вальпараисо портын тонады, бірақ Ла-Серенадағы әрекетін қайталауға тырысқанда, қала тұрғындарының қарулы қарсылығына тап болып, кері шегінуге мәжбүр болды.

Вальдивия жер сілкінісі

1575 жылдың 16 желтоқсанында Чилидің оңтүстігінде жер сілкінісі болды, ол Ла Империал, Вилларрика, Осорно, Кастро қалаларын қиратты, әсіресе Вальдивия қаласына зор зиян келтірді. Ондағы жер сілкінісі Ринихуе көлінің су тогу арнасын тосқауылдады. Су жинала берді де, соңында табиғи бөгетті бұзып, екінші су тасқыны мен апатқа себеп болды.

Кейінгі өмірі

Кироганың ауыр сырқаты соғысты басқаруға кедергі келтірді, сондықтан ол бұл міндетті күйеу баласы Мартин Руис де Гамбоаға жүктеді. Ауруынан төсекте жатып, соңғы күндерін діни амалдарға арнады, мүліктерінің көп бөлігін сыйлаған монастырьлардың рухани қызметкерлерімен қоршалды. Ол 1580 жылдың 25 ақпанында амандықпен қайтыс болды. Оның әйелі Инес де Суарес та сол жылы дүние салды.