Ренессанс композиторы: Никола де Ла Гротт және оның шығармашылығы
Nicolas de La Grotte
Николас де Ла Гротте – француз композиторы және ренессанс кезеңінің клавиш аспаптарындағы орындаушысы. Шансон шығармаларымен және органмен танымал. 16 ғ. композиторлары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Николя де Ла Гротте (сондай-ақ Ла Кротте) (1530 – шамамен 1600 жылдары) – Ренессанс дәуірінің француз композиторы және клавишті аспаптарда орындайтын музыкант. Ол орган мен спинетте шебер орындаушы ретінде, сондай-ақ шансон шығарушы ретінде кеңінен танымал болды. Бұған қоса, ол 16 ғасырдағы француз композиторларының арасында клавишті аспаптар үшін жазылған туындысы сақталған санаулы бірінен болды.
Nicolas de La Grotte (also La Crotte) (1530 – c. 1600) was a French composer and keyboard player of the Renaissance. He was well known as a performer on the organ and on the spinet, as well as a composer of chansons; in addition, he was one of very few French composers of the 16th century with a surviving composition written specifically for the keyboard.
Өмір
Оның ерте өмірі туралы ештеңе белгісіз; Ла Гроттың өмірінің алғашқы жазбасы 1557 жылға дейін созылады, ол Наварра королі Антуан де Бурбонның Францияның оңтүстік-батысындағы Пауда клавишалы аспаптар (орган және спинет) ойнаушысы қызметін атқарған. 1562 жылы оған Анжу герцогымен бірге Гийом Костелиге де қызмет тағайындалды, ал Анжу герцогы 1574 жылы Франция королі Генрих III болғанда, Ла Грот "vallet de chambre et organiste ordinaire" деген құрметті лауазымға ие болды. Оның органшы ретіндегі беделі жоғары болған сияқты; 1580-ші жылдардың басында La Croix du Maine және Jean Dorat сияқты бірнеше авторлар оның ойнауын жоғары бағалаған. 1586 және 1589 жылдар аралығында ол Паристің сыртында жер сатып алуға тырысты (сәтті болды ма, жоқ па белгісіз), ал 1590 жылы Париж қоршауы кезінде ол Турға барып, әлі таққа отырмаған Франция королі Генрих IV (Генрих де Наварра) қасында болды. Оның қалған өмірі мен қайтыс болуының жағдайы әлі күнге дейін зерттелмеген.
Nothing is known about his early life; the first record of La Grotte's life is from 1557, when he was employed as a keyboard player (organ and spinet) to the King of Navarre, Antoine de Bourbon, at Pau in southwestern France. In 1562 he was given a position with the Duke of Anjou, along with Guillaume Costeley, and when the Duke of Anjou became King Henry III of France in 1574, La Grotte acquired the prestigious post of 'vallet de chambre et organiste ordinaire'. His reputation as an organist seems to have been high; several writers in the early 1580s, such as La Croix du Maine and Jean Dorat, praised his playing. Between 1586 and 1589 he attempted to purchase land outside of Paris (whether he was successful is not known) and he went to Tours during the 1590 siege of Paris, where he stayed with the as yet uncrowned Henry IV of France (Henri de Navarre). The rest of his career and circumstances of his death have not yet been investigated by biographers.
Музыка
Ла Грот өзінің 100-ге жуық сақталған шансондарымен, сондай-ақ, әсіресе органмен ойнауымен танымал болды. Ол органға музыка жазғаны белгілі болса да, тек бір композициясы ғана сақталған: Циприано де Роренің «Ancor che col partire» мадригалына арналған төрт бөлімді фантазия. Бұл 16 ғасырдағы француз музыкасының санаулы туындыларының бірі, ол нақты клавиатуралық аспаптар үшін жазылған. 16 ғасырдағы Франциядағы клавиатуралық композициялардың басым көпшілігі – дауыстық музыканың, әсіресе шансонның көшірмелері. Ла Гроттың шансондары 16 ғасырдың ортасындағы француз шансоны мен 1600 жылдар шамасында Францияда кең таралған «air de cour» арасындағы кезеңдік стильді білдіреді. Оның көптеген шансондарының жоғарғы дауысында (superius) ерекше әуен бар, ал қалған дауыстарда салыстырмалы түрде қарапайым аккордтық сүйемелдеу бар, осының арқасында оларды лютняға оңай транскрипциялауға болады. Шындығында, осылай болды, және осы тұрғыдан Ла Гроттың шансондары кейінірек пайда болған «air de cour» сияқты, онда дауыс лютнямен сүйемелденеді. Сонымен қатар, ол мәтіннің мәнерлі оқылуына сәйкес келетін екі және үш уақытты біріктірді, бұл Клод Ле Жун сияқты «музыке мезуре а л’антик» стилінде музыка жазған композиторларға тән еді. Ла Гроттың шансондарының алғашқы кітабы (1569, төрт дауысқа) Пьер де Ронсардың поэзиясына негізделген. Оның кейінгі шансондары әртүрлі ақындардың өлеңдеріне жазылған, ал кейбір өлеңдер діни мазмұнды, бұл 16 ғасырдың басы мен ортасындағы француз шансонының мүлдем әлемдік сипатына қайшы келеді. Осы кезең үшін ерекше жағдай, Ла Грот масса мен мотет сияқты нақты қасиетті формаларда музыка жазған жоқ. Ла Гроттың көптеген шансондары кейінірек дауыс пен лютняға арналған аранжировкаларда, атақты француз музыка баспагері Эдриан Ле Ройдың атымен «air de cour» ретінде қайта басылды.
La Grotte was known for his chansons, about 100 of which have survived, and also for his keyboard playing, especially on the organ. While he is known to have written music for the organ, only one composition has survived: a four part fantasia on the madrigal Ancor che col partire by Cipriano de Rore. This is one of only a handful of French pieces of the 16th century that was written specifically for keyboard. The overwhelming majority of keyboard compositions from 16th century France are transcriptions of music for voices—especially chansons. La Grotte's chansons were transitional in style between the mid century French chanson and the air de cour, which was to be the predominant type of secular vocal music in France around 1600. Many of his chansons feature a prominent melody in the superius part (the highest voice) with a relatively simple chordal accompaniment in the other voices, making them easily transcribable for lute. Indeed, this is exactly what happened to many of them, and in this respect La Grotte's chansons are like the later air de cour, which featured a voice accompanied by a lute. In addition, he combined duple and triple rhythms in irregular patterns, following the declamation of the text, in the manner of the composers writing musique mesurée à l'antique, such as Claude Le Jeune. The first book of La Grotte's chansons (1569, for four voices) is based on the poetry of Pierre de Ronsard. His later chansons set a variety of poets, and some of the poems are religious, in contrast to the exceedingly secular content of the French chanson of the early and middle 16th century. Unusually for the time, La Grotte seems to have written no music in the specifically sacred forms, including the mass and the motet. Many of La Grotte's chansons were published again later in arrangements for voice and lute, as airs de cour, under the name of Adrian Le Roy, the famous French music printer.