Кіріспе
Чарльз Аллан Гилберт (1873–1929), американдық иллюстратор. Ол ең әйгілі «Барлығы – тек құмарлық» (memento mori немесе vanitas) атты кең таралған суретімен танылды. Суретте қос мағыналы бейне (немесе көру алдампашылығы) қолданылған, онда әйелдің арсыздық үстелінің айнасына қарап, өзіне ғашық болған көрінісі алыстан қарағанда адам бас сүйегіндей көрінеді. Сурет атауы да екі мағыналы, себебі осындай киім үстелі «арсыздық» деп те аталады. «Барлығы – тек құмарлық» деген сөз Еклесиаст кітабының 1:2 аятынан алынған («Құмарлықтың құмарлығы, дейді уағыздаушы, құмарлықтың құмарлығы, бәрі де құмарлық»). Бұл адамның мақтандығы мен өзімшілдігін көрсетеді. Көркем өнерде құмарлық көбінесе сұлулығына қатты құштар әйел ретінде бейнеленеді. Ал, адам бас сүйегін бейнелейтін туынды – memento mori (латын тілінен «өлімді еске түсір») деп аталады, ол адамдарға өлімнің жақындауын еске салады. Гилберт анимацияның дамуына ерте үлес қосып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Кеме қатынасы басқармасы үшін маскировка суретшісі (немесе камуфляжшы) болғаны көпке белгілі емес.
Charles Allan Gilbert (September 3, 1873 – April 20, 1929), better known as C. Allan Gilbert, was an American illustrator. He is especially remembered for a widely published drawing (a memento mori or vanitas) titled All Is Vanity. The drawing employs a double image (or visual pun) in which the scene of a woman admiring herself in a mirror of her vanity table, when viewed from a distance, appears to be a human skull. The title is also a pun, as this type of dressing table is also known as a vanity. The phrase "All is vanity" comes from Ecclesiastes 1:2 ("Vanity of vanities, saith the Preacher, vanity of vanities; all is vanity.") It refers to the vanity and pride of humans. In art, vanity has long been represented as a woman preoccupied with her beauty. And art that contains a human skull as a focal point is called a memento mori (Latin for "remember death"), a work that reminds people of their mortality. It is less widely known that Gilbert was an early contributor to animation, and a camouflage artist (or camoufleur) for the U. S. Shipping Board during World War I.
Өмірбаян
Коннектикут штатының Хартфорд қаласында туған Гилберт, Чарльз Эдвин Гилберт пен Вирджиния Юинг Крейннің үш ұлының кенжесі болды. Бала кезінде денсаулығы нашар болған (себептері нақты белгісіз), сондықтан ол көңіл көтеру үшін жиі суреттер салды (Леонард 1913). Он алты жасында ол Коннектикут штатының ресми портрет суретшісі Чарльз Ноэль Флаггтан өнерді үйрене бастады, ол сонымен қатар Коннектикут өнер студенттері лигасының негізін қалады. 1892 жылы ол Нью-Йорктегі Art Students League-ге қабылданды, онда екі жыл бойы білім алды. 1894 жылы бір жылға Францияға көшіп, Париждегі Academie Julien-де Жан Поль Лоранс және Жан Жозеф Бенджамин Константтан сабақ алды (New York Times 1913).
Суретші мансабы
Парижден оралған соң, Гилберт Нью-Йоркте қоныстанды, онда кітаптардың, журналдардың, плакаттардың және күнтізбелердің иллюстраторы ретінде белсенді мансабын бастады. Оның суреттері жиі "Скрибнер", "Харпер", "Atlantic Monthly" және басқа да жетекші журналдарда жарияланды. Ол осыған дейін, әлі Суретшілер лигасының студенті болғанда, "All Is Vanity" суретін аяқтаған. Бұл сурет 1902 жылы "Life" журналында алғаш рет жарияланғаннан кейін танымал болды. Өнер жолында Гилберт көптеген кітаптарды суреттеді, олардың ішінде Эллен Глазгоның "Өмір және Габриэлла" (1916), Х.Г. Уэллстің "Епископтың жаны" (1917), Гувернер Морристің "Оның қызы" (1919), Эдит Уортонның "Тәттілік дәуірі" (1920) және Бут Таркингтонның "Жұпайы Джулия" (1922) кіретін еді. Ол сондай-ақ өзінің суреттерінің жинақтарын жариялады, олардың ішінде "Уиттингтон отбасында естілгендер", "Құбылмалы әйелдер", "Бәрі бекер", "Жаңа үйленгендер", "Марстан келген хабар" және "Сұлулық патшалығы" кітаптары бар.
Аниматор ретінде жұмыс істеу
Анимациялық фильмдерге ерте үлес қосушылардың бірі (Грант, 49 б.), Гилберт 1915–16 жылдары Джон Р. Брей үшін «Silhouette Fantasies» деп аталатын қозғалмалы көлеңкелік қойылымдар сериясын жасауға қатысты. Бұл фильмдер, «Арт-нуво» стилінде, түсірілген силуэттерді қалам мен бояу элементтерімен үйлестіру арқылы жасалды және грек мифтерінің терең түсіндірмелері болып табылды (Crafton 1993, 865 б.; Bachman 2002, 261–262 бб.).
Камуфляж қызметі
Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Гилберт, басқа белгілі суретшілер мен иллюстраторлар сияқты, АҚШ Кеме қатынасы басқармасында (Жедел флот корпорациясы) камуфляж суретшісі болып қызмет етті, оның ішінде Макклелланд Барклей, Уильям Маккей және Генри Ройтердал (Behrens 2009). Олар сияқты ол да Американың соғыс уақытындағы бағдарламаларына, мысалы, Liberty Bonds (немесе Liberty Loans) афишаларын салуға қатысты.
Кейінгі жылдар
Ғұмыры бойы (қазір де солай), Гилберт өзінің "Барлығы – бекершілік" суретімен тығыз байланысты болды, сондықтан оған кейде "Қыбыр-сұмбақ: Ібіліс арада болды" және "Әлеуметтік есек" атты тағы екі танымал қос бейнелі суреттің авторы деп қателік жіберіледі. Бұл екі суреттің авторы сол дәуірдегі басқа суретші, Джордж А. Уоттерспун екені белгілі. Гилберт өмірінің соңына дейін Нью-Йоркте тұрды, бірақ жаздарын көбінесе Мэн штатындағы Монхеган аралында өткізетін. Ол 55 жасында Нью-Йоркте пневмониядан қайтыс болды.