Кіріспе

Сыртқы істер министрлігіндегі Ұлыбритания үкіметінің министрлік лауазымы – Еуропа жөніндегі мемлекеттік хатшы, Ұлыбритания үкіметі құрамындағы, Еуропамен қарым-қатынас мәселелеріне жауапты министрлік лауазым. Министр сондай-ақ Еуропалық қауіпсіздік, қорғаныс және халықаралық қауіпсіздік, Фолкленд аралдары, полярлық аймақтар, көші-қон, хаттама, адам ресурстары, ЕҚЫҰ және Еуропа Кеңесі, Парламентпен байланыс, Гибралтардағы және Кипрдегі егемендік аймақтарындағы британдық теңіз арты аумақтары, сондай-ақ Сыртқы істер министрлігінің (FCO) қаржы, білім және технология салаларына қатысты үкіметтік саясатты жүзеге асыруға жауапты болуы мүмкін.

Тарих

Қазіргі уақытта Сыртқы істер, одақтастық және даму кеңсесінің мемлекеттік министрі. Министрлік лауазымы төмен деңгейде болғанына қарамастан, кейде бұл лауазым иесіне Министрлер кабинетінің отырыстарына қатысу құқығы беріледі, мұндай құқық премьер-министрдің қалауы бойынша басқа да министрлерге берілуі мүмкін. Бұл алғаш рет 2005 жылғы жалпы сайлаудан кейін Денис МакШейн Дуглас Александрмен ауыстырылғанда болды, бірақ Александрдың ізбасары бұл құқықтан айырылды. Крис Брайант бұл лауазымды мемлекеттік министр ретінде емес, Еуропа және Азия жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшының орынбасары ретінде атқарды. 2010 жылы сол кездегі премьер-министр Дэвид Кэмерон кеңсе жауапкершілігін мемлекеттік министрге жүктеді. Ол алты жылдан астам қызмет еткен Дэвид Лидингтонды тағайындады. 2016 жылдың шілдесінде Еуропалық Одақпен қарым-қатынас мәселесі, британдық саясаттың Еуропаға қатысты басым бөлігін құрады, жаңа Министрлер кабинеті деңгейіндегі лауазымға, Еуропалық Одақтан шығу жөніндегі мемлекеттік хатшыға (немесе бейресми түрде Brexit хатшысы) жүктелді. Brexit хатшысы басқарған DEXEU таратылғаннан кейін, жауапкершілік алдымен Майкл Гоувтың, содан кейін Лорд Фросттың басшылығымен Министрлер кабинетіне берілді, ол Министрлер кабинетінің мүшесі болып, мемлекеттік министр лауазымын атқарды. Осы кезеңде Сыртқы істер министрлігінде қалған Еуропалық қатынастарға қатысты қалдық жауапкершіліктер дәстүрлі түрде төменгі деңгейдегі Сыртқы істер министрінің портфелімен біріктірілді. Еуропа және Америка жөніндегі мемлекеттік министр лауазымын Алан Дункан 2019 жылдың 22 шілдесінде отставкаға шыққанға дейін атқарды; ол сыртқы істер министрінен кейінгі екінші ең жоғары лауазымды министр ретінде танылды. 2019 жылдың 25 шілдесінде жаңадан сайланған премьер-министр Борис Джонсон министрлік қайта құру аясында Тамворттан консервативті депутат Кристофер Пинчерді тағайындады. Джонсон 2020 жылдың ақпан айында Пинчердің орнына Венди Мортонды Еуропалық көршілік және Америка жөніндегі парламенттік мемлекеттік хатшының орынбасары етіп тағайындады. 2021 жылдың желтоқсанында Лорд Фрост отставкаға шыққаннан кейін, министрлік жауапкершілік Сыртқы істер министрі Лиз Трассқа қайтарылды, ал Крис Хитон Харрис Еуропа жөніндегі мемлекеттік министр болды, себебі Ұлыбританияның Еуропалық Одақпен қарым-қатынасы үшін жауапкершілік Министрлер кабинетінен Сыртқы істер кеңсесіне ауыстырылды. 2022 жылдың ақпан айында Джеймс Клеверли Еуропа және Солтүстік Америка жөніндегі мемлекеттік министр болып тағайындалды. Оның бұрынғы Орта Шығыс, Солтүстік Африка және Солтүстік Америка жөніндегі мемлекеттік министр лауазымы Сыртқы істер министрлігіндегі екінші ең жоғары лауазым болды; оның Еуропа министрі ретіндегі жаңа лауазымы сыртқы істер министрінің орынбасары болды. Бұл лауазымды 2016 жылы Ұлыбританияның ЕО-дан шығуы туралы дауыс беруден кейін премьер-министр Тереза Мэй құрған және 2020 жылғы 31 қаңтарда Ұлыбританияның ЕО-дан шығуынан кейін Борис Джонсон таратып жіберген Еуропалық Одақтан шығу департаментінің мемлекеттік министрімен шатастыруға болмайды. Олар Ұлыбританияның ЕО-дан шығуын бақылайтын департамент жұмысына көмектесті, үкіметтің барлық еуропалық істерге қатысты саясатын бақылаумен айналыспады.

Министрлер тізімі

АтауыПортретіҚызмет мерзіміСаяси партияЕуропа мемлекеттік хатшысыДуглас Хард4 мамыр 19799 маусым 1983КонсервативтіТэтчерКаррингтонПимМалкольм Рифкинд9 маусым 198311 қаңтар 1986ХоуЛинда Чалкер11 қаңтар 198624 шілде 1989Франсис Мауде25 шілде 198928 қараша 1990МайорТристан Гарел Джонс28 қараша 199027 мамыр 1993МайорДэвид Хиткоат Амори27 мамыр 199320 шілде 1994Дэвид Дэвис20 шілде 19942 мамыр 1997РифкиндДаг Хендерсон5 мамыр 199728 шілде 1998ЕңбекБлэрКукДжойс Куин28 шілде 199828 шілде 1999Джефф Хун28 шілде 199911 қазан 1999Кит Ваз11 қазан 199911 маусым 2001Питер Хейн11 маусым 200124 қазан 2002СтроуДенис МакШейн28 қазан 200211 мамыр 2005Дуглас Александр11 мамыр 20058 мамыр 2006Джефф Хун8 мамыр 200628 маусым 2007БекеттДжим Мерфи28 маусым 20073 қазан 2008БраунМилибандКаролин Флинт3 қазан 20085 маусым 2009Баронесса Киннок оф Холихед5 маусым 200913 қазан 2009Еуропа және Азия мемлекеттік хатшысының орынбасарыКрис Брайант13 қазан 200911 мамыр 2010ЕңбекГордон БраунМилибандЕуропа мемлекеттік хатшысыДэвид Лидингтон12 мамыр 201014 шілде 2016КонсервативтіКамеронУильям Хейг, Хейг, Филипп Хаммонд, ХаммондЕуропа және Америка мемлекеттік хатшысыАлан Дункан15 шілде 201622 шілде 2019КонсервативтіМэйБорис Джонсон, Джонсон, Джереми Хант, ХантКристофер Пинчер25 шілде 201913 ақпан 2020КонсервативтіДжонсонРаабЕуропа және Америка мемлекеттік хатшысының орынбасарыУэнди Мортон13 ақпан 202019 желтоқсан 2021КонсервативтіДжонсонРаабЕуропа мемлекеттік хатшысыКрис Хитоун Харрис19 желтоқсан 20218 ақпан 2022КонсервативтіДжонсонТрассЕуропа және Солтүстік Америка мемлекеттік хатшысыДжеймс Клеверли8 ақпан 20227 шілде 2022КонсервативтіДжонсонТрассЕуропа мемлекеттік хатшысыГрэм Стюарт7 шілде 20226 қыркүйек 2022КонсервативтіДжонсонТрассЛео Дохерти7 қыркүйек 202227 қазан 2022КонсервативтіТрассКлеверлиЕуропа мемлекеттік хатшысының орынбасарыЛео Дохерти27 қазан 202226 наурыз 2024КонсервативтіСунакДжеймс Клеверли, Клеверли, Дэвид Камерон, КамеронЕуропа мемлекеттік хатшысыНус Гани26 наурыз 2024Қазіргі уақытКонсервативтіСунакДэвид Камерон, Камерон,