Кіріспе

Ирландия Президентінің ресми резиденциясы – Áras an Uachtaráin (; "Президент резиденциясы"), бұрынғы Вице-корольдық резиденция, Ирландия Президентінің ресми резиденциясы және басты жұмыс орны болып табылады. Ол Дублин қаласындағы Феникс паркінде, Честерфилд аллеясынан орналасқан. Ғимараттың дизайны көбінесе кәсіби сәулетшілердің (Баф қаласынан Джон Вуд, сэр Эдвард Ловетт Пирс және Ричард Кассельс) жетекшілігімен жасалған, ал әуесқой сәулетші Натаниел Клементс авторлығымен 1751-1757 жылдар аралығында аяқталды.

Шығу тегі

Бастапқы үйді 18-ғасырдың ортасында парк рейнджері және әуесқой сәулетші Натаниел Клементс жобалаған. 1780 жылдары оны Король сатып алып, Ирландия Корольдігінің британдық вице-королі, Ирландия Лорд-лейтенантының жазғы резиденциясы болды. Оның ресми резиденциясы Дублин сарайындағы Вице-корольдік пәтерлерде орналасқан. Парктегі үй кейін Вице-корольдік резиденциясына айналды, лорд-лейтенанттың (вице-король деп те аталады) "маусымнан тыс" резиденциясы, ол 1820 жылдардан бастап жылдың көп бөлігінде мұнда тұрды. Әлеуметтік маусым кезінде (қаңтар айынан наурыз айындағы Сент-Патрик күніне дейін) ол Дублин сарайында салтанатты түрде тұрды. Феникс паркінде бір кезде үш ресми мемлекеттік резиденция болған: Вице-корольдік резиденциясы, Бас хатшының резиденциясы және Төменгі хатшының резиденциясы. Бас хатшының резиденциясы, қазір Дирфилд деп аталады, АҚШ-тың Ирландиядағы елшісінің ресми резиденциясы болып табылады. Қазір бұзылған Төменгі хатшының резиденциясы көп жылдар бойы Апостольдық нунциатура ретінде қызмет етті. Кейбір тарихшылар Áras an Uachtaráin бақшасының алдыңғы портигін (оны Феникс паркі арқылы өтетін басты жолдан көруге болады) ирланд сәулетшісі Джеймс Хобан, Вашингтондағы Ақ үйді жобалағанда үлгі ретінде пайдаланғанын айтады. Алайда, портиктер Хобанның бастапқы жобасына кірмеген, шын мәнінде, кейіннен Бенджамин Генри Латроб Ақ үйге қосып берген.

Феникс саябағындағы кісі өлтірулер

1882 жылы оның аумағында Феникс паркіндегі кісі өлтіру оқиғасы болды. Ирландияның бас хатшысы (Ирландия мәселелеріне жауапты британдық министрлер кабинетінің мүшесі) Лорд Фредерик Кавендиш және оның орынбасары Томас Генри Берк Дублин сарайынан резиденцияға жол жүріп келе хирургиялық пышақтармен қаныққырылды. Осы қылмысқа "Ирландия ұлттықInvincibles" деп аталатын шағын көтерілісшіл топ жауапты болды. Сол кездегі лорд-лейтенант, 5-ші граф Спенсер, құрбандардың дауысын бірінші қабаттағы қонақ бөлмесінің терезесінен естіді.

Генерал-губернатордың резиденциясы

1911 жылы король Георг V және королева Мэридің сапары үшін үйге үлкен кеңейтім жасалды. 1922 жылдың желтоқсанында Ирландия еркін мемлекеті құрылғаннан кейін лорд-лейтенант лауазымы жойылды. Жаңа мемлекет, тәждің жаңа өкілі генерал-губернатор Тим Хилиді жаңа, кішірек резиденцияға орналастыруды жоспарлады, бірақ келісімге қарсы ИРА тарапынан жасалған өлім туралы қауіптерге байланысты ол уақытша Вице-корольдік резиденциясына орналастырылды. Сол кезде ғимарат оның құрметіне, АҚШ-тың белгілі романы "Том ағаның қабағы" үлгісімен "Тим ағаның қабағы" деп аталды. 1932 жылға дейін ол Ирландия еркін мемлекетінің генерал-губернаторының ресми резиденциясы болды, содан кейін жаңа генерал-губернатор Домхналл Уа Буачалла Дублиннің оңтүстік жағындағы арнайы жалдаған жеке үйге орналасты.

Президенттің резиденциясы

Үй 1938 жылға дейін бос тұрды, содан кейін Ирландияның бірінші президенті Дуглас Хайд жаңа президенттік сарай салу жоспарланғанда уақытша мұнда тұрды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, ғимарат (ирланд тілінде президент үйі немесе резиденциясы мағынасындағы Áras an Uachtaráin деп аталған) бұзылудан құтылды, өйткені оны бұзу және жаңа резиденцияның жобасын жасау тоқтап қалды. 1945 жылға қарай ол Ирландия президенттігімен тым байланысты болып кетті, алайда нашар күйіне байланысты ғимараттың бір бөлігін, әсіресе ас үйлерді, қызметшілердің бөлмелерін және капелланы кеңінен жөндеуден өткізу қажет болды. Содан бері, уақыт-уақыт толыққанды қайта жаңарту жұмыстары жүргізіліп келеді. Президент Хайд негізгі ғимараттың бірінші қабатындағы тұрғын жайларда тұрды. Кейінгі президенттер 1911 жылы король Георг V сапары үшін салынған негізгі үйге жалғанған жаңа тұрғын қанатқа көшті. Бірақ 1990 жылы Мэри Робинсон ескі негізгі ғимаратқа қайта оралды. Оның ізбасары Мэри МакАлиз 1911 жылғы қанатта тұрды. Áras an Uachtaráin басқа еуропалық патшалық және президенттік сарайлар сияқты сәнді болмаса да (бірнеше ресми қабылдау бөлмелері – мемлекеттік қонақ бөлмесі, үлкен және кішкентай асханалар, Президент кеңсесі мен кітапханасы, үлкен би залы және өткен президенттердің бюстерімен безендірілген президенттік дәліз (Франчини дәлізі), сондай-ақ негізгі ғимаратта XVIII және XIX ғасырларға тән әдемі жатын бөлмелері бар), ол салыстырмалы түрде жайлы мемлекеттік резиденция болып табылады. Барлық тайисигтер мен үкімет министрлері, судьялар, бас прокурор, есеп комитетінің төрағасы, Қорғаныс күштерінің жоғары шенді офицерлері Áras an Uachtaráin-де президенттен өздерінің лауазымдық таңбаларын алады. Бұл орталық Президенттік комиссия мен Мемлекеттік кеңестің отырыстарының да орны. Áras an Uachtaráin Гарда атты әскер бөлімінің штаб-пәтеріне де иелік етеді. Мемлекеттік жұмыстар басқармасы президенттік отбасы үшін Áras an Uachtaráin-нің жеке бөлмелерін толық жабдықтайды.

Қонақтар

Ирландия Ұлыбританияның бір бөлігі болған кезде, әртүрлі британдық монархтар, атап айтқанда, королева Виктория мен король Георг V, Вице-корольдік резиденциясында болды. Мұнда қонақ еткен американдық президенттерге Джон Ф. Кеннеди, Ричард Никсон, Рональд Рейган, Билл Клинтон, Барак Обама және Джо Байден жатады. Бұрынғы мемлекеттік хатшы Хиллари Клинтон да келді. Арас ан Уахтархайнға келген басқа да танымал қонақтар: Нельсон Мандела, Аун Сан Су Чжи, Монаконың принці Рейнир III және принцесса Грейс; Бельгия королі Бадуин; Испания королі Хуан Карлос және королева София; Папа Иоанн Павел II; Принц Чарльз және Принц Филипп; Үндістанның премьер-министрлері Джавахарлал Неру мен Нарендра Моди; және Папа Франциск. 2011 жылдың 17 мамырында королева Елизавета II 100 жылдан кейін резиденцияға келген алғашқы британ монархы болды, бұл оның Ирландияға жасаған мемлекеттік сапарының құрметіне орай болды. Ол президент Мэри МакАлизге қош келді, салтанатты қарауылды тексерді, келушілер кітабына қол қойды және ирландтық еменнің көшетін отырғызды. Әдетте, қонақтар Арас ан Уахтархайн резиденциясында тұрмайды. Онда 92 бөлме болғанымен, олардың көп бөлігі президенттік құжаттарды, үй шаруашылығы және ресми қызметкерлерді, соның ішінде әскери көмекшілерді, президент хатшысын және баспасөз қызметін сақтау үшін пайдаланылады. Шетелдік мәртебелі қонақтар әдетте Кастлнок қаласындағы Арас ан Уахтархайнға жақын орналасқан Farmleigh мемлекеттік қабылдау үйінде орналасады. 2004 жылдың 1 мамырында, Ирландияның Еуропалық Одаққа алты айлық төрағалығы кезінде, Арас ан Уахтархайн Еуропалық Қабылдау күнін (Қосылу күні) өткізді, онда он жаңа мүше Еуропалық Одаққа қосылды. 25 үкімет басшысы да ғимарат саябағында ту көтеру рәсіміне қатысты. Гарда Сихоана мен Ирландия Қорғаныс күштерінің қатысуымен өткен ірі қауіпсіздік шаралары Арас ан Уахтархайн мен Феникс паркін жапты. OPW ғимараттарының көпшілігі сияқты, Арас ан Уахтархайн әр сенбі сайын тегін экскурсиялар үшін ашық.