Кіріспе

1950 жылғы Джон Фарроудың фильмі

"Қауіптің іздері" – Джон Фарроудың режиссерлік жұмысымен түсірілген, Роберт Митчем, Фейт Домерг және Клод Рейнс бас рөлдерде ойнаған 1950 жылғы американдық фильм-нуар триллері.

Сюжет

Д-р Джефф Камерон психикалық бұзылумен күресіп, өзін-өзі өлтіруге тырысқан адамды емдейді. Ол ауруханадан өз-өзіне қол қояды, бірақ онымен кездесуге шақырып, жеделхат жібереді. Ол қыздың сарайда тұрғанын білгенде таңғалады. Ол өзінің медбикелік досы Джулимен кездесуді бұзады, өйткені ол Марго тағы да өзін-өзі өлтіруге тырысуы мүмкін деп қорқады. Дәрігер Маргоға ғашық болады және олар бір-бірімен көрісе бастайды. Келесі күні қарт әкесімен бірге Нассауға ұшатынын білген Джефф хабарсыз келіп, Фредерик Ланнингтонға оның қызына ғашық екенін айтады. Ланнингтон Маргоның оның әйелі екенін айтады. Маргоның өтінішіне қарамастан, таңғалған Джефф кетеді. Ол біреудің айқайынан құлағына құлаққап байланған қызды көріп, қайта оралады. Джефф үй ішіндегі дау-дамайға араласуға шешім қабылдайды. Ланнингтон Джеффті шатырмен ұрады. Одан кейін болған күрес кезінде Ланнингтон жерге құлап, басын жерге соғып, есінен танып қалады. Джефф ваннаға барады, қайтып келгенде, ол кісіні өлі табады. Джефф полицияны шақырғысы келеді, бірақ Марго олар оны кісі өлтірген деп ойлайды деп талап етеді. Ол Джефтің жарақаттары мен нағыздыққа деген көзқарасының нашарлағанын пайдаланып, онымен бірге қашуға көндіреді. Олар әуе билеттерін пайдалануға тырысады, бірақ билет кассасында полиция қызметкерлерін байқайды. Олар Мексикаға баруды шешіп, Маргоның кабриолетімен "Адал Хэл" деген қарақшы пайдаланылған автокөлік сатушы ұсынған пикапқа айырбастауды жөн көреді. Джефф оның үздіксіз бас ауруы мен ақыл-ой тұмауын ми сілкінісі деп диагноз қояды, Маргоны бұл аяқ-қолдың бірінші парализіне әкелетінін ескертеді, содан кейін 24-48 сағат ішінде комаға түседі. Аризона штатының Поствилл қаласында оларды шерифке алып барады, бірақ тек Джефф қаладағы "Жабайы батыс мүйіздер апталығы" үшін сакал кимегендіктен. Марго Мексикаға үйленуге бара жатырмыз деп мәлімдегеннен кейін полиция бастығы оларға некелер Поствиллдің ерекшелігі екенін айтады және олар сонда үйленуге мәжбүр болады. Мерекелік қонақ бөлмесінде Марго олар туралы радио хабарларын естиді, онда оның психиатриялық емделуден өткені туралы айтылады. Ерлі-зайыптылар жасырын қашып кеткеннен кейін полиция бастығы Маргоны фотосуреттен таниды да, шекаралық қарауылға хабар береді. Ланнингтонның жастықпен өліп қалғаны белгілі болды. Шекара маңындағы қалашықта қашқындар Маргоның 9 мың долларлық білезігін 1 000 долларға кепілгерге сатады. Полициядан қашуға тырысып жатқандарын көріп, ол оларды театр иесі Мило ДеЛонгқа жібереді, ол оларды Мексикаға контрабандалық жолмен 1000 долларға әкелуге ұсыныс жасайды. Олар күтіп тұрған кезде, Джефтің сол жақ жағы шал болады. Ол Маргоның психикалық тұрақтылығы нашар екенін және күйеуін өлтіргенін түсінеді; ол Мексикаға бармай қалуды шешеді. Ол Маргоны кетуден тоқтатуға тырысқанда, ол оны құлатып, содан кейін оны өшіреді; алайда ол тек есінен танылады. Ол төмен түсіп, шекарадан өтіп барады. Марго оның келе жатқанын көргенде, қапшығынан пистолетімен атып жібереді. Полиция оған жауап қайтарып, оны өлімге ұшыратады. Полиция Джеффті Ланнингтонның өлтіруіне кінәлі деп санайды, бірақ ол өлер алдында жалғыз әрекет еткенін ғана емес, сонымен қатар Джеффтің "білуге де ақыл-ойы жетпегенін" айтады. Ауруханада емделіп жатқан Джефф дәрігерінен: "Сан-Францискоға гүл жібере аламын ба?" деп сұрайды. Дәрігер: "Мен солай ойлаймын" деп, залга шығып, Джулиді өзіне жіберді.

Қазіргі сын-пикірлер

The New York Times газетінің Bosley Crowther жазғанынша: "Бірнеше күшті ішімдік пен басына тиген бірнеше соққыдан санасы шатырлаған кейіпкеріміз өзінің сезіміне құлақ қоймай, әйелмен бірге түнге қарай шапқаннан кейін, қашып құтылу үшін бірқатар оқиғалар басталады. Бұл оны соңында полицияға хабарлау қажеттігіне әкеледі. Осы маңызды оқиғада Митчем мырза, өзін қоршаған ортадан тыс және бақытсыз жағдайлармен күресіп жүрген адам рөлін өте жақсы ойнайды. Ал оны қиын жағдайға түсірген әйел ретінде Мисс Домерг тек әуесқой сыңайлы көрініс пен қарапайым сөздерді жатқа айту қабілетін ғана көрсетеді", - деп қосты, режиссер Фарроудың "бұрын жақсы жұмыс істеген, және одан да жақсы жұмыс істеуі керек" екенін айтты.

Қазіргі заманғы сын-тегеурін

Дэв Кехр, «Чикаголық оқырман» газеті үшін жазған мақаласында: «Режиссер Джон Фарроу осы стандартты нуар фильмінің сюжетіндегі қорқынышты, галлюцинациялық сипаттарды өте жақсы көрсетеді: Митчем фильмнің соңғы жартысын Оңтүстік Калифорнияның топырақ жолдарымен миына соққы алған күйде өткізеді, уақыт-уақыт есінен танып, Американың ең күңгірт ландшафттарымен қоршалған күйде оянады». Фильм сыншысы Деннис Шварц фильмді, әсіресе Митчемнің ойынын жоғары бағалап, былай деп жазды: «Роберт Митчем тұрақты азамат рөлінде сомдайды, бұл оның бұрынғы рөлдеріне қайшы келеді. «Қауіп» фильмін Ник Мусурака қара-ақ түсті нуар стилінде әдемі түсірген, ал Джон Фарроу режиссураны табысты жүзеге асырып, қорқынышты көріністерді жақсы жеткізген. Бұл фильм, негізінен, құштарлыққа тойтарып, өмірін жоғалып жіберуге жақын тұрған қабілетті адамның мінез-құлқын зерттеу. Митчем – кінәсіз адам, ол өзінің кінәсіз екенін тек соңғы сәттерде ғана түсінеді, өйткені оның мінезі мықты және өмір сүруге деген құштарлығы зор. Митчемнің қашып жүрген кінәсіз адамды шынайы бейнелеуі осы мелодраманы қызықты етеді. Бірақ Митчем жағдайды құтқарып, керемет жігіт пен білікті дәрігердің қаншалықты осал болатынын шынайы түрде көрсетеді. Клод Рейнс әрқашан тамаша, тіпті кішкентай рөлде болса да, оның әрбір қимылы жарылуға дайын ашу-ызамен толы. Оның ақылсыздығын әйелінің жаңа сүйіктісімен кездескендегі оның әуесқой күлкісінен жақсы көруге болады». Британдық киносыншысы Нил Янг: «Бұл фильм, өкінішке орай, қазіргі кезде көпшілікке таныс емес, бірақ «Қауіп тұрған жерде» – абсурдты, көңіл көтеріп, тартымды нуар фильмі. Бұл фильмге ең көп еңбектің сіңгені режиссер Фарроуға емес, ветеран сценарист Чарльз Беннеттке тиесілі болуы мүмкін, өйткені оның Хичкок үшін жазған сценарийлерінің ішінде «39 баспақыш», «Жас және кінәсіз» және «Шет елдік тілші» фильмдері бар, сондай-ақ ол кейіннен Жак Турнердің «Шайтан түні» фильмі үшін де сценарий жазған».