Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Кастилия тегінен шыққан патша үйі
Royal house of Castilian origin
Трастамара әулеті (испан, арагон және каталон тілдерінде: Casa de Trastámara) – Кейінгі орта ғасырдан ерте заманаға дейін Кастилия тәжінің алғашқы билеушісі болған, кейін Арагон тәжіне кеңейген патша әулеті. Олар Бургундия әулетінің заңсыз, кіші буыны болды және 1369 жылы Генрих Трастамараның 1351–1369 жылдардағы Кастилия азамат соғысында өгей бауыры Петр I-ге қарсы жеңісі нәтижесінде Кастилияда билікке келді. Бұл соғыста ақсүйектер және, аз дәрежеде, дін қызметкерлері бұрынғысына жақтас болды. Арагон тәжінің көршілес аймағында Арагонның Мартин I-нің заңды мұрагерсіз қайтысынан туған мұрагерлік дағдарыстан кейін, 1412 жылғы Каспе келісімі Трастамара әулетінің өкілі Антекера Фердинанды монарх ретінде бекітті. Католик монархтарының (екеуі де Трастамара әулетінің мүшелері) некесінен кейін Кастилия мен Арагон династиялық одақ құрып басқарылды, тіпті Арагон мен Португалия тарапынан қолдау көрсетілген Кастилия тағы үшін соғыс – Кастилия мұрагерлік соғысы болды, нәтижесінде тақ Изабелла патшайымға тиесілі болды. 1516 жылы Карл V-нің Кастилия мен Арагон королі ретінде таққа отыруымен әулет Габсбург әулетімен ауыстырылды, бірақ оның ой-санасы бұзылған және түрмеде отырған анасы Иоанна 1555 жылға дейін өмір сүрді. Бұл династиялық өзгерістер Кастилиядағы антисемит сезімінің күшеюіне әкелді, діни доктриналық антииудаизм, аристократиялық саяси антисемитизм және 1391 жылғы қырғынға дейін жеткен экономикалық және әлеуметтік дағдарыс салдарынан күшейген халықтық антисемитизм бірікті.
The House of Trastámara (Spanish, Aragonese and Catalan: Casa de Trastámara) was a royal dynasty which first ruled in the Crown of Castile and then expanded to the Crown of Aragon from the Late Middle Ages to the early modern period. They were an illegitimate cadet line of the House of Burgundy who acceded to power in Castile in 1369 as a result of the victory of Henry of Trastámara over his half brother Peter I in the 1351–1369 Castilian Civil War, in which the nobility, and, to a lesser extent, the clergy had played a decisive role in favour of the former. After the succession crisis induced in the neighbouring Crown of Aragon by the death of Martin of Aragon without a legitimate heir, the 1412 Compromise of Caspe installed a member of the house of Trastámara, Ferdinand of Antequera, as monarch. After the marriage of the Catholic Monarchs (both members of the house of Trastámara), Castile and Aragon came to be ruled under a dynastic union, even if a conflict, the War of the Castilian Succession, was waged between Aragon supported and Portugal supported parties over the throne of Castile, which was ensuingly confirmed to Queen Isabella. The dynasty was replaced by the House of Habsburg upon the effective enthronement of Charles V as king of Castile and Aragon in 1516, even though his allegedly mentally incompetent and imprisoned mother Joanna lived until 1555. The resulting dynastic change saw a radicalization of the antisemitic sentiment in Castile, converging religious doctrinal anti Judaism, aristocratic political antisemitism, and popular antisemitism exacerbated by the ongoing economic and social crisis, which had its climax in the 1391 pogroms.
Петр I және Трастамараның өрлеуі
1350 жылы Кастилия королі Альфонсо XI қайтыс болғаннан кейін, оның үлкен ұлы Петр Кастилия тағына Петр I ретінде отырды. Петр Альфонсо мен оның әйелі Мария Португалиялықтың ұлы болды, бірақ Альфонсо Элеонора Гузманмен ұзақ және жария түрде қарым-қатынаста болды. Альфонсоның Элеонорадан туған заңсыз балалары, жиынтығында Трастамаралар деп белгілі болды, жаңа таққа отырған Петрдің бірден қарсыластарына айналды. Жеке тарихы, соның ішінде саяси кісі өлтірулерге қатыстылығынан туындаған, оның жаулары оны тез арада "Зұлқары Петр" деп атады. Петр 1356 жылы Генрих Трастамара (Петрдің жартылай бауырлары осы атымен танылды) бастаған одақты жеңіп, тағына жасалған әрекетке қарсы тұрды. 1360 жылы Петр Нахера шайқасында қарсыластарын қайта жеңіп, өзінің жартылай бауырлары Хуан мен Педроны өлімге жіберді. Арагонның қорғауында болғандықтан, тұрақсыздыққа қарамастан, Генрихтің әскерлері португалдықтардың, наварралықтардың және Гранадалықтардың Кастилияға басып кіру әрекеттеріне тойтарыс берді. 1429 жылы Альфонсо V Инфантелерге Кастилияға бірлескен шабуыл жасауға бұйрық берді. Енді Иоанн II-нің констеблі Дон Альваро негізінен жеңіске жеткен бітімге келісті, себебі Трастамаралардың арагондық тармағы Кастилиядан алынды. Бұл шарттың бұзылуы деп есептелді. Ол тағы да өзінің қызы Жоаннаны мұрагері етіп тағайындады, содан кейін келесі он жыл бойы азаматтық соғыс болды. Изабелланың әскери топтары Арагонның көмегімен ақырында жеңіске жетті, осылайша ол патшайым атанды және Арагон мен Кастилия тажын біріктірді.
Upon the death of the Castilian King Alfonso XI in 1350, his eldest son, Peter, took control of the Castilian throne as Peter I of Castile. Peter was born to Alfonso and his wife, Maria of Portugal, but Alfonso lived out a long and public affair with Eleanor of Guzman. Alfonso's illegitimate children by Eleanor, known collectively as the Trastámaras, immediately became rivals of the newly crowned Peter. Because of a personal history, including political murders, his enemies quickly nicknamed him Peter the Cruel. Peter first resisted an attempt at his crown by defeating a coalition led by Henry of Trastámara (for whom Peter's half siblings derived their surname) in 1356. Peter again defeated his rivals at Nájera in 1360 and had his half brothers Juan and Pedro executed. Having been protected by Aragon, Despite the instability, Henry's forces were able to withstand Portuguese, Navarrese, and Granadian attempts to invade and take control of Castile. In 1429, Alfonso V ordered the Infantes to lead a joint attack on Castile. Now John II's constable, Don Alvaro, agreed to a basically victorious truce, as the Aragonese branch of Trastámaras was removed from Castile. as a breach of the pact. He once again named his daughter Joanna as his heir, and a civil war ensued throughout the next decade. Isabella's military factions were eventually victorious with the help of Aragon, which made her queen and united the Crowns of Aragon and Castile.