Кіріспе

Якобус Барбиро (сонымен қатар Жак немесе Якоб; әрі Барбирианус) (1455 – 7 тамыз 1491) – Антверпен қаласынан шыққан франко-фламандтық Ренессанс композиторы. Ол өз замандастарының да, қазіргі ғалымдардың да пікірінше, өте ұлы композитор саналды; бірақ оның бізге жеткен шығармалары аз, және ол жас жасында қайтыс болды.

Өмір

1960 жылға дейін ол Барбигант есімді тағы бір, сәл ескі композитормен шатастырылып келді. Барбиро, шамасы, Антверпенде туған, оның екі ата-анасы да сол қаланың азаматтары болған. 1482 жылға қарай ол өнер магистрі атағын алған, демек, 1470 жылдары университетке оқуға түскен болуы мүмкін. Ол 1470 жылдары Феррарада, кейін Гейдельбергте қызмет еткен гуманист және музыкант Родольф Агриколадан сабақ алғысы келген. Агриколаның Барбироға жазған бірнеше хаты сақталған; олардың бірі Барбироның өмірі туралы маңызды мәліметтер береді. Оған сәйкес, Барбиро 1484 жылға қарай композитор ретінде жұмыс істеп, оның даңқы туған Антверпеннен тысқары жерлерге әлі таралмаған. Барбиро бала кезінен Антверпендегі Біздің ханым шіркеуімен байланысты болған болуы мүмкін. 1482 жылдан бастап шіркеу оның өмірінің орталығына айналды. Бұл, әлдебір себеппен, оның Агриколадан білім алуына кедерес келтірген болуы мүмкін. 1484 жылы Антуан де Виньенің орнына Капельмейстер болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы лауазымды иеленді. Барбиро 1487 жылдан бері шіркеудің есеп кітаптарында ән оқытушысы немесе магистер хорал ретінде тіркелгенімен, бұл қызметті 1484 жылдан бері атқарған болуы мүмкін. 1485 жылы мектеп мұғалімі ретінде ол ән мұғалімдері үшін құрылған Nieuwwerk Біздің ханым капелланиясы қорына үлес қосты. Ол кезде Барбиро басқарған хор он екі әншіден тұрды. Император Максимилиан I оны жоғары бағалаған көрінеді, және Барбиро 1490 жылы Венгриядағы Буда қаласына барғанда, патшайым Беатрикс та оны жақсы бағалаған. Оның соңғы тоғыз жыл бойы денсаулығы нашар болғаны анық. Ол 1491 жылдың 7 тамызында Венгриядан оралғаннан кейін көп ұзамай Антверпенде қайтыс болды. Өсиетімен 1487 жылдан кейін үйленген әйелін және одан туған қызын, Жакомин Барбироны (1487 жылдан кейін туылған, 1525 жылдан кейін қайтыс болған) мұрагерлер деп атады. Композитордың қазасы гуманист Джудокус Бейсселді үш эпитафия жазуға шабыттандырды, онда ол Барбироны «notabilissimus modulator» деп сипаттап, композитордың ерте қазасына қайғы білдірді.

Музыка

1556 жылы Антверпен соборының кітапханасы діни фанаттар тарапынан қиратылды, оның ішінде Барбироның музыкасының көп бөлігі жойылды деп есептеледі. Дегенмен, кейбір шығармалары, мысалы, Чиги кодексінде сақталған. Сақталған туындыларының сапасы ерекше. "Барбиро контрапункт өңдеуінің және мелодиялық гармониялық мүмкіндіктерінің жоғары деңгейін көрсетеді, бұл оны Исаак және Обрехт сияқты композиторлармен тең қояды." Екі месса, сондай-ақ, Рассвет маусымына арналған Кирі және "Оскулетур ме" атты төрт дауысты мотет сақталған. Бес дауысқа арналған месса, Missa virgo parens Christi, – кантus firmus мессасы, және дауыстардың бөлінген бөліктерінің ерекше құрылымы бар, бұл оны орындау үшін кем дегенде он дауыс қажет екенін көрсетеді. Бұл композицияда текстуралық контраст жоғары, әсерлі гомофониялық бөлімдер динамикалық түрде полифониямен алмасады, ал жылдам қозғалатын дауыстар баяу қозғалатын дауыстардың айналасында тоқылған. Бұған қоса, бұл мессада сұрақ-жауап стилінде кезектесіп келетін дуэттер (бициния) кездеседі. "Оскулетур ме" мотеті Окегемге еске түсіретін төмен дауыс регистрін пайдаланады. Оның әлемдік музыкасынан "Een vroylic wesen" әні үш дауысқа арналған, ол бүкіл Еуропа бойынша "хит" әнге айналып, Испания, Италия және Англия сияқты алыс елдерде көптеген аранжировкаларда пайда болды; Генрих Исаак оны өзінің Missa Frölich wesen туындысының негізіне алды. Оның сақталған үш әні Исаак және Якоб Обрехт тарапынан мессалардың негізі ретінде қолданылды.