Кіріспе

Тасбақа түрлері. Созылған тасбақа (Indotestudo elongata) – Оңтүстік-Шығыс Азияда және Оңтүстік Азияның бір бөлігінде таралған тасбақаның бір түрі.

Сипаттама

Қабықшасы айқын төмендеген, тереңдігінен екі еседен астам ұзын, омыртқа аймағы жазық; алдыңғы және артқы жиектері сәл керілген, жас нұсқаларында қатайып тісті, ескі нұсқаларында нашар; қалқандар концентрлі жолақты, ескі нұсқаларын қоспағанда; нухаль қалыпты (сирек жоқ), тар және созылыңқы; супракаудаль бөлінбеген, біраз иілген; ересектегі бірінші омыртқа көбінесе еніне шамалас, ал қалғандары ұзындығынан енірек және жамбас сүйектері сияқты кең. Пластрон үлкен, алдыңғы жағы тік, артқы жағы терең ойылған; кеуде қалқандары арасындағы тігіс, иық қалқандары арасындағы тігістен кем емес немесе одан ұзын; гұлар қалқандары арасындағы тігіс, кеуде қалқандары арасындағы тігістен кем емес немесе сәл қысқа; анальді қалқандар өте қысқа тігіс құрайды немесе анальді ойықпен толық ажыратылған; қолтық және шақыртық орташа. Басы орташа; үлкен префронтальді қалқандар жұбы, көбінесе оған шамалас үлкен фронтальді қалқан ілеседі; мүңкісі әлсіз иілген, үш тісті; жоғарғы жақ сүйегінің альвеолярлық тізімі қысқа және нашар. Алдыңғы аяқ-қолдарының алдыңғы бетінде орташа, әртүрлі өлшемдегі, қабаттасқан қабықшалар бар, олар сыртқа қарай ірілейді; жамбастарында үлкейген түйіршіктер жоқ; құйрығы мүйізді түйіршік сияқты тырнаққа айналады. Қаптама мен пластрон жасыл-сары, әрбір қалқанда оның көп бөлігін алып жатқан немесе ұсақталған немесе анық емес қара дақ немесе жолақ бар.

Өлшемі

Әдетте, Indotestudo elongata ересек болғанда шамамен 30 см (12 дюйм) ұзындығы және 3.5 кг (7 фунт) салмаққа жетеді. Әйелдер еркектерге қарағанда кеңірек және дөңгелек болады. Еркектердің құйрығы әйелдерге қарағанда әлдеқайда үлкен. Еркектердің қабыршақ қалқаны (пластроны) ішке қабатыңқы, ал әйелдердікі жалпақ. Сонымен қатар, әйелдердің артқы тырнақтары еркектерге қарағанда айқын түрде ұзын және иіліңкі болады. Бұл ұя салуға көмектеседі деп саналады.

Тарату

Бұл түр Үндістанда (Трипура, Жалпайгури, Шығыс Бенгалия және Джаркханд штатындағы Сингхбхум), Непалда, Мизорамда, Бангладеште, Бирмада (немесе Мьянмада), Лаоста, Таиландта (Пхукет кіретін), Камбоджада, Вьетнамда, Батыс Малайзияда, Оңтүстік Қытайда кездеседі. Түрінің бастапқы орны: Аракан, Тенэссерим, Бирма.

Қалқан ауылы

Бұл тасбақа түрін Таиландтың солтүстік-шығысындағы Исан аймағындағы Хон Каен қаласынан шамамен алыс орналасқан Манча Хири ауданындағы Суан Мон кішкентай ауданындағы Бан Кок ауылында кездестіруге болады. Бұл тасбақалар ауыл құрылғаннан бері 200 жылдан астам уақыт бойы ауыл тұрғындарымен бірге бейбіт өмір сүріп, оларға ешқандай зиян келтірмеген. Жергілікті жұртшылық оларды тао пек (เต่าเพ็ก) деп атайды.

Қауіп-қатерлер мен қорғау

Созылған тасбақа – өте сирек кездесетін, құрып кету қаупі төнген түр және табиғи ареалында саны қалпына келмей азайып барады. Бұған қоса, орта тұру ортасын жою және үй жануарлары саудасы үшін заңсыз жинау да қауіпті.

Тұтқындағы ұзын түсті торналар

Табиғи ортасында бұл тасбақалар әртүрлі өсімдіктермен қоректенеді. Сол сияқты, тұтқындықта олар бір ғана көкөніс түрінен емес, өте кең ауқымдағы тағамдарды қажет етеді. Олардың рационы негізінен әртүрлі көкөністер мен жеуге жарамды жапырақтардан тұрады, бірақ олар сондай-ақ ет, ұлулар, жұмыртқа және басқа да тағам түрлерін де тұтынады. Бұл олардың тамақтануын толықтыруға қызмет етеді. Көкөністердің өзі жеткілікті түрленбеген. Бұл тропикалық түр суық климатта тіршілікке келмейді. Еуропа мен Солтүстік Америкаға үй жануарлары ретінде тасымалданатындар, егер оларға ерекше үй ішінде күтім көрсетілмесе, көбінесе қиналып, көп ұзамай өледі. Оларға сондай-ақ шомылу және су ішу үшін тұрақты су көзі қажет. Бауырымен жорғалаушылар болып, дене температурасын іштен реттей алмайтындықтан, олар күн мен көлеңкеге қол жеткізе алатын әртүрлі кеңістікке мұқтаж. Бұл оларға қозғалуға және осылайша дене температурасын реттеп, тұрақты ұстауға мүмкіндік береді.