Кіріспе
Адамның Y хромосомасы ДНК гаплогруппасы
Адам генетикасында, J гаплогруппасы M172 немесе J2.
Ол екі толықтыратын тармаққа бөлінеді: J M410 және J M12 (M12, M102, M221, M314).
Шығу тегі
J гаплогруппасының пайда болу мерзімін 2015 жылы Батини және авторлар тобы 19 000 және 24 000 жыл бұрын (BP) деп бағалаған. 2004 жылы Самино және авторлар тобы J P209 негізгі гаплогруппасының пайда болу мерзімін 18 900 және 44 500 жыл бұрын деп анықтады. Бұл үлгі Кавказ аңшы-жинаушыларының (CHG) аутосомалық компонентіне жатқызылды. J M410, әсіресе оның J PF5008 тармағы, Иранның Мазандаран провинциясындағы Хоту және Камарбанд үңгірлерінен табылған мезолиттік үлгіде де кездеседі, ол 9100–8600 ж.б. (шамамен 11 000 жыл бұрын) дауірге жатады. Екі үлгі де Триалетия мәдениетіне тиесілі. J2 еркектері 12 000 жыл бұрын соңғы мұз дәуірінің соңында Анатолияның, Оңтүстік Кавказдың және Загрос тауларының көп бөлігінде қоныстанған болуы мүмкін. Zalloua and Wells (2004) және al Zaheri (2003) J2-нің ең ерте миграциясын анықтаған, бұл миграция, мүмкін, Анатолия мен Кавказдан бастау алған. 2001 жылы Небель және авторлар тобы "Андерхилл және авторлар тобының (2000) мәліметтеріне сәйкес, Eu 9 (H58) M172 орнында T→G трансверсиясы арқылы Eu 10 (H71) -нен пайда болған (көшірме қосылды)", – деп хабарлады. Бүгінгі таңдағы халықтар арасында Eu 9 (M172-нің мутациядан кейінгі түрі) Кавказ, Кіші Азия және Левант аймақтарында ең күшті, ал Eu 10 оңтүстіске қарай Араб түбегіне қарай жиілігін арттырып, Eu 9-ды ығыстырады. Осылайша, Кавказ халқы Месопотамия (Шумер/Ассирия) және Негев шөлі арасындағы аймақтағы арабтармен кездескен, өйткені "арабтану" Арабиядан Фертильді Жартыай мен Түркияға тарады. Ди Джакомоның (2004) зерттеулеріне сәйкес, J M172 гаплогруппасы Оңтүстік Еуропаға Леванттан немесе Анатолиядан, ауыл шаруашылығының дамуымен қатар тараған. Оның Еуропаға таралу уақытына қатысты Ди Джакомо неолиттен кейінгі оқиғаларға, әсіресе ежелгі грек әлемінің өркендеуімен байланысты демографиялық өсімге назар аударады. Семино және авторлар тобы (Ди Джакомоның әдісін қолданып) жалпы J2 үшін ертерек жас шамасын бағалап, оның жақын шығыстан неолиттік фермерлермен бірге таралуын болжады. Алайда, оның оңтүстік Балқан, оңтүстік Италия, солтүстік/орталық Италия және Кавказдағы жергілікті ең жоғары көрсеткіштерін көрсететін тармақтық таралуы, бір "тарқалу толқыны" сценарийіне сәйкес келмейді, бұл қазіргі үлгісін қалыптастырған, әлі толыққанды түсініксіз пост-неолиттік процестерді көрсетеді. Ди Джакомо сияқты, Семино (2004) Бронза дәуіріндегі оңтүстік Балқан аймағының таралудың маңызды векторы болғанын ұсынды.
Тарату
J M172 гаплогруппасы негізінен құнарлы жарты ай аймағында, Кавказда, Анатолияда, Италияда, Жерорта теңізі жағалауында және Иран үстіртінде кездеседі. Y ДНК: J2 (J M172): Сирид/Нахрейн Арабидтері. J M172 ең жоғары жиілігі Мәлгобектегі ингуштер арасында 87,4% құрады. Нақтырақ айтқанда, ол Ирак, Кувейт, Сирия, Ливан, Түркия, Грузия, Әзірбайжан, Солтүстік Кавказ, Армения, Иран, Израиль, Палестина, Кипр, Грекия, Албания, Италия, Испанияда кездеседі, ал көбірек жиілікпен ирактықтардың 24%-ында, чечендердің 51,0%-58,0%-ында, грузиндердің 21%-72%-ында, ливандықтардың 30%-ында, осетиндердің 24%-ында, балкарлардың 24%-ында, сириялықтардың 23%-ында, түріктердің 13%-40%-ында, кипрліктердің 12,9%-37%-ында, армяндардың 21%-24%-ында, черкестердің 21,8%-ында, ирандықтардың 10%-25%-ында, албандардың 16%-ында, итальяндықтардың 9%-36%-ында, сефард яһудилерінің 15%-29%-ында, мальтийліктердің 21%-ында, палестиндердің 17%-ында, саудиялықтардың 14%-ында, иорданиялықтардың 14%-ында, омандықтардың 10%-15%-ында және Солтүстік Үндістанның шиит мұсылмандарының 18%-ында кездеседі.
More specifically it is found in Iraq , Kuwait, Syria , Lebanon , Turkey , Georgia , Azerbaijan , North Caucasus , Armenia , Iran , Israel , Palestine , Cyprus , Greece , Albania , Italy , Spain , and more frequently in Iraqis 24% , Chechens 51.0% 58.0% , Georgians 21% 72% , Lebanese 30% , Ossetians 24% , Balkars 24% , Syrians 23% , Turks 13% 40% , Cypriots 12.9% 37% , Armenians 21% 24% , Circassians 21.8%, Iranians 10% 25% , Albanians 16% and , Italians 9% 36% , Sephardi Jews 15% 29%, Maltese 21% , Palestinians 17% , Saudis 14% , Jordanians 14%, Omanis 10% 15% and and North Indian Shia Muslim 18% .
Солтүстік Африка
J2 гаплогруппасы Солтүстік Африкада сирек кездеседі, Сусс аймағында ең көп таралған. Сусс аймағынан алынған үлгілердің көпшілігі Мсакенде табылған J L271 гаплогруппасының хаплотиптерімен сәйкес келеді. Ел/Аймақ Қолтану NJ M172 Зерттеу Тунис Тунис 628 Тунис Сусс 2208.2 Алжир Оран 1024.9 Мысыр 1247.6 Мысыр 14712.0 Марокко 2214.1 Солтүстік Африка Алжир, Тунис 2023.5
most of Sousse samples have the same haplotypes found in Haplogroup J L271 which was found in Msaken. Country/RegionSamplingNJ M172Study TunisiaTunisia628 TunisiaSousse2208.2 AlgeriaOran1024.9 Egypt1247.6 Egypt14712.0 Morocco 2214.1 North AfricaAlgeria, Tunisia 2023.5
Орталық Азия
Ел/АймақSamplingNJ M172Study XinjiangLop Uyghurs6457.8 XinjiangUyghurs5034 TajikistanYaghnobis3132 DushanbeTajiks1631 XinjiangUzbeks2330.4 AfghanistanHazara6026.6 XinjiangKeriyan Uyghurs3925.6 KazakhstanUyghurs4120 SamarkandTajiks4020 TajikistanTajiks3818.4 TurkmenistanTurkmens3017 XinjiangPamiri Tajiks3116.1 AfghanistanUzbeks12616 BukharaUzbeks5816 SamarkandUzbeks4516 SurkhandaryaUzbeks6816 UzbekistanUzbeks36613.4 KazakhstanKazakhs3013.3 Turpan areaUyghurs1439.8 Hotan areaUyghurs4789.2 ChangjiHui1759.1 XinjiangDolan Uyghurs767.9 NingxiaHui657.7 KizilsuKyrgyz2416.64% KazakhstanKazakhs12944.33% KyrgyzstanKyrgyz1323.79%
J M172 гаплогруппасы орталық азиялық халықтардың, атап айтақанда ұйғырлар, өзбектер, түрікмендер, тәжіктер, қазақтар және яғнобилердің арасында орташа жиілікте кездеседі. Шоу және авторлардың (2010) Солтүстік-Батыс Қытайдағы генетикалық зерттеуіне сәйкес, J M172 жиілігі әсіресе Қытайдың Синьцзян аймағындағы ұйғырларда 34% және өзбектерде 30,4% құрайды. Лю Шуху және авторлар (2018) Синьцзянның Юли (Лопнур) округіне қарасты Карчуга ауылының лоп ұйғырларының 43,75% (28/64) үлгісінде J2a1 (L26/Page55/PF5110/S57, L27/PF5111/S396) және 14,06% (9/64) үлгісінде J2a2 (L581/S398) табылды. Сонымен қатар, Синьцзянның Ютиан (Керья) округіне қарасты Дарья Бойи ауылының керьян ұйғырларының 25,64% (10/39) үлгісінде J2a1 (L26/Page55/PF5110/S57, L27/PF5111/S396) және Синьцзянның Авато округінің Доланқол ауылының 3,95% (3/76) үлгісінде J2a1 (L26/Page55/PF5110/S57, L27/PF5111/S396) мен J2a2 (L581/S398) 3,95% (3/76) құрады. Қытайдың Синьцзян аймағында тек солтүстік-батыс этникалық азшылықтарында ғана J гаплогруппасы кездеседі. Үлгідегі өзбектердің 30,4% J2 M172 және Синьцзян мен ұйғырлардағы тәжіктердің арасында да осы гаплогруппа табылған. Гаплогруппа Орталық Азияда ежелгі заманнан келе жатқандығы және Ислам дінінің таралуына дейін пайда болғандығы байқалады. Сонымен қатар, J M172-нің тікелей ата-тегі, атап айтқанда J* (J M304*, сондай-ақ J P209*, J 12f2.1*) Солтүстік-Батыс Қытайдағы Xibo, қазақ, доңсян және өзбек халықтарының арасында да кездеседі. 2015 жылы Ресейдің шығысындағы Алтайдағы екі археологиялық қазба орнында – Кытманово және Сары бел қорғанында J M172 немесе J M410 (J2a) гаплогруппасына жататын екі көне үлгі табылды. Ежелгі үлгілердің екеуі де Алтайдағы темір дәуірі мәдениеттерімен байланысты. Сары белдегі J2/J2a б.з.д. 50 жылға, ал Кытмановодағы үлгі 721-889 жылдарға дейін датирленген. Бұл үлгілердің генетикалық қоспаларын талдау көрсеткендей, сол кезеңдегі басқа алтайлықтарға қарағанда, олар батыс Еуразиялықтарға жақын болған, бірақ қазіргі аймақтағы түркі халықтарымен де байланысты болуы мүмкін.
Еуропа
Ел/АймақSamplingNJ M172Study Albania5519.9%11/55Battaglia 2009 Bosnia HerzegovinaSerbs818.7Battaglia 2009 Cyprus16412.9 ГрекияКритте14335 Иберия 6557 Иберия 11407.7 ИталияСицилия21222.6 ИталияБасты құрлық69920 ИталияОрталық Марке5935.6 ИталияБатыс Калабрия5735.1 ИталияБадия аңғары348.8 Мальта9021.1 ПортугалияСолтүстік, орталық, оңтүстік3036.9 ПортугалияТрас-ос-Монте (жұрттары)5724.5 Сардиния819.9 ИспанияМальорка628.1 ИспанияСевилья1557.8 ИспанияЛеон605Ибица543.7 ИспанияКантабрия702.9 ИспанияГалиция29213 ИспанияКанар аралдары65210.5 Еуропада, Жер Шығыс Жерорта теңізінен солтүстікке қарай жылжи берген сайын, J M172 хаплогруппасының жиілігі төмендейді. Италияда J M172 аймақтық жиіліктері 9% мен 36% аралығында кездеседі. Грецияда аймақтық жиіліктері 10% мен 48% аралығында кездеседі. Жақындағы зерттеуге сәйкес, түрік ерлерінің шамамен 24%-ы J M172-ге ие, аймақтық жиіліктері 13% мен 40% аралығында. J M267-мен біріктірілгенде, түрік халқының жартысына жуығы J P209 хаплогруппасына жатады. J M410 хаплогруппасының тармағының ежелгі Криттегі халықтармен байланысты екендігі, Криттегі ерте неолиттік мәдениетке жататын Анатолия, Крит және грек халықтары арасындағы қарым-қатынасты зерттеу арқылы болжамдалды. J M172 хаплогруппасы неолиттік Грекиямен (шамамен б.з.б. 8500 – 4300 жылдар) байланыстырылды және қазіргі Критте (3,1%) және материктік Грецияда (Македония 7,0%, Фессалия 8,8%, Арголис 1,8%) табылған.
In Europe, the frequency of Haplogroup J M172 drops as one moves northward away from the Mediterranean. In Italy, J M172 is found with regional frequencies ranging between 9% and 36% In Greece, it is found with regional frequencies ranging between 10% and 48%. Approximately 24% of Turkish men are J M172 according to a recent study, with regional frequencies ranging between 13% and 40% Combined with J M267, up to half of the Turkish population belongs to Haplogroup J P209. It has been proposed that haplogroup subclade J M410 was linked to populations on ancient Crete by examining the relationship between Anatolian, Cretan, and Greek populations from around early Neolithic sites in Crete. Haplogroup J M172 was associated with Neolithic Greece (ca. 8500 4300 BCE) and was reported to be found in modern Crete (3.1%) and mainland Greece (Macedonia 7.0%, Thessaly 8.8%, Argolis 1.8%) .
Солтүстік Кавказ
Ел/АймақSamplingNJ M172Study CaucasusAbkhaz5813.8 CaucasusAvar1156 CaucasusChechen33057 CaucasusAdyghe14221.8 CaucasusDargins1011 CaucasusIngush14388.8 CaucasusKaitak333 CaucasusKumyks7321 CaucasusKubachi650 CaucasusLezghins812.5 CaucasusOssets35716 CaucasusShapsug1006 Caucasus152528.1 J M172 Кавказдың кейбір халықтарында өте жоғары жиіліктерде кездеседі: ингуштарда 87,4% , чечендерде 55,2% , грузиндерде 21% , азербайжандарда 24% , абхаздарда 25%, балкарларда 24%, осетиндерде 24%, армяндарда 21%, адыгеттерде 21,8% және басқа топтарда.
J M172 is found at very high frequencies in certain peoples of the Caucasus: among the Ingush 87.4% , Chechens 55.2% , Georgians 21% 72%, , Azeris 24% 48%, Abkhaz 25%, Balkars 24% , Ossetians 24% , Armenians 21% 24% , Adyghe 21.8% , and other groups ( and ).
Батыс Азия
Ел/АймақSamplingNJ M172Study JewishAshkenazim Jewish 44219 Iran9225 Iraq15424 Palestinian ArabAkka10118.6 Jordan27314.6 Lebanon95129.4 Oman12110.0 Qatar728.3 Saudi Arabia 15714 SyriaSyria55420.8 Turkey52324.2 UAE16410.3 Yemen629.6 Сефард яһудилерінің шамамен 15%-29%-ы J M172 гаплогруппасын, ал Ашкеназ яһудилерінің 15%-23%-ы осы гаплогруппаны құрайды. Тек төрт STR маркерін сынаған ерте зерттеуде итальяндық Кохендердің шағын үлгісі Network 1.2-ге жатқандығы анықталды, бұл қазір J L26 деп аталатын толық кладтың алғашқы атауы, ол DYS413-тегі жойылу арқылы анықталады. Дегенмен, әлемдегі барлық еврей Кохендерінің көп бөлігі J M267 гаплогруппасына жатады (Кохеннің ең көп кездесетін гаплотипін қараңыз). J M172 гаплогруппасы Таяу Шығыста солтүстікке қарай кеңірек таралған, бірақ оңтүстік Таяу Шығыс аймақтарында да маңызды мөлшерде кездеседі. Оның ағайынды гаплогруппасы J M267-ге қарағанда, оның саны аз. J M172 гаплогруппасының бастапқы халқы Левант/Сириядан шыққан деп есептеледі (Сирия J M172), ал оның Еуропа, Орталық Азия және Оңтүстік Азияның қазіргі халықтары арасында кездесуі неолиттік шаруалардың белгісі болды. Алайда, қазір бұл неолиттен кейінгі процестер нәтижесінде толқындармен тараған болуы мүмкін деп саналады.
Sephardi Jews have about 15% 29% , of haplogroup J M172, and Ashkenazi Jews have 15% 23% It was reported in an early study which tested only four STR markers that a small sample of Italian Cohens belonged to Network 1.2, an early designation for the overall clade now known as J L26, defined by the deletion at DYS413. However, a large number of all Jewish Cohens in the world belong to haplogroup J M267 (see Cohen modal haplotype). Haplogroup J M172 has been shown to have a more northern distribution in the Middle East, although it exists in significant amounts in the southern middle east regions, a lesser amount of it was found when compared to its brother haplogroup, J M267, which has a high frequency southerly distribution. It was believed that the source population of J M172 originated from the Levant/Syria (Syrid J M172), and that its occurrence among modern populations of Europe, Central Asia, and South Asia was a sign of the neolithic agriculturalists. However, as stated it is now believed more likely to have been spread in waves, as a result of post Neolithic processes .
Оңтүстік Азия
J2 гаплогруппасы Оңтүстік Азияда негізінен J2a M410 және J2b M102 түрлерінде неолит дәуірінен (9500 YBP) бері кездеседі. Дравидиялық касталарда J2 M172 көрсеткіші 19% болса, индоарийлік касталарда 11% құрайды. J2 M172 және J M410 дравидиялық орта касталарында 21%, жоғарғы касталарында 18,6%, ал төменгі касталарында 14% анықталды. Касталық топтардың ішінде J2 M172 ең көп таралуы Оңтүстік Үндістанның тамил веллаларында – 38,7% байқалды, Телангананың Анд тайпасында – 35,19%, Нарикуравар тайпасында – 57,9%. Haplogroup J P209 Үндістанның шиит мұсылмандары арасында жиірек кездеседі, олардың 28,7% J гаплогруппасына жатады, соның ішінде J M410 – 13,7%, J M267 – 10,6%, ал J2b – 4,4%. Пакистанда J2 M172 ең жоғары жиілігі парсилерде – 38,89%, дравид тілінде сөйлейтін брахуилерде – 28,18%, макрани балухтарда – 24% құрайды. Сондай-ақ, макрани сиддтерде 18,18%, ал Карнатака сиддтерінде 3% кездеседі. J2 M172 Шри-Ланка халқының жалпы санының 16,1% -ында табылған. Мальдив аралдарында халықтың 22% J2 гаплогруппасын оң нәтижелі көрсеткен. M172 субкладтары, мысалы M67 және M92 үнді немесе пакистандық үлгілерде табылған жоқ, бұл жартылай ортақ тектің болуын көрсетеді. Непалдан алынған Tharu-дың 13,4% (19/202 J2a M410, 8/202 J2b2 M241) құрайды.
In Pakistan, the highest frequencies of J2 M172 were observed among the Parsis at 38.89%, the Dravidian speaking Brahui's at 28.18% and the Makrani Balochs at 24%. It also occurs at 18.18% in Makrani Siddis and at 3% in Karnataka Siddis. J2 M172 is found at an overall frequency of 16.1% in the people of Sri Lanka. In Maldives, 22% of Maldivian population were found to be haplogroup J2 positive. Subclades of M172 such as M67 and M92 were not found in either Indian or Pakistani samples which also might hint at a partial common origin. 13.4% (19/202 J2a M410, 8/202 J2b2 M241) of Tharu from Nepal,
J-M410
J M410* Грузияда және Солтүстік Осетияда табылған.
J-M47
J M47 Грузияда, оңтүстік Иранда, Катарда, Сауд Арабиясында, Сирияда, Тунисте, Түркияда (және), БАӘ-де және Орталық Азия/Сибирьде сирек кездеседі.
J-M67
J M67 (ескі қағаздарда J2f деп аталады) ең жоғары жиілігі Нах халықтарымен байланысты. Мальгобектегі ингуштардың (87,4%), Дагестандағы чечендердің (58%), Чечнядағы чечендердің (56,8%) және Ингушетиядағы Мальгобек чечендерінің (50,9%) арасында өте жоғары (көпшілік) жиіліктерде кездеседі. Кавказда грузиндердің (13,3%), темір осетиндердің (11,3%), Оңтүстік Кавказ балкарларының (6,3%), Дигор осетиндерінің (5,5%), абхаздардың (6,9%) және черкестердің (5,6%) арасында да маңызды жиіліктерде кездеседі. Бұл генетикалық маркер Жерорта теңізі және Таяу Шығыс аймақтарында да кездеседі, мысалы, криттердің (10,2%), Солтүстік-орталық италиялықтардың (9,6%), Оңтүстік италиялықтардың (4,2%; Солтүстік италиялықтардың арасында тек 0,8%), Анатолия түркілерінің (2,7-5,4%), гректердің (4-4,3%), албандардың (3,6%), ашкенази еврейлерінің (4,9%), сефардтардың (2,4%), каталондардың (3,9%), андалузиялықтардың (3,2%), калабриялықтардың (3,3%) және албан-калабриалықтардың (8,9%) арасында табылған (қараңыз ). J M92/M260, J M67 субклады, Синьцзянның Ютьян (Керия) округінің Дарья Бойи ауылындағы Кериян ұйғырларының 25,64% (10/39) үлгісінде анықталды.
Y-хромосомалық консорциум ағашы
Бұл Y хромосома консорциумы (YCC) жасаған ресми ғылыми ағаш. Соңғы маңызды жаңарту 2008 жылы жасалған. Кейінгі жаңартулар тоқсан сайын және жарты жыл сайын жүргізілді. Қазіргі нұсқа 2010 жылғы жаңартудың жаңартылған нұсқасы.