Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эстониялық банкир
Estonian banker
Рейн Оцасон (24 мамыр 1931 жылы Тарту қаласында, Эстония – 30 қазан 2004 жылы Таллин қаласында, Эстония) – эстондық банкир.
Rein Otsason (24 May 1931 in Tartu, Estonia – 30 October 2004 in Tallinn, Estonia) was an Estonian banker.
Өмірбаян
Ол Эстонияның оңтүстігінде өсті. Орта білім алғаннан кейін Таллинге оқуға келіп, 1954 жылы Таллин политехникалық институтын экономист мамандығы бойынша бітірді. Ол экономика саласындағы жетекші зерттеушілердің біріне айналды және Эстония Ғылым академиясының Экономика институтының директоры болып тағайындалды. 1984 жылы экономика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. 1988-1989 жылдары Эстон КСР Мемлекеттік жоспар комитетінің төрағасы болып жұмыс істеді. Бұл жылдар саяси және экономикалық азаттықтың, кеңестік жүйеден үзіліп шығудың бастамасы болды. 1989 жылдың 15 желтоқсанында Эстония үкіметі Эстония банкін (Eesti Pank) құру туралы шешім қабылдады. 1989 жылдың 28 желтоқсанында Эстония Республикасының Банк заңы қабылданды және Отсасон Эстония банкінің бірінші президенті болып тағайындалды. 1990 жылдың 1 қаңтарында Эстония банкі тәуелсіз эмиссиялық банк ретінде жұмысын бастады.
Otsason grew up in southern Estonia. After obtaining secondary education he came to study in Tallinn and graduated in 1954 from Tallinn Polytechnical Institute as an economist. He became one of the leading researchers on economics, being finally nominated as the Director of the Institute of Economics at the Estonian Academy of Sciences. Otsason completed a doctorate in economics in 1984. From 1988 to 1989 he worked as the Head of the State Plan Committee of the Estonian SSR. Those were the years of political and economical liberation, the beginning of breaking away from the Soviet system. On 15 December 1989, the Estonian government decided to establish the Bank of Estonia (Eesti Pank). On 28 December 1989 the Bank Law of the Republic of Estonia was passed and Otsason was appointed the first President of the Bank of Estonia. On 1 January 1990, the Bank of Estonia began its work as independent bank of issue.
Эстония банкі
Ол Эстония Ұлттық банкінің алғашқы жылдарында басшылық етті, осы кезде банк қызметін реттейтін заң актілері жасалды және Эстонияның ұлттық валютасы ретінде эстон кронасын қайта орнату үшін ақша реформасы дайындалды. 1990 жылдың 15 наурызында Эстония банкінің жарғысы бекітілді; 1990 жылдың 15 мамырында коммерциялық банктерді құру рәсімі белгіленді. Ұлттық валютаға өту бағдарламалары 1990 жылдың қарашасында аяқталды, ал келесі жылы ақша реформасына дайындық жұмыстары басталды. Оттасон 1991 жылдың 27 наурызында құрылған және премьер-министр Эдгар Сависаар басқарған Ақша реформасы комитетінің жұмысына қатысты. 1991 жылдың 10 мамырында ол Thomas De La Rue & Co Ltd компаниясымен эстон кронасының банкноттарын басып шығару туралы келісімге қол қойды. Оның жұмысы ақша реформасының сәтті болуы үшін өте маңызды болғанымен, ол реформаны бақылаушы болған жоқ. Реформаның салдарынан туындаған әлеуметтік мәселелерді жеңілдетудің жолы табылар дейін ақша реформасын кейінге жылдыру тілегі жоғары лауазымдағы тұлғалармен қақтығысқа әкелді және 1991 жылдың 23 қыркүйегінде оның орнына Сиим Каллас тағайындалды. Реформа 1992 жылдың 20 маусымында өтті. Оттасон мен Сиим Каллас жиі "эстон кронасының әкелері" деп аталады. Оттасон Республика Президентімен Эстонияның 4-ші дәрежелі Елтаңба орденімен марапатталды (2003).
Otsason led the Bank of Estonia in its very first years when legal acts regulating the activities of the bank were created and monetary reform to re establish Estonian kroon as the national currency of Estonia was prepared. On 15 March 1990 the Statutes of the Bank of Estonia were approved; on 15 May 1990 the procedure for establishment of commercial banks was established. The programmes for transition to national currency were finished in November 1990 and next year started the preparations for monetary reform. Otsason participated in the work of Monetary Reform Committee established on 27 March 1991 and led by Prime Minister Edgar Savisaar. He signed on 10 May 1991 a contract with the company Thomas De La Rue & Co Ltd. for printing banknotes of Estonian kroons. Although his work was crucial for the success of monetary reform, he was not the one to supervise the reform. His wish to postpone the monetary reform until a way will be found to alleviate social problems caused by the reform led to confrontation with his superiors and on 23 September 1991 he was replaced with Siim Kallas. The reform took place on 20 June 1992. Otsason and Siim Kallas are often called the "fathers of Estonian kroon". Otsason was decorated by the President of the Republic with the Estonian Order of the Coat of Arms, 4th class (2003).
Эстондық несие банкі
Оттасон жеке банкін құру жұмысын бастады. "Эстондық несие банкі" (Eesti Krediidipank) деп аталған коммерциялық банк 1992 жылдың 15 наурызында құрылды. Оттасон банк құрылғаннан бастап өмірінің соңына дейін онымен басшылық етті, бастапқыда Басқарма төрағасы, ал 2000 жылдан бастап Кеңес төрағасы болып қызмет етті. Ол және оның әйелі Валентина Оттасон "Эстондық несие банкінің" негізгі акционерлері болды. Өзінің терең білімі мен байланыстарын пайдаланып, ол көптеген шағын қаржы мекемелері банкротқа ұшыраған 1997-1999 жылдардағы экономикалық және қаржы дағдарысы кезінде де банкті сақтап тұруға қол жеткізді. "Эстондық несие банкінің" президенті ретінде ол сондай-ақ "Эстондық банктер қауымдастығының" (Eesti Pangaliit) мүшесі болды. 2003 жылы Оттасон Мәскеу банкімен ынтымақтастыққа кірісті, ол өзінің еншілес компаниясы "Latvian Business Bank" арқылы "Эстондық несие банкінің" 18,69% акцияларын сатып алды. Оттасонның қайтысынан кейін "Latvian Business Bank" 2005 жылдың 2 тамызында "Эстондық несие банкінің" 60% акцияларын сатып алып, оның ірі акционеріне айналды.
Otsason started to work on creating his own bank. The commercial bank known as Estonian Credit Bank (Eesti Krediidipank) was established on 15 March 1992. Otsason was the leader of the bank from its establishment till his death, first as the Chairman of the Board and since 2000 as the Chairman of the Council. He and his wife Valentina Otsason were also the main shareholders of the Estonian Credit Bank. Using his extensive knowledge and connections he managed to maintain the bank even during the economical and financial crisis of 1997–1999 when numerous small financial institutions went bankrupt. As the President of the Estonian Credit Bank he was also a board member of the Estonian Banking Association (Eesti Pangaliit). In 2003, Otsason started co operation with the Bank of Moscow, which obtained 18.69% of the shares of the Estonian Credit Bank through its subsidiary company Latvian Business Bank. After Otsason's death, the Latvian Business Bank became a major shareholder of the Estonian Credit Bank, obtaining 60% of shares on 2 August 2005.
Саясат
Оцсасон "Республика үшін одақ" партиясының мүшесі және 2003 жылғы Эстония парламенті сайлауында кандидат болды. Ол Эстония парламентіне (Рийгикогу) сайланды, бірақ мандатын қабылдамай, банктегі жұмысын жалғастыруды жөн көрді.
Otsason was a member of the Union for the Republic Res Publica and was a candidate at the 2003 Estonian parliamentary election. He was elected to the Estonian Parliament (Riigikogu), but turned down his seat and decided to continue his work in the bank.