Кіріспе

1964 жылы шыққан Филип К. Диктың ғылыми-фантастикалық романы

"Соңғы шындық" – американдық жазушы Филип К. Диктің 1964 жылы жарық көрген ғылыми-фантастикалық романы. Оқиға болашақта, адамзаттың көп бөлігі үлкен жер асты бомбешіктерінде сақталып өмір сүретін кезде өтеді. Халыққа үшінші дүниежүзілік соғыс олардың үстінде болып жатқаны айтылады, бірақ шындығында соғыс жылдар бұрын аяқталған. Роман Диктің 1953 жылғы "Қорғаушылар" атты әңгімесіне негізделген. Дик роман сюжеті үшін өзінің тағы екі қысқа әңгімесін де пайдаланды: "Янсидің қалыбы" және "Жаңартылмаған М".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Үшінші дүниежүзілік соғыс 20 ғасырдың соңында басталады. Бұл екі үлкен держава – Вес Дем мен Пак Пеоп арасындағы шайқас. Соғыс ауқымды әрі қатал, оның көп бөлігін ең қиын жағдайларға төтеп беруге арналған роботтар – "ханымдар" жүргізеді. Жер соғыс алаңына айналады. Роботтардың салдарынан қалыптасқан атмосферада өмір сүре алмай, адамзатты құтқару үшін жер астында "көбелектер резервуарлары" салынады. Үкімет пен соғыс машинасы жер бетінде қалады, ал элиталық "Янс адамдары" билікте. Олардың президенті Талбот Янси, резервуардағыларға жігерлендіретін сөздер айтып, "ханымдардың" өндірісін арттыруға және соғысты жеңуге шақырады. Соғыс ақыры аяқталады. Бірақ Янс адамдары Жердің байлығын өздеріне қарай ұстау үшін құпия жоспар құрады. Янси телеарнадағы сөздерінде апатты жағдайды сипаттап жата береді. Резервуардағылар "ханымдарды" жасауды жалғастырады. Шындығында Талбот Янси – компьютерде жасалған көрініс. Оны Нью-Йорктегі "Агенттік" бағдарламалайды. Олар "демен" деп аталатын жеке парктері бар үлкен виллаларда тұрады. "Ханымдар" Янс адамдарының жеке қызметшілері ретінде және олардың иеліктерін күтіп ұстау үшін пайдаланылады. "Агенттікті" ең қатыгез және ашкөз Янс адамы Стэнтон Броуз басқарады, ол соғысқа дейінгі жасанды мүшелерінің арқасында тірі қалады. Оқиға Том Микс (актер Том Микстің есімімен аталған) деп аталатын резервуардың бірінен басталады. Резервуар президенті Николас Сент-Джеймс, қара нарықта жасанды бүйрек сатып алу үшін жер бетіне шығуға мәжбүр болады. Ол Дэвид Лантаноның (Янс адамы) жеріне шығады. Лантаноның "ханымдарының" бірі Сент-Джеймсті өлтіргенде, оларды Талбот Янсиге ұқсайтын белгісіз адам жояды. Сент-Джеймс соғыстан қираған жерлерді аралап, Лантаноның сарайына жетеді. Сонымен қатар, Броуз Джозеф Адамсты (тағы бір Янс адамы) арнайы тапсырмамен жібереді. Ол жылжымайтын мүлік агенті (Луис Рансибл) иеленген жерге шетелдік артефактілердің дәлелін жасыруы керек, сонда ғана жерді заңды түрде иеленуге болады. Артефактілерді уақыт машинасы арқылы көмеді. Осы жобаға қатысқан адамдар бірінен соң бірі өлтіріледі. Адамс қорқып Лантаноның сарайына қашады. Сарайда тағы бір адам пайда болады – жеке детективтік бюроның иесі және басшысы Вебстер Фут. Фут Броуз, Лантано және Рансиблдің ішкі тапсырыстарын қабылдап жұмыс істейді, бірақ Рансиблді оған қарсы жасалған құлқыдан құтқаруды қалайды. Содан кейін Лантано Футқа, Адамсқа және Сент-Джеймске, ол алыс өткендегі чероки тайпасынан екенін, уақыт машинасы арқылы артефактілерді уақытында орналастырып, ұзақ өмір сүргенін айтады. Ол тарих бойы өмір сүріп, әртүрлі есімдермен маңызды лауазымдарды атқарды және қазір осы ерекше жобаның мүшелерін өлтірді. Лантано, Фут және Адамс енді Броузды өлтіріп, жер астындағы адамдарды босатуды жоспарлайды. Бірақ Адамс Броузды құлату үшін жасаған жоспарының бір бөлігі ретінде Лантаноның өлімдерге қатысы бар екенін біледі. Үмітсіздікке беріліп, ол Сент-Джеймске қосылады, ол жасанды мүшелердің қоймасын тапқан және онымен бірге Том Микс резервуарына қашады. Олар Лантаноның жоспары сәтті аяқталғанын біледі, бірақ ең үлкен жалған әлі алда екенін түсінеді.