Кіріспе

"Татра жолбарысы" – 2002–2007 жылдар аралығындағы Словакия экономикасын сипаттайтын лақап ат. 2002 жылдың қыркүйегінде оңшыл коалиция билікке келгеннен кейін либералды экономикалық реформалар бағдарламасы іске асырылды. "Татра жолбарысы" атауы жергілікті Татра тауларынан алынған. 2004 және 2005 жылдары Словакияның жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) өсуі кейбір Балтық елдерінен кейін Еуропалық Одақтағы ең жоғары көрсеткіштердің біріне жетіп, 6%-ды құрады. 2006 жылы 3-ші тоқсандағы жылдық өсім күтпеген 9,8%-ды көрсетті, бұл 2006 жылғы жалпы жылдық экономикалық өсімді күтілетін 6–6,5%-дан 8,2%-ға дейін арттыруға ықпал етті. Бұл 9,8% өсім (сақты есептеу бойынша) Peugeot SA компаниясының жаңа зауытында өндіріс басталуымен байланысты. Бұл өсім жергілікті сарапшыларды таң қалдырды, себебі тағы бір ірі шетелдік инвестор – Kia компаниясы да 2006 жылдың соңында өндірісті бастады. 2007 жылдың 4-ші тоқсанындағы өсім 14,3%-ды құрады. Дегенмен, қоғамдық сауалнамалар көрсеткендей, жоғары өсімге қарамастан, реформаларға қатысты жұртшылықтың пікірі біртүрлі болды, себебі олар мемлекеттік бағдарламалардың күрт қысқартылуымен (бұрынғы мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесінің реформасы, зейнетақы жүйесінің толыққанды реформасы және т.б.), прогрессивті салық жүйесінің бірыңғай салыққа алмастырылуымен, заңдар мен басқа да құқықтық нормативтердің жылдам өзгеруімен және жылжымайтын мүліктің бағасының өсуімен байланысты болды. Сонымен қатар, 1998 жылы реформалар басталғаннан кейін жұмыссыздық деңгейі күрт өсті, бірақ 2006 жылы 1998 жылғы деңгейге дейін төмендеді, ал кейіннен одан да төмендеді. Алайда, сыншылар жұмыссыздықтың төмендеуіне 2004 жылы Словакия Еуропалық Одаққа қосылғаннан кейін елден жұмыс күшінің көптеп кетуі себеп болғанын атап көрсетті, сондықтан жұмыссыздық деңгейі Словакиядағы нақты экономикалық жағдайды толыққанды көрсетпейді. 2009 жылдың бірінші тоқсанында ЖІӨ өсімі -5,7%-ды көрсетсе, 2010 жылы осы тоқсанда 4,8%-ды құрады. 2005–2011 жылдар аралығында Словакияның ЖІӨ-сі 38,3%-ға өсті, бұл барлық Еуропалық Одақ елдері арасындағы ең жоғары көрсеткіш болды.

ЖІӨ-нің жылдық өсу қарқыны

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Словакия 1,4% 3,5% 4,6% 5,4% 5,3% 6,4% 8,5% 10,8% 5,7% -5,5% 5,1% 2,8% 1,5% 1,4% 2,6% 3,8% 3,3% 3,4% Eurostat деректері бойынша