Эдо дәуіріндегі халықтық білім беру мекемелері – теракоялар
Terakoya
Жапонияның Эдо дәуіріндегі "теракоя" мектептері – қалың жұрт балаларына оқу-жазуды үйреткен жекеменшік білім ошақтары. Тарихы, дамуы мен жойылуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапондық Эдо дәуіріндегі білім беру мекемелері – кабуки ойыны – Эдо дәуірінде жапондық қарапайым халықтың балаларына оқу мен жазуды үйреткен жеке білім ошақтары.
Japanese Edo period educational institutions
the kabuki play
were private educational institutions that taught reading and writing to the children of Japanese commoners during the Edo period.
Тарих
Алғашқы теракоялар 17 ғасырдың басында буддалық храмдардағы білім беру ошақтарының дамуы нәтижесінде пайда болды. Эдо кезеңінен бұрын мемлекеттік білім беру мекемелері самурайлар мен билеуші әулеттердің балаларына арналған еді. Сондықтан, Эдо кезеңінің ортасында саудагерлер класының өркендеуі теракоялардың танымалдылығын арттырды, олар Эдо мен Осака сияқты ірі қалаларда, сондай-ақ ауылдық және жағалау аймақтарында кеңінен таралған болатын. 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында астана Эдода теракояға қатысу деңгейі 70%-ға жетті. Теракоялар Мейдзи кезеңінде, 1872 жылы үкімет Білім беру жүйесі туралы жарлықты (学制) қабылдағанда таратылды, осы жарлық бойынша халықтың барлығына негізгі білім беру мақсатында мемлекеттік мектептерге бару міндетті болды.
The first terakoya made their appearance at the beginning of the 17th century, as a development from educational facilities founded in Buddhist temples. Before the Edo period, public educational institutions were dedicated to the children of samurai and ruling families, thus the rise of the merchant class in the middle of the Edo period boosted the popularity of terakoya, as they were widely common in large cities as Edo and Osaka, as well as in rural and coastal regions. The terakoya attendance rate reached 70% in the capital Edo at the end of the 18th century and the beginning of the 19th century. The terakoya were abolished in the Meiji period, when the government instituted the Education System Order (学制) in 1872, when attending public schools was made compulsory to give basic education to the whole population.
Оқу бағдарламасы
Теракоя оқу мен жазуға баса назар берді, бірақ олар қосымша пәндерді де қарастырды, мысалы, соробан (абакус) арқылы есептеу, тарих және география. Олар қыздарға тігін, шай ішу рәсімдері, гүлдерді безендіру техникалары және басқа да қолөнерлерді үйретті. Сабақтар көбінесе самурайлардың, будда дінінің қызметкерлерінің, тіпті қарапайым азаматтардың жеке үйлерінде өтетін. Оқытушылар, шішо (師匠) немесе те нарай шишо (手習い師匠) деп аталатын, көбінесе қарапайым адамдар болды, бірақ самурайлар мен будда дінінің қызметкерлері де теракояда сабақ берді. Әкімшілік жұмыстарды көбінесе мұғалімдер өздері атқарды. Аз ғана теракояны синто дінінің қызметкерлері мен дәрігерлер басқарды. Теракоя, күнделікті өмірде қажетті дағдыларды үйрететін халықтық білім беру орталықтарынан өзгеше, жоғары деңгейдегі білім беретін. Оқу жосыбы каллиграфия курстарымен басталды, мұнда оқушылар өздерінің нұсқаушыларының үлгілерін, техон (手本) деп аталатын үлгілерді көшіретін. Жазудың негізгілерін меңгергеннен кейін, оқушылар ōрай моно (往来物) деп аталатын оқулықтарға көшті, олар Хэйан дәуірінен бастау алып, негізінен самурайларды оқыту үшін қолданылды. Бұл оқулықтарды жапон әдебиетшілері жинақтаған, олар кандзи және кана әріптерінің комбинациясымен жазылған. Оларда адамдардың күнделікті өмірі туралы пайдалы ақпараттар, мысалы, үй шаруасының ережелері, әңгімелесу дағдылары, моральдық құндылықтар, сондай-ақ тарихи және географиялық мазмұндар бар, бұл студенттерге әлеуметтік өмірдің кең көрінісін көрсетті. Эдо дәуірінің соңында саудагерлер балалары үшін коммерциялық курстарды ұсынатын теракоялар азаз болғанымен, соробан арқылы есептеу одан әрі танымал болды. Теракоя және хан мектептері жүйесі арқылы жапон халқы Эдо дәуірінің соңында жоғары сауаттылық деңгейіне жетті. Нақты статистика жоқ, бірақ бүкіл ел бойынша ерлердің 50% және әйелдердің 20% сауатты және негізгі есептеу дағдыларына ие болды деп есептеледі.
Terakoya focused on reading and writing, but they dealt with extra subjects and disciplines, as counting with the abacus (soroban), history, and geography. They taught girls sewing, tea ceremony rituals, flower arranging techniques and other arts and crafts. The classes usually took place in private homes of samurai, Buddhist priests, or even commoner citizens. The instructors, called shishō (師匠) or te narai shishō (手習い師匠) were mostly commoners, but samurai and Buddhist clergy also taught at terakoya. The administration tasks were often taken care of by the teachers themselves. A few terakoya were administered by Shinto priests and medical doctors. Unlike centers of popular education that taught mainly skills needed in everyday life, terakoya offered a higher level of education. The curriculum began with calligraphy courses, as pupils imitated their instructor examples, the so called tehon (手本). Once the basics of writing were mastered, the pupils advanced to textbooks known as ōrai mono (往来物), which dated back to the Heian period and were mainly used for samurai education. These copybooks were compiled by Japanese men of letters and were written in kanji combined with kana. They contained useful information about the daily lives of people, as household precepts, conversation skills and moral values, as well as historical and geographical contents, which showed a wider scope of social life to the students. Although only a handful of terakoya offered commercial courses for the children of the merchant class, calculating with the abacus became more and more popular at the end of the Edo period. Through the system of terakoya and han schools, the Japanese population had achieved a high degree of literacy at the end of the Edo period. There are no reliable statistics, but it is estimated that 50% of men and 20% of women nationwide were literate and possessed basic calculation abilities.
Қазіргі заманғы
Қазіргі Жапонияда терракоя деген атпен ұйымдар мен шаралар пайда болды, мысалы, Токиодағы Ничиренмен байланысты Хосей-дзи ғибадатханасы екі күндік терракоя жиынын өткізді, онда бастауыш сынып оқушылары буддалық бейнелерді көшіру (写仏 шабуцу) және сеиза позында отырып сутраларды жаттап оқу сияқты діни амалдармен айналысты, сонымен қатар көптеген ойын-сауық шаралары да ұйымдастырылды. Хондзё, Сайтамадағы Хондзё Теракоя ұйымы еріктілерді, жас студенттерді және будда дінінің қызметкерлерін біріктіріп, жоғарыда аталған шабуцу және дзадзен сияқты рухани тәжірибелермен таныстырумен қатар, жастардың жеке және әлеуметтік дамуына да көмектеседі. Теракоя желісі қазіргі заманғы теракоялар құруға көмектеседі және осы күнге дейін елдің барлық аймақтарында 40-тан астам мұндай мекеме ашуға жәрдемдесті. Бұл теракояларға университет студенттері-еріктілер, жергілікті кәсіпкерлер, діни қайраткерлер және гуманитарлық сала мамандарының қатысуымен ынтымақтастық орнатылады, бұл қауымдастық пен аймақтық байланыстарды, сондай-ақ жеке және қарым-қатынас дамуын күшейтуге баса назар аударады.
Today, there have been instances of organisations and events bearing the name of terakoya in modern Japan, such as the Nichiren affiliated Hosei ji temple in Tokyo which held a two day terakoya gathering in which elementary schoolers engaged in religious practices such as the copying of Buddhist images (写仏 shabutsu) and disciplined study of sutras while seated in the seiza style, in addition to many recreational activities. In Honjō, Saitama, the Honjō Terakoya organisation brings together volunteers, young students, and Buddhist clerics to provide both exposure to spiritual practices, such as the aforementioned shabutsu and zazen, but also personal and social development for the youths. The Terakoya Network promotes the creation of modern day terakoya and have thus far helped to establish more than 40 such institutions around the entire country. These terakoya involve cooperation between university student volunteers, local business leaders, religious figures, and humanities professionals with a heavy emphasis on community and regional engagement in addition to personal and interpersonal development.