Кіріспе

Қазіргі Жапонияның алғашқы конституциясы, 1868 жылы жарияланды. Жарғылық ант (五箇条の御誓文) 1868 жылдың 6 сәуірінде Киотодағы Император сарайында жарияланды. Ант Мейдзи императорының билігі кезіндегі негізгі мақсаттары мен іс-қимылдарының бағытын белгіледі, соның арқасында Жапонияның жаңғыруы үшін заңдық негіз құрылды. Бұл, сондай-ақ, барлық топтағы адамдарға жұмыс орнын өзгертуге еркіндік бергендіктен, қалаларға көшу процесін күшейтті. Ол Мейдзи дәуірі және 20-ғасыр бойында маңызды рөл атқарды, бірақ басқару құралы ретінде емес, көбінесе шабыттандырушы күш ретінде танылды, және оны қазіргі Жапонияның алғашқы конституциясы деп санауға болады.

Шығуы және кейінгі ықпалы

Анттың алғашқы жобасын 1868 жылдың қаңтар айында кіші кеңесші Юрий Кимимаса жазды. Онда радикалды, бірақ қарапайым отбасынан шыққан Мейдзи басшыларының «мұрагерлік жарамсыздыққа қызмет ету» кезіндегі наразылығын білдіретін прогрессивті тіл болды. Юридің тілін оның әріптесі Фукуока Такачика ақпан айында «азырақ алаңдату үшін» жұмсартты, ал Кидо Такайоши «екі түрлі түсіндіруге мүмкіндік беретін кең тілді» пайдалана отырып, Анттың соңғы нұсқасын дайындады. Анттың мақсаты Мейдзи дәуіріндегі Токугава шогунатынан кейінгі үкіметтің саясатын жариялау, сондай-ақ Токугава домендеріне жаңа үкіметке қосылу мүмкіндігін ұсыну еді. Бұл екінші мақсат, әсіресе қалпына келтірудің алғашқы кезеңдерінде, домендерді Бошин соғысында Токугаваның қалдықтарына қосылудан алға тарту үшін маңызды құрал болды. Кейіннен әскери жеңіс «сарай ақсүйектерін және даймёлардың беделді тұлғаларын ығыстыруға мүмкіндік берді». Құжаттағы реформаларға берілген уәде бастапқыда орындалмады: атап айтқанда, нақты билігі бар парламент 1890 жылға дейін құрылмады, ал Сацума, Чошу, Тоса және Хизеннен шыққан Мейдзи олигархиясы 20-ғасырдың соңына дейін саяси және әскери бақылауды сақтап қалды. Жалпы, Ант даймёлардан қарсылықты азайту және «қадамдық және теңдік ұстанымын» ұсыну мақсатымен қасақана кеңінен формулировкаланды.

Ант 1868 жылдың маусымында жарияланған конституцияның бірінші бабы ретінде қайта жарияланды, ал осы конституцияның келесі баптары Антта баяндалған саясатты кеңейтеді. Шамамен сексен жыл өткен соң, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін император Шова Антқа құрмет көрсетті және оны «ұлттық мемлекеттік құрылымның» негізі ретінде бекітті, осыған орай ұлттық жаңғыру туралы императорлық жарлығына қол қойды. Жарлықтың мақсаты американдық оккупанттарды императорлық құдайлықтан бас тарту арқылы ынталандыру еді, бірақ императордың өзі оны Мейдзи дәуірінде демократияның бар екендігін көрсететін мәлімдеме деп қарады.