Кіріспе

2007–2010 жылдар аралығындағы Питер Ф. Гамильтонның ғылыми-фантастикалық трилогиясы.

"Бос кеңістік трилогиясы" – британдық автор Питер Ф. Гамильтонның ғарыш операсы. Оқиға "Коммунельсті Сага" сериалымен байланысты, "Джудас Ашылған" соңынан 1200 жыл өткеннен кейін болатын оқиғаларды қамтиды. Питер Ф. Гамильтон серияның американдық құқықтарын Random House компаниясына сатты. Серияға келесі кітаптар кіреді:

"Түс көретін Бос кеңістік" (2007)
"Уақыт Бос кеңістігі" (2008)
"Эволюциялық Бос кеңістік" (2010)

Түс көру бос жері

Бұрын галактика ортасындағы аса ірі қара тесік деп саналған нәрсе, шындығында «Бос кеңістік» деп аталатын жасанды құрылым екені анықталды. Оның ішінде бізге таныс физика заңдарынан мүлдем өзгеше, ерекше бір әлем бар. Ол галактиканың басқа жұлдыздарын бірте-бірте жұтып жатыр – бір күні бүкіл галактиканы өз ішіне сіңіріп алады. 3320 жылы, Қауымдастықтың мүшесі Иниго, Бос кеңістіктегі керемет өмір туралы түс көре бастайды. Оның түстері, барлық тілектері орындалатын Бос кеңістікке саяхаттауды қалайтындарды шабыттандырады. 3456 жылға қарай «Жанды Түс» псевдо-дін қозғалысы 5 миллиардтан астам мүшеге ие болып, олардың ізбасарларын күшті саяси күшке біріктіреді. Басқа ғарышкер түрлер олардың көшіп кетуі Бос кеңістікті қайта кеңейтіп, галактиканы жұтып қояды деп қорқады. Олар, қандай құны болса да, қажылық флотын тоқтатуға дайын. «Арманды Бос кеңістік» екі бөлімге бөлінген. Бірінші бөлімде Инигоның түсіндегі Керенсия планетасында Бос кеңістіктің ішінде өмір сүретін жас бала Эдеардтың оқиғасы баяндалады. Эдеард – жетім, оқушы, Рулан провинциясының Ашвелл қаласында тұрады. Дарынды психик Эдеардты шебер Аким қолөнер жасау мен модификациялауға үйретеді. Бастапқыда жалғызбасты болған Эдеард, жергілікті құдыққа арналған баламалы сорғы механизмін жобалағаннан кейін ауылында танымал болады. Алайда, Ашвеллге қарақшылар шабуыл жасағаннан кейін Эдеардтың бақыты өзгеріп, нашарлайды. Эдеард жергілікті керуенге қосылып, Керенсияның астанасы Маккатранға жол тартады. Маккатранда Эдеард констебльдер қатарына қосылады және бірнеше айлық жаттығудан кейін бітіреді. Бітірген соң Эдеард өз отрядының командирі болып тағайындалады. Эдеард Маккатранның қатал және артта қалған сот жүйесімен күресте үлкен жетістікке жете алмайды. Оның алғашқы нақты табысы – оның отряды жергілікті топ қойған тұзақты жеңген кезде болады. Эдеард бандиттердің басшысы Арминелді қуалайды. Өсіп келе жатқан психикалық қабілеттерінің куәсі ретінде Эдеардтың бұл әрекеті оған Су жүргіш атағын әкеледі және ол Маккатранда бірден танымал болады. «Арманды Бос кеңістік» романының екінші бөлімі Қауымдастықта өрбиді. Алғашқы арманшыл және «Жанды Түс» қозғалысының негізін қалаушы Иниго жоғалып кеткен, бұл 5 миллиардтан астам мүшелі «Жанды Түс» қозғалысын құлпытады. Инигоның орнын басып, қозғалыстың басшысы болған Итан, «Жанды Түс» Бос кеңістікке қажылық сапарға шығатынын жариялағанда, Қауымдастық саяси хаосқа ұшырайды. Адамдардың көші-қонынан Бос кеңістік кеңейіп, бүкіл жүйелерді немесе тіпті бүкіл Галактиканы жояды деп қорқа отырып, Райел және Осисен империясы сияқты басқа ғарышкер түрлер қатты алаңдайды, соңғысы әскери шаралармен қорқытады. Бұл Комонвелл үкіметін терең бөліп, екі ірі фракция келіспеушілікке ұшыратады: Акселераторлар фракциясы/партиясы қажылық сапарды қолдайды, ал Консервативті фракция қарсы тұрады. Екі тарап та жағдайды саяси жолмен шеше алмағандықтан, мәселені өз қолына алуға шешім қабылдайды, әр тарап өз мүдделерін ілгерілету үшін агенттер жібереді. Ұйқыдағы агент Ааронның міндеті – Инигоны табу. Ол Инигоның бұрынғы сүйіктісі Кори Линды ұрлап, оны сұраққа алады және ақпарат алу үшін манипуляциялайды. Ол сондай-ақ қосымша ақпарат алу үшін Кухмоға (Инигоның туған жері) барады және Инигоның қауіпсіз сақтау орнын (естелік банкін) тонайды. Ақырында ол Инигоны Ханкоға, шөл және құнарсыз әлемге жетеді. Алайда, Аарон Инигоны құтқара алмастан бұрын, Акселератор агенттері Ааронның кемесін жойып, оны Ханкода тастап кетеді. Осы уақытта Акселератор агенттері Итанмен келісімге келіп, олардың кемелеріне қуат беру үшін «Жанды Түс» қозғалысына Ультра Драйвтерді беруге келіседі. Акселератордың жоспарлары Консервативті партияның агенті, жеткізуші адам бағалы FTL Drive технологиясын жойғанда тоқтатылады. Акселератор физигі Троблум да ақаулар жасап, Акселераторлардың жоспарларын одан әрі баяулатады.

Уақытша бос орын

Уақытша бос кеңістік Арман бос кеңістігінен кейін басталады. Бос кеңістік галактикадағы алғашқы тіршілік иелері – Алғашқы Тіршілікпен жаратылған. Олар физикалық толыққаннан кейінгі күйге жетуді көздеді. Дәл осы жерде Маккатран орналасқан. Бос кеңістіктегі адамдар "алдын-ала көру" және "үшінші қол" сияқты психикалық қабілеттерге ие. Бос кеңістік өзін-өзі және ұсынатын қабілеттерін сақтау үшін зор энергияны қажет етеді, оны планеталар мен жұлдыз жүйелерін кеңейту, жұту және оларды энергияға айналдыру арқылы алады. Аноминдер – физикалық күйден асып түскен шетелдік жаратылыстар. Олар өркендеген шағында көптеген жұлдыз жүйелеріне тарады. Осы дәуірде олар Басты жаратылыстарды және олардың құратын қауіпті анықтады. Олар Райелден екі DFsphere алды, олар Басты жаратылыстар мекендейтін екі жұлдыз жүйесі – Дайсон Альфа мен Бетаның айналасында кедергілер жасап, оларды сонда шектеді (Коммуналдық Саганы қараңыз). Void трилогиясының басында Аноминдердің көпшілігі физикалық күйден өткен, ал кейбіреулері әлі де туған жерінде, технологияны пайдаланбастан өмір сүреді. Адамзат Ұлы Ортақ қоғам деп аталатын көптеген жұлдыз жүйелеріне тарады. Ішкі әлемдер бар, онда азаматтардың көпшілігі, тіпті барлығы да "Жоғары адамдар" – Бионониканы пайдаланатын адамдар. Бионика адам денесін мәңгілікке жасартып, оны үнемі жаңарту арқылы жасауға мүмкіндік береді. Кез келген адамның миында сақталған барлық ақпаратты тіркететін жад жасушасы бар. Дене жоғалған жағдайда (өлім), бұл деректер түпнұсқа адамның клонына жүктеліп, өлімді жояды. "Қауіпсіз сақтау" деп аталатын арнайы қондырғыларды пайдалану арқылы бұл деректерді екінші нысанда сақтауға болады. Жады жасушасы жоғалған жағдайда да қайта тірілу мүмкін, бірақ толық үздіксіздік болмайды (жады жасушасынан "қалпына келтіру" клонда өлімнің себебін білуге мүмкіндік береді). ANA: Үкіметтік басқару Жер үкіметін құрайды. ANA (Advanced Neural Activity Network) – Жер бетінде және оның айналасында орналасқан суперкомпьютер/сезімтал интеллект/құрылыс. Адамдар саналарын ANA-ға жүктей алады, сонда олар едәуір кеңейтілген ойлау қабілетін иеленеді. Жерден алыс орналасқан Сыртқы әлемдер технологиялық жағынан аз дамыған. Тірі Арман тобы Маккатранда (бос кеңістікте) өмір сүргендей өмір сүреді. Олардың киімдері Маккатран стилі мен сән үлгісіне сәйкес келеді. Тірі Арманның мақсаты – Бос кеңістікке барып, онда өмір сүру. Оззидің "Гая өрісін дамытуы", яғни біркелкі нейрондық байланыс эффектісі, Инигоға өзінің арманын гая өрісіне қосылғандардың барлығына таратуға мүмкіндік берді. Эдеардқа қосылу арқылы ол Маккатрандағы Эдеардтың өмірінің кейбір аспектілерін көріп, оларды барлығымен бөліседі. Оззидің сөзіне сүйенсек, гая өрісі тек адамдардың эмоцияларын білдіруі үшін арналған еді, бірақ Иниго оны бұрмалап жіберді.

Эволюциялық бос орын

Екінші арманшы ретінде танылған Араминта үкіметтік агент Паула Мё мен «Мысық» атымен танымал психопат, сондай-ақ басқа да осы паломничествоны қолдауға немесе тоқтатуға мүдделі тұлғалардың галактикалық іздеу нысанына айналды. «Тірі арман» культінің Бос кеңістіктің ортасына қадам басуына кедергі келтіру немесе оған көмектесу мақсатындағы іздеу осылай жүрді. Бос кеңістік – бұзылмайтын микроәлем, культ мүшелері сенгендей, ол жұмақ болуы мүмкін, бірақ ол қауіпті де. Оның шекараларындағы керемет шындық энергия талап етеді, ал энергия – осы шекаралардың сыртындағы барлық нәрседен алынады: планеталардан, жұлдыздардан, галактикалардан және тіршілік иелерінен. Себебі, паломничество Бос кеңістіктің үлкен кеңеюін тудырады. Сонымен қатар, Иниго арқылы гая өрісіне жеткізілген армандар арқылы айтылатын Су жүргіш Эдеардтың тарихы да жалғасады. Бірақ бұл идеалистік жас жігіттің шабыттандыратын оқиғасы күшті жаңа жаулармен және одан да күшті құмарлықтармен бетпе-бет келгенде қараңғы және алаңдатарлыққа толы бұрылыс жасайды. Араминта, ата-бабасы Мелани сияқты «Сильфен досы» атанды, қаламаған жауапкершілігіне қарсы тұруды шешеді, сәттілікке немесе тірі қалуға кепілдік жоқ. Ол «Екінші арманшы» рөлін қабылдап, «Тірі арманның» 24 миллион адамнан тұратын алғашқы толқынын Бос кеңістікке бастап кетеді, бұл оның іс-әрекетінен баршаның шатасуына және адасуына себеп болады. Бірақ шындығында, ол қос ойын ойнап жатыр. «Тірі арман» культін жаңылыстыру үшін өзінің түпкілікті денесін пайдаланып, күйеуі (Мырза Бови) денесінің біреуін қарызға алып, Бос кеңістікті жоюға аттанады. Ол Аспан Иесімен байланысып, Сильфен жолдарымен саяхаттай алады. Уақыт азайып бара жатқанда, өкініш білдірген Иниго Эдеардтың соңғы арманын жариялауға шешім қабылдайды: бұл арманның хабары паломничество уәде еткеннен де қауіпті, себебі онда кемелділікке қол жеткізіледі, сондықтан ештеңеге ұмтылудың қажеті қалмайды және Бос кеңістіктегі адамзат эволюциясы кері бағытта басталады. Ол Оззимен кездесу үшін Спайкке барады және Араминтамен, күйеуінің денесінің біреуін пайдаланып жүрген, сондай-ақ Оскармен кездесу үшін сол жерде қалады. «Үшінші арманшы» Гор Бос кеңістіктің өзегі – «Жүрекпен» ақылдасуды жоспарлап отыр. Ол «Жеткізуші адамнан» көмек алып, физикалық емес күйге көшуге мүмкіндік берген механизмді қайтарып алу үшін Аноминдердің туған жеріне сапар шегеді. Ол армандар арқылы қазіргі уақытта Бос кеңістікте жүрген қызы Жүстинмен байланыса алады. «Акселератор» фракциясының мономаниялық жетекшісі Иланте Бос кеңістікте билік құруға ұмтылады. Оның мақсаты Бос кеңістікпен бірігіп физикалық емес күйге жету емес, барлық нәрсені бақылауға алу. Ол әлемдегі ең қуатты кемеге ие. «Қара қамал» технологиясын пайдаланып, ол Сол жүйесінің айналасына кедергі орнатып, ANA және қорғаныс флотын тұтқынға алады. Ол осы технологияны Бос кеңістікке баратын кемелерге орнатып, Раиль атты жауынгердің өткізбейтін күш өрісін құруға мүмкіндік берді.

Технология

Коммуналдық шаруашылық бірқатар озық технологияларды қолданады. Коммуналдық шаруашылықтың алғашқы күндері адамдар планетадан планетаға сапар шегу үшін тұрақты түрде ашылған құрт тесіктерін пайдаланды. Алайда, Starflyer War (The Commonwealth Saga) оқиғасынан кейін CST корпорациясының ғарышқа ұшу монополиясы тоқтатылды. Кемелерді айналдыра алатын құрт-ұңғымалардың пайда болуымен, Коммуналдық шаруашылық құрт-ұңғымалардан ғарыш кемелеріне көшуді көрді. Коммуналдық шаруашылықтағы тағы бір даму – Гаяфилд. Бұл технологияны гений миллиардер, Starflyer соғысының батыры, CST-нің тең иесі және балама өмірлік цикл гуруы Оззи Исак 3000 жылы жасады. Гаяфилд Сильфен технологиясына негізделген; Starflyer соғысы кезінде Оззи Сильфеннің досы деп жарияланғанда, оған медальон сыйланды. Кейінірек Оззи медальонды бұзып, кванттық өрістерді ашты; кванттық қасиеттерін қайталай келе, ол Гаяфилдті құрды. Гаяфилд адамдарға басқалардың сезімдерін сезінуге мүмкіндік береді. Оззи Гаяфилдті Коммуналдық шаруашылықтағы қақтығыстар мен бөлінуді тоқтатып, Галактикадағы саналы тіршілік иелері арасындағы төзімділікті арттыру ниетімен жасады. 2833 жылы АНА енгізілді – адамдар санасын жүктеуге болатын виртуалды ғалам. Адамдар естеліктерін, демек жеке тұлғаларын АНА-да сақтап қалды. Олар өздерінің виртуалды ғаламын да құрды, оны қалауынша өзгерте алатын. АНА ақырында Жер мен Коммуналдық шаруашылықтың үкіметіне айналды, онда консерваторлар, акселераторлар, дарвинистер, модераторлар және сепаратистер сияқты фракциялар бірікті. 3400 жылға қарай 50 миллионнан астам адам АНА-да өмір сүрді. АНА – жартылай физикалық емес бірлік, машина емес, АНА Жер төңірегіндегі кванттық өрістердегі молекулалық материядан тұрады. Коммуналдық шаруашылықтағы балама өмір салты технологиялық жетістіктердің шексіз комбинациясына мүмкіндік береді. Advancer қозғалысы ДНК модификацияларын ұсынады, оның 80%-ы Коммуналдық шаруашылықтағы адамдарда, таңдау бойынша немесе туғаннан бастап бар. Бұл «жетілдірулер» көру иконографиясын, байланыс және пассивті ортаны сканерлеу мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді. Бионониканы одан әрі қолдану жауынгерлік қару-жарақ, қорғаныс, физикалық күштерді арттыру және эмоционалдық және физиологиялық басу үшін жетілдірулерді ұсынады. Жоғары қозғалысы, әлеуметтік/экономикалық/саяси идеология, сондай-ақ АНА-да екінші өмірге қадам басқан технологиялық ағаш, олардың физикалық денелерін 20 жастағы шамамен сақтап тұру үшін бионониканы қолданды, одан кейін «Ішке қарай жылжуға» – сыртқы әлемге немесе АНА ғаламына жеке саяхат жасауға дайын болды.

"Коммунельстік" сагасының кейіпкерлері

The Dreaming Void Commonwealth Saga кейіпкерлеріне сілтеме жасайды және оларды көрсетеді. Паула Мё қазір ANA қауіпсіздік бөлімінің бастығы. "Түс көру бос кеңістігінде" оған Аарон мен Екінші Түс көрушінің ізін табу тапсырылған. Жұлдыздық соғыс оқиғаларынан кейін Паула Хаксли Хевен арқылы өзінің қатал және мойынсұнбас генетикалық аномалияларын жойды, олар оны қылмыскерлерге қатысты немқұрайлы және сезімтал емес еткен. Екі кітап арасындағы жылдары Паула Джин Яохуиді (Оскар Монро) уақытша тоқтатуға шағымдануға тырысты. Ол сондай-ақ "Құтқарушы рыцарьлардың" қатыгез басшысы және кісі өлтірушісі Кэт "Кэтрин" Стюардты іздестірді, нәтижесінде Стюард 5000 жылға тоқтатылды. Өмірінің соңына қарай Паула музыкаға құмар болды, Pink Floyd, Rachmaninoff және Deeley KTC сияқты әртүрлі музыка тыңдайды. Оның "Алексис Денкен" деп аталатын жұлдыздық кемесі де бар, ол Кошердегі махаббатының құрметіне аталған, ол туралы Commonwealth Saga-да қысқаша айтылған. Кэт "Кэтрин" Стюард – тағы бір кейіпкер. Жұлдыздық соғыстан кейін ол "Өзіндіктің сақшыларын" бақылауға алып, оларды "Құтқарушы рыцарьлар" деп қайта ұйымдастырды. Олар ақырында "Алысқа" басып кіріп, тәуелсіздік алды. "Алыс" Жұлдыздық соғыстан кейінгі ұрпақтар үшін жаңа планеталардың үлгісіне айналды. Паула Мё Тайгер Пансиді қатыгездікпен өлтіргеннен кейін Кэтті ұстады, ол Жұлдыздық соғыстан кейін Раиль Кватукспен бірге "Алыста" тұрды. Гор Бернелли ANA құруға көмектесті және консервативті фракцияның жетекшісі болуы мүмкін деген қауесет бар; бірақ ол оны жоққа шығарып, консерваторлармен ғана байланысы бар екенін мәлімдейді. Гордың қызы Жюстин ANA-да тұрады. "Түс көру бос кеңістігінде" ол ANA-дан кетеді және оның физикалық елшісі болады. 1100 жылдан кейін Оскар Монро қайта тірілді. Достары мен туыстарынан айырылып, ол жаңадан бастауға мәжбүр болды. Бастапқыда ол Әскери-теңіз күштеріне қабылдануға тырысты, бірақ олар оның қызметіне мұқтаж болған жоқ. Ол Оракумның сыртқы әлемінде жұлдыздық кеме ұшқышы болып жұмыс істеді және үш өмірлік серігімен бірге тұрды: Жесарал, Аня және Душику. Паула Мё Екінші Түс көрушіні табу үшін Монроны жұмысқа алады. Көптеген басқа кейіпкерлер де еске алынады. Криспин Голдрейх және Тони Галл екеуі де ANA-ға көшті. Галактиканы айналып келгеннен кейін Уилсон мен Анна Ким де ANA-ға қосылды. Меланияның Орионға үйленгені және Араминтаның ата-анасы болғаны айтылады. Халгарт әулеті Яйудты, сыртқы әлемді сақтайды. Найджел Шелдон басқа галактикаға кеткені айтылады, өйткені Бос кеңістік мәселесі ақырында Галактиканың құлауына әкеледі.

Бос орын

Бос кеңістік Галактикадағы алғашқы тіршілік иелері – алғашқы тіршілік иелері тарапынан физикалық емес жағдайға және толыққандылыққа жету үшін жаратылған. Онда Макатран орналасқан. Бос кеңістіктегі адамдарда "алдын ала көру" және "үшінші қол" сияқты психикалық қабілеттер бар. Бос кеңістік өзін және ұсынатын қабілеттерін сақтау үшін зор энергияны қажет етеді, оны планеталар мен жұлдыз жүйелерін кеңейту, жұту және оларды энергияға айналдыру арқылы алады. Аноминдер – физикалық емес жағдайға жеткен шетелдік жаратылыстар. Олар өркендеген кезеңдерінде көптеген жұлдыз жүйелеріне тарады. Осы дәуірде олар Prime шетелдіктерін және олардың құратын қаупін анықтады. Олар Райелден екі DFsphere алды, олар Дайсон Альфа мен Бетаның айналасындағы кедергілерді жасады, Премьер шетелдіктері тұратын екі жұлдыз жүйесін шектеді (Коммуналдық Саганы қараңыз). Void трилогиясының оқиғаларында Аноминдердің көпшілігі физикалық емес жағдайға көшкен, ал кейбіреулері әлі де өздерінің туған жерінде технологияны пайдаланбай өмір сүреді. Адамзат Ұлы Ортақ атанған көптеген жұлдыз жүйелеріне тарады. Ішкі әлемдер бар, онда азаматтардың көпшілігі, егер барлығы болмаса, "Жоғары адамдар" – бионониканы пайдаланатын адамдар. Бионика адам денесін мәңгілікке жасанды етуге мүмкіндік береді, себебі ол адам денесін үнемі жаңартады. Әр адамның жадында иесінің миында сақталған барлық ақпаратты сақтайтын жад жасушасы бар. Дене жоғалған жағдайда (өлім), бұл деректер түпнұсқа адамның клонына жүктеліп, өлімді тиімді түрде жоя алады. "Қауіпсіз сақтау" деп аталатын арнайы құрылғыларды пайдалану арқылы бұл деректерді екінші нысанда сақтауға болады. Жады жасушасы жоғалған жағдайда қайта тірілу әлі де мүмкін, бірақ үзіліссіз жалғастырусыз (жад жасушасынан "қалпына келтіру" әдетте клонда оның қалай өлгенін білуге мүмкіндік береді). ANA: Үкіметтің құрамына Жер кіреді. ANA (Advanced Neural Activity Network) – Жер бетінде және оның айналасында орналасқан суперкомпьютер/сезімтал интеллект/құрылыс. Адамдар саналарын ANA-ға жүктей алады, онда олар едәуір кеңейтілген ойлау қабілетін алады. Жерден алыс жердегі Сыртқы әлемдер технологиялық жағынан аз дамыған. Тірі Арман Фракциясы Макатрандағы (Бос кеңістіктегі) әлем сияқты өмір сүреді. Олардың киімдері Макатран стилі мен сән үлгісіне сәйкес келеді. Тірі Арманның мақсаты – Бос кеңістікке барып, онда өмір сүру. Оззидің "гаияфилдтің дамуы" деп аталатын біркелкі жүйкелік байланыс эффектісі Инигоға өзінің арманын гаияфилдке қосылған барлық адамдарға таратуға мүмкіндік берді. Эдеардпен байланысу арқылы ол Эдеардтың Макатрандағы өмірінің аспектілерін көре алады және оларды барлығына сыйлайды. Оззидің айтуынша, гаияфилд тек адамдардың эмоцияларын басқалар көру үшін білдіруі үшін пайдаланылуы керек еді; оны Иниго бұрмалап жіберді.