Кіріспе

5-ші Альморавид патшасы (1106–1143 жж.)

Али ибн Юсуф (сонымен қатар «Али Бен Юсеф» деп те аталады) (علي بن يوسف) (шамамен 1084 – 28 қаңтар 1143) – Альморавидтердің 5-ші әмірі. Ол 1106 жылдан 1143 жылға дейін билік құрды.

Ерте өмір

Әли ибн Юсуф 1084–1085 (477 жылы) Сеутада дүниеге келді. Ол төртінші әлморавид билеушісі Юсуф ибн Ташфиннің ұлы еді. Кейбір деректерге сәйкес, оның анасы Зәйнәп ан-Нафзауия болған. Ал басқа деректерде оның анасы Қамар немесе Қамра, Фадл әл-Хасан атымен танымал, әл-Андалустан алынған христиан тұтқыны, Юсуфтың кәнизағына айналып, оның ұлы Сырының анасы болған делінеді. Әли Мароккодан билік жүргізіп, өзінің ағасын Аль-Андалусқа губернатор етіп тағайындады. 1110 жылы Сарагоса тайфасын жаулап алып, Иберия түбегіндегі өзінің билігін кеңейтті, бірақ 1118 жылы Арагон королі Альфонсо I-ге оны қайтадан жоғалтты. 1121 жылы Кордова әлморавидтерге қарсы бүлік көтерді. 1139 жылы граф Афонсу Энрикес басқарған португалдық әскерлерге қарсы Орике шайқасында жеңіліске ұшырады, бұл Афонсуға тәуелсіз король деп жариялауға мүмкіндік берді. Әли 1143 жылдың 28 қаңтарында қайтыс болды, оның орнына ұлы Ташфин ибн Әли билікке келді.

Қамқорлық

Ол өзінің үлкен мешітін, империялық астана Маракештегі алғашқы Бен Юсеф мешітін (Альмохадтар кезінде қиратылған) жабдықтау үшін Кордобадағы шеберханадан қазір Кутубия мешітінің мінбары деп белгілі болған мінбарды тапсырыс берді. Алморавидтердің куббасында да Әли есімі бар. Мешіт пен сарайдың төңірегінде қабырғалар болған, бірақ Әли ибн Юсуф қаланың бекіністерін нығайтуға 70 000 алтын динар жұмсады, қаланың ауданын екі есеге ұлғайтты және Әл-Андалустың әмірлеріне де қабырғаларын нығайтуды бұйырды. Ол сондай-ақ Марракеште суару жүйесін құрды, бұл жобаны Обейд Алла ибн Юнус әл-Мухандес басқарды. Бұл суару жүйесі қанаваттарды (قناة, п. қанатар) пайдаланды.

Саргассо теңізі

Мұсылман картографы Мұхаммед әл Идрисидің мәліметінше, Әли ибн Юсуфтың адмиралы Ахмад ибн Умар бастаған Мугаррарин (кейде "отырарлықтар" деп те аударады) балдырлармен жабылған теңіздің бір бөлігіне жеткен, оны кейбірлер Саргассо теңізі деп санайды, ол Бермуда аралдарынан Атлантика мұхитына қарай созылады.

Отбасы

Әли Юсуф ибн Ташфиннің ұлы еді. Оның кем дегенде екі ұлы болды: 1129 жылы Гранада мен Альмерия, ал 1131 жылы Кордобаны басқарған Ташфин ибн Әли. 1143 жылы әкесінен кейін билікке келді. Ысқақ ибн Әли. 1147 жылы қайтыс болды.