Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саяхатшы
Australian explorer
[[File:Ernest Giles Project Gutenberg eBook 4947. jpg|thumbnail|right|Гилс Австралияны екі рет кезіп өткен кітабының алқақтарындағы суреті. Эрнест Гилс, Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралияның аймақтарына бес маңызды саяхат ұйымдастырған австралиялық саяхатшы болған.
[[File:Ernest Giles Project Gutenberg eBook 4947. jpg|thumbnail|right|Photo in the frontispiece of Giles' Australia Twice Traversed best known as Ernest Giles, was an Australian explorer who led five major expeditions to parts of South Australia and Western Australia.
Ерте өмір
Эрнест Джайлс Англияның Бристоль қаласында, Уильям Джайлстың (шамамен 1795 – 28 мамыр 1860) және Джейн Элизабет Джайлстың (туған қызы Поуэлл, шамамен 1804 – 15 наурыз 1879) үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Олардың отбасы жайлы жағдайда өмір сүрген, бірақ қиындыққа ұшырап, Австралияға көшіп келді. Уильям Джайлс 1850 жылға қарай Солтүстік Аделаидада тұрды.
Ernest Giles was born in Bristol, England, the eldest son of William Giles (c. 1795 – 28 May 1860), a merchant, and Jane Elizabeth Giles, née Powell (c. 1804 – 15 March 1879). Their family had been in comfortable circumstances but fell on hard times and emigrated to Australia. William Giles was living in North Adelaide by 1850
Джайлс Лондонның Ньюгейт қаласындағы Христос Госпитал мектебінде білім алды. 1850 жылы, 15 жасында Австралияға көшіп, Аделаидадағы ата-анасына қосылды. 1852 жылы Джайлс Виктория алтын кендеріне барды, содан кейін Мельбурндағы почта кеңсесінде, кейін округ сотында кеңсе қызметкері болды. Қалалық өмірден тез жалыққан Джайлс шөлге кетіп, бұсман ретінде бағалы тәжірибе жинады. 1865 жылы ол Янканния тауларындағы Дарлинг өзенінің солтүстік-батысын зерттеді, мал өсіруге жарамды жерлерді және сол кезде арқан жасауға қажетті қымыз өсіруге болатын жерді іздеді.
Giles was educated at Christ's Hospital school, Newgate, London. In 1850, at the age of 15, he emigrated to Australia, joining his parents in Adelaide. In 1852 Giles went to the Victorian goldfields, then became a clerk at the Post Office in Melbourne, and later at the County Court. Soon tiring of town life Giles went to the back country and gained valuable experience as a bushman. In 1865, he explored north west of the Darling River in the Yancannia Range looking for pastoral country and land capable of cultivating hemp, as it was valuable for rope at the time.
Екінші экспедиция
Джайлстың досы Барон фон Мюллер жаңа экспедиция жасау үшін жазылым ашты. Уильям Титкенс бірінші көмекші ретінде тартылды, және тағы екі адаммен бірге 1873 жылдың 4 тамызында жолға шықты. Саяхат алдыңғы экспедициядан оңтүстікке қарай басталды, ал Альберга өзенінен бастап батысқа қарай бағытталды. Бір айдан кейін Масгрейв тауларында жақсы суы бар өзен табылып, оған Фердинанд деп ат қойылды. 1873 жылдың 3 қазанына қарай экспедиция 128° шығыс бойлыққа жақындады. Аймақ өте құрғақ болды және түрлі бағыттарда іздеу жұмыстары жүргізілгенімен, жылқыларды сумен қамтамасыз ету үнемі қиындық тудырды. Қараша айының басында 126° бойлықтан өткен соң, экспедиция ішінара кері қайтты және 1873 жылдың 20 желтоқсанында Скотт тауының маңына жетті. Солтүстікке, содан кейін батысқа бұрылып, 1874 жылдың 23 сәуірінде ең батыс нүктеге жетті. Джайлз бен оның серігі Альфред Гибсон алдын ала барлау жүргізіп жатқанда, соңғысының жылқысы өлді. Джайлз өзінің жылқысын Гибсонға беріп, іздерінше қайтып, көмек алуын бұйырды. Джайлз сегіз күнде аяқпен депоға қайтып келді, бірақ Гибсон лагерьге жетпегенін анықтады. Оны бірнеше күн іздеді, бірақ таба алмады. Жабдықтар таусылып, басқаша істеуге болмады, ал 1874 жылдың 21 мамырында кері жол басталды. Джайлз өзінің серігінің құрметіне осы шөлді Гибсон шөлі деп атады. 1874 жылдың 24 маусымында олар Финк өзеніне жететін жолда болды, ал 1874 жылдың 13 шілдесінде Шарлотта Уотерске жетті. Джайлз континентті кесіп өтуде тағы да сәтсіздікке ұшырады, бірақ қалыптасқан жағдайда барлық мүмкіндіктер пайдаланылды. Джайлз, қазір Ката Тюта/Ольга тауы деп аталатын тау құрылымдарын және Амадей көлін көрген алғашқы еуропалық болды. Ол осы тауларды Мюллер тауы және Фердинанд көлі деп атауды қалаған, өзінің демеушісі Барон Фердинанд фон Мюллерді құрметтеу үшін, бірақ Мюллер оны Испания королі Амадей мен Вюртемберг королевасы Ольганы құрметтеуге көндірді. Джайлз Улуруды ашқан деп есептеледі, бірақ бұл құқыққа бәсекелес зерттеуші Уильям Госс ие болды.
Giles' friend Baron von Mueller raised a subscription so that a new expedition could be made. The services of William Tietkens as first assistant were obtained, and with two other men a start was made on 4 August 1873. The journey began considerably south from the previous expedition and from the Alberga River a generally western course was traversed. A month later in the Musgrave Ranges a fine running river was found and named the Ferdinand and by 3 October 1873 the party was approaching longitude 128 East. The country was extremely dry and though tested in various directions it was a constant struggle to get enough water to keep the horses going. Early in November, having passed longitude 126, a partial return was made and on 20 December 1873 the neighbourhood of Mount Scott was reached. A turn to the north and then west was made and the farthest westerly point was reached on 23 April 1874. Giles and one of the men, Alfred Gibson, had been scouting ahead when the latter's horse died. Giles gave him his own horse with instructions to follow their tracks back and obtain assistance. Giles made his way back to their depot on foot in eight days, almost completely exhausted, to find that Gibson had not reached the camp. A search was made for him for several days without success. The stores were almost finished, nothing further could be done, and on 21 May 1874 the return journey began. Giles named the desert Gibson Desert after his companion. On 24 June 1874 they were on a good track to the Finke River and on 13 July 1874 Charlotte Waters was reached. Giles had again failed to cross the continent, but in the circumstances all had been done that was possible. Giles was the first European to see the rock formations named The Olgas, now officially known by Kata Tjuta/Mount Olga, and Lake Amadeus. He had wanted to name these Mt Mueller and Lake Ferdinand respectively, to honour his benefactor Baron Ferdinand von Mueller, however Mueller prevailed on him to instead honour the King Amadeus of Spain and Queen Olga of Württemberg. Giles supposedly discovered Uluru, but was beaten to the claim by a competing explorer, William Gosse.
Отбасы
Уильям Джайлс (шамамен 1795 – 28 мамыр 1860 ж.), британдық кеден қызметкері, Виктория және Джейн Элизабет Джайлс, тумасы Пауэлл (шамамен 1804 – 15 наурыз 1879). Уильям Эрнест Джайлс (20 шілде 1835 – 13 қараша 1897), осы мақаланың тақырыбы. Ұлы қызы Джейн Ребекка Джайлс (26 қараша 1911 ж. қайтыс болды) 1850 жылдың 10 қаңтарында Аделаидада Джордж Дафф Гиллге (7 желтоқсан 1883 ж. қайтыс болды) үйленді, кейін Виктория штатының Кью қаласында тұрды; ол Оңтүстік Австралияның Сент-Питерс қаласында қайтыс болды. Джордж Гилл тауларына 1872 жылдың 30 қазанында Джайлс оның құрметіне ат қойды. Екінші ұлы Генри Альберт Сидней Джайлс (шамамен 1840 – 8 желтоқсан 1853) Мельбурнда қайтыс болды. Хелен Сара Джайлс (4 қаңтар 1907 ж. қайтыс болды) Виктория штатының Гиллонг қаласының белгілі заңгері Стивен Вайн Бакландқа (27 қазан 1886 ж. қайтыс болды) үйленді. Үшінші қызы Харриет Элиза Нью-Джайлс (– 26 шілде 1921 ж.) 17 тамыз 1871 ж. Генри Нотли Халлға (шамамен 1821 – 25 ақпан 1884 ж.) үйленді. Кіші қызы Элис Мэри Джайлс (шамамен 1850 – 15 желтоқсан 1929 ж.) 1892 жылдың 5 қаңтарында мемлекеттік мектептердің аға инспекторы Лайонел В. Стентонға үйленді. Роберт Юджин Джайлс, Виктория штатының Гамильтон қаласынан, ағасының атынан Корольдік географиялық қоғамның негізін қалаушысының медалін қабылдады және 1880 жылы кеш қайтқандығы туралы баспасөзге хабарлады. Кейіннен ол сенімгерлік қызметіндегі құқық бұзушылықтары үшін түрмеге қамалды, содан кейін Аделаидаға көшіп, Сент-Питерсте тұрып, ағасының есімін насихаттауды жалғастырды.
William Giles (c. 1795 – 28 May 1860) of HM Customs, Victoria and Jane Elizabeth Giles, née Powell (c. 1804 – 15 March 1879). William Ernest Giles (20 July 1835 – 13 November 1897), the subject of this article. Eldest daughter Jane Rebecca Giles (died 26 November 1911) married George Duff Gill (died 7 December 1883) in Adelaide on 10 January 1850, later of Kew, Victoria; she died at St Peters, South Australia. The George Gill Range was named for him by Giles on 30 October 1872. Second son Henry Albert Sydney Giles (c. 1840 – 8 December 1853) died in Melbourne. Helen Sarah Giles (died 4 January 1907) married Stephen Vine Buckland (died 27 October 1886), prominent lawyer of Geelong, Victoria. Third daughter Harriet Eliza New Giles ( – 26 July 1921) married Henry Notley Hull (c. 1821 – 25 February 1884) on 17 August 1871. Youngest daughter Alice Mary Giles (c. 1850 – 15 December 1929) married Lionel W. Stanton, the Senior Inspector of Public Schools on 5 January 1892. Robert Eugene Giles of Hamilton, Victoria accepted the Royal Geographical Society Founder's [sic] medal on his brother's behalf and notified the Press of his late return in 1880. He was later jailed for misappropriation while trustee, then moved to Adelaide, living at St Peters, from where he continued to promote his brother's memory.
Өсімдік атаулары
Кристофер Джайлз (шамамен 1841–1917 жж.) Джайлздың 1872–73 жж. және 1873–74 жж. экспедицияларына көмектесіп, Шарлотта Уотерс аймағындағы фон Мюллер үшін өсімдіктер жинады. Бір түрден тұратын Гилезия туысы – Gilesia biniflora (батыс шайырлы жүзім) Кристофер мен Эрнест Джайлстердің есімдерімен аталады. Cyperus gilesii және Panicum gilesii түрлері көбінесе Эрнест Джайлсты құрметтеу мақсатында тізімделеді, бірақ екі түрдің де сипаттамаларында Джордж Бентам оларды тек "Орталық Австралия. Шарлотта Уотерс, Джайлс" деп көрсеткен. Кристофер Джайлз Eremophila christopheri түрінде (доломит фуксиясы) еске алынса, ал аймақ бойынша кең таралған шөл фуксиясы Eremophila gilesii Эрнесттің құрметіне аталған. Акация гилезиана (gilesiana) түрі Эрнест Джайлстың есімімен байланыстырылған.
The unrelated Christopher Giles (c. 1841–1917) assisted Giles's 1872–73 and 1873–74 expeditions, collecting plants for von Mueller in the region of Charlotte Waters. The genus Gilesia, which contains one species, Gilesia biniflora , the western tar vine, is named for both Christopher and Ernest Giles. Cyperus gilesii and Panicum gilesii are usually listed as honouring Ernest Giles, but the type details for both species are given by George Bentham only as "Central Australia. Charlotte Waters, Giles". Christopher Giles was honoured in the species Eremophila christopheri, the dolomite fuchsia bush, whereas the desert fuchsia, Eremophila gilesii, which is widespread across the region, honours Ernest. A species of wattle, Acacia gilesiana, is named for Ernest Giles.