Кіріспе

Соқырлар үшін алғашқы мектептің негізін қалаушы Валентин Хауй (аɥi деп айтылады; 13 қараша 1745 – 19 наурыз 1822) 1785 жылы Парижде соқыр жастар институтын (қазіргі Institut National des Jeunes Aveugles, немесе Жас соқырлар үшін ұлттық институты, INJA) құрды. 1819 жылы Луи Брайль осы мектепке қабылданды.

Өмір

Хауй тоқымашылар отбасында дүниеге келген. Оның әкесі, толық уақытты тоқымашы, жергілікті Премонстрант аббаттығындағы Angelus қоңырауларын соғу жұмысын да атқарған. Валентинді аббат монастырьлары тәрбиеледі, ол сол кездегі он түрлі тілде сөйлейтін білікті лингвист болды. Сондай-ақ, ол ежелгі грек және еврей тілдерін оқыды. 1783 жылы ол "патшаның аудармашысы", Луи XVI атағын алды. 1786 жылы ол корольдің Адмиралтействосы мен қалалық әкімшілігіне аудармашы болды. Ол Жазу бөлімінің мүшесі еді. 1771 жылы Париждегі Конкорд алаңындағы кафеде түскі ас ішкен кезде, ол соқырларға көмектесуге ұмтылды. Ол жерде "Санкт-Овидий жәрмеңкесі" атты діни көше мерекесінде "Квинзе-Вингтс" соқырлар үйінің тұрғындарының мазаққа ұшырағанын көрді. Оларға шапақтар, үлкен картоннан жасалған көзілдіріктер берілді және аспаптарын ойнауға мәжбүр етті, нәтижесінде даусы шығарған әуен пайда болды. Ол Шарль Мишель де л'Эпэмен бірге мектеп құруды шешті. 1784 жылдың мамыр айында Сен-Жермен-де-Престе ол өзінің алғашқы шәкірті болған жас сұраныш иесі Франсуа Лесуермен танысты. Ол Лесуэрді оқуға және сөйлемдер құрастыруға үйрету үшін көтеріңкі әріптер әдісін жасады. Ол тез прогресс жасады, ал 1784 жылдың қыркүйегінде Хауй бұл жетістігін "Journal de Paris" газетінде жариялады, содан кейін француз Ғылым академиясынан қолдау алды. Филантропиялық қоғамның көмегімен 1785 жылдың ақпанында Хауй соқыр жастар институтын (Institution des jeunes aveugles) құрды. Ол соқырларға арналған филантропиялық тоқыма шеберханасының негізінде, Луи XVI-ның қолдауын алды және 1786 жылдың 26 желтоқсанында соқыр балалардың корольдік мекемесіне айналды. Оның мақсаты оқушыларды оқыту және оларды қолмен жұмыс істеуге үйрету болды: тоқу және кітап басу. Француз революциясы кезінде 1791 жылдың 28 қыркүйегінде ол мемлекеттік басқаруға алынды. Ол Селестин монастырындағы соқыр жұмысшылардың ұлттық институтына айналды. Валентин Хауй өз заманының саяси өміріне белсенді қатысты, 1792 жылғы Ұлттық құрылтай сайлауының хатшысы, содан кейін азаматтық комиссар болды. Ол 5 Prairial III (1795 жылғы 24 мамыр) күні тұтқындалды, ал 11 күні Қоғамдық қауіпсіздік комитеті босатты, 20 күні Ұлттық конвент қайтадан тұтқындады. Ол 19 Fructidor күні босатылды, француз директориясының жанындағы Пантеон клубына қосылды. Француз консулдығы оны "террорист" деп жариялады. 1802 жылы ол соқырлар үйін басқарудан зейнетке шықты және зейнетақы алды. 1802 жылдың ақпанында ол Сент-Авой көшесінде жеке мектеп ашты. 1806 жылдың қыркүйегінде ол Ресейдің Александр I-нің өтініші бойынша мектеп ашу үшін Санкт-Петербургке көшіп барды. Ол 1817 жылы Парижге қайтып, ағасы Рене Жюст Хауймен бірге тұрды, ол қазіргі минералогияның негізін қалаушылардың бірі саналады. Ол ағасы Ренемен бірге Париждегі Пэр-Лашез зиратында жерленген.

Мұра

1889 жылы Морис де Ла Сизеранн көзі көрмейтін және көру қабілеті нашар адамдарға көмектесу үшін, оның атымен аталатын бірлестік құрды.