Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гаагуджу тілінің соңғы тірі сөйлеушісі (1913–2002)
Last surviving speaker of the Gaagudju language (1913–2002)
Биг Билл Нейджи (шамамен 1913 – 23 мамыр 2002), «Какаду адамы» деген лақап атымен белгілі, Какаду ұлттық паркіне атын берген солтүстік Какадудан шыққан Гаагуджу тілінің – Австралия аборигендерінің тілінің – соңғы тірі сөйлеушісі болды. Ол Гаагуджу халқының ақсақалы және жердің қамқоршысы еді, өзінің мәдениеті мен жерін сақтауға терең қамқорлық танытты.
Big Bill Neidjie (c. 1913 – 23 May 2002), nicknamed "Kakadu Man", was the last surviving speaker of the Gaagudju language, an Aboriginal Australian language from northern Kakadu, after which Kakadu National Park is named. He was an elder of the Gaagudju people and a custodian of the land, who cared deeply about preserving his culture and land.
Тану
1989 жылы королеваның туған күніне орай Нейджиеге табиғатты қорғауға қосқан үлесі үшін Австралия орденінің медалі табысталды. Ол парктегі жұмысы мен өлеңдер мен проза кітаптары арқасында халықаралық деңгейде "Каккаду адамы" деп танылды, ал оның алғашқы кітабы "Каккаду адамы" деп аталды. 1988 жылы Какаду National Geographic журналының ақпандық санында жарияланды және "Түс көру уақытының аяқталуы" деген атпен National Geographic телеарнасында көрсетілген деректі фильмнің негізгі тақырыбы болды, онда Үлкен Билл маңызды рөлде болды. Оның ұлы Джонатан Яррамаррна онымен бірге түсті, ал фильмнің бір бөлігі Какадудың болашағы және әсіресе Үлкен Биллдің Джонатанға отбасылық тайпалық жерлерін сақтаушылыққа беруге дайындалуы туралы айтты.
In the 1989 Queen's Birthday Honours Neidjie he was awarded the Medal of the Order of Australia for his services to conservation. He became known internationally as "Kakadu man", for both his work in the park and books of poetry and prose, with his first book being titled Kakadu Man. In 1988, Kakadu was featured in the February issue of National Geographic Magazine, and was the focus of the National Geographic television documentary entitled Twilight Of The Dreamtime, in which Big Bill figured prominently. His son, Jonathan Yarramarrna, appeared with him, and parts of the film dealt with the future of Kakadu and specifically with Big Bill's preparation for Jonathan to assume the custodianship of his family's tribal lands.
Кейінгі өмір, өлім және мұра
Австралияның көптеген жергілікті мәдениеттерінде ұрпақтан ұрпаққа беріліп келе жатқан дәстүрлі құпиялар бар, және осы құпияларды кіріспегендерге ашуға тыйым салынған. Нейджие жасы ұлғайған сайын, ол соңғы Гаагуджу кіріспегендерінің бірі ретінде осы құпияларды қабірге алып кетуі мүмкін екенін түсінді, сондықтан оның мәдениеті сақталсын деп, бұл тыйымды бұзу туралы батыл шешім қабылдады. Ол өз ұлы Джонатанға тайпалық жерлерді сақтаудың бір бөлігін сеніп тапсырды, сондай-ақ көптеген әңгімелерін антрополог Стивен Дэвис және басқалармен бөлісті, екі кітап жариялады. Кітаптарында ол өзінің жеріне деген құштарлығын және жерді дәстүрлі тәсілдермен басқарудың маңыздылығын баяндады. Ол бір күні оның мәдениеті қайтадан гүлденеді деп үміттенді, ал оның немерелері немесе шөберелері бұл істі жалғастырады деп сенді. Нейджие 2002 жылдың 23 мамырында дүние салды. Федералдық қоршаған орта және мұра министрі Дэвид Кемп: "Ол Какаду ұлттық паркін құруда маңызды рөл атқарды және өз еліне деген сүйіспеншілігін, елінің мұрасына деген құрметін және жергілікті мәдениетін мыңдаған саябақ келушілерімен және табиғат әлеміне ортақ құштарлықпен бөлісуге адал болды" деді.
In many Indigenous Australian cultures, there are traditional secrets passed down from generation to generation, and it is taboo to reveal these secrets to a non initiate. As he grew older, Neidjie realised that he might be in the position, as one of the last Gaagudju initiates, of taking these secrets to the grave with him, and so made the courageous decision to break this taboo, so that his culture might live on. In addition to entrusting some of the custodianship of tribal lands to his son Jonathan, he related many of his stories to the anthropologist Stephen Davis and others, and published two books, in which he related his passion for the land of which he was part, and insisted on the importance of managing the land in the traditional ways. He hoped that, one day, his culture might thrive once again, and his grandchildren, or their grandchildren, might pick up the threads once more. Neidjie died on 23 May 2002. The Federal Minister for the Environment and Heritage, David Kemp, said, "He was instrumental in the establishment of Kakadu National Park and was deeply committed to sharing his love for his country, his respect for the heritage of his country and his Indigenous culture with countless thousands of park visitors and all who shared his love for the natural world".