Кіріспе

Чатэм Chest – 1588 жылы Корольдік теңіз флотының мүгедек теңізшілеріне зейнетақы төлеу үшін құрылған қор. Ол теңізшілердің жалақысынан тұрақты түрде алынатын үлестермен қаржыландырылды, бұл үлестер Чатэм кемежайында сақталатын сандыққа түсіріліп, теңізшінің мүгедектігін растаған кезде төленді. 1803 жылы қор тоқтатылды, ол Гринвич ауруханасы басқаратын ұқсас зейнетақы жүйесімен біріктірілді. Нақты Чатэм сандығы қазір Лондондағы Ұлттық теңіз мұражайында және Чатэм тарихи кемежайындағы Маст-хауста көрсетілуде.

Шығу тегі

Бастапқыда қайырымдылық қоры ретінде жоспарланған Чатем Кемісі, Испанияға қарсы соғыста жарақат алған теңізшілердің Елизавета патшайымнан көмек және күтім сұрағаннан кейін құрылды. Оның құрылуына Англияның Лорд-адмиралы Чарльз Ховард есімді тұлғаның үлкен еңбегі тиген болуы мүмкін, ол бұл идеяны сарайда қолдады. Кемің өзі бес құлыппен жабылатын берік темір сандық болды және Чатэм кемежайында Корольдік теңіз жаяу әскерінің Чатэм бөлімшесінің күзетімен сақталды. Сандықтың кілттері жеке біреудің жемқорлыққа бару қаупін азайту үшін бес түрлі лауазымдағы адамда болды.

Төлемдер мен мөлшерлемелер

Қазынаға төлемдер Корольдік теңіз флотының әрбір теңізшісінің жалақысынан міндетті түрде шегерілетін. 1594 жылдан 1649 жылға дейін шегерімдер теңізшінің жалақысының бір бөлігін құрады, 1626 жылы бұл айлық он бес шиллинг жалақысынан алты пенске тең болды. Зейнетақылар белгілі бір масштаб бойынша тағайындалды, мүше жоғалту үшін жылына 6 фунт 13 шиллинг 4 пенниден бастап, екі қол жоғалту үшін жылына 15 фунт стерлингке дейін. Бұған қоса, әрбір зейнеткерге бірден біржолғы сома берілді, әдетте бір жылдық зейнетақыға тең, бұл сома "ақылды ақша" деп аталды.

Қиындықтар

Ұзақ өмір бойы сандық көптеген қиындықтарды бастан кешірді. Он сегізінші ғасырдың аяғына дейін, әсіресе 1660 жылға дейін теңізшілердің жалақысы ресми ставкаларынан айтарлықтай төмен болды, ал сандыққа төлемдер өзгеріссіз қалды. Осының салдарынан көптеген теңізшілер өз жалақысынан артық сома төлеуге мәжбүр болды. Сандықты ашу үшін бес жеке лауазым иесінің қатысуы талап етілгеніне қарамастан, үлкен қаржы жоғалып кетті. Сонымен қатар, 1620 жылдардың басында король Карл I сандықтың ішіндегі барлық қаражатты басқа қарыздарды өтеу үшін иеленді. Бірігу 1814 жылы аяқталды, ал физикалық сандық қолданудан алынып тасталды. Кейіннен ол Лондонның Ұлттық теңіз мұражайында және Чатем тарихи кемежайдағы Маст үйінде қойылды.