Кіріспе
Американдық романист Саттон Элберт Григгс (19 маусым 1872 – 2 қаңтар 1933) – жазушы, баптист пасторы және қоғамдық белсенді. Ол ең әйгілі туындысы – «Империум ин Империо» романымен танымал, бұл роман АҚШ ішінде жеке афроамерикандық мемлекет құру туралы утопиялық көзқарас ұсынады. Ол афроамерикандық болған.
Sutton Elbert Griggs (June 19, 1872 – January 2, 1933) was an author, Baptist minister, and social activist. He is best known for his novel Imperium in Imperio, a utopian work that envisions a separate African American state within the United States. He was African American.
Алғашқы жылдар
Григгс 1872 жылы Техас штатының Чатфилд қаласында Элберт Саттон Григгс болып дүниеге келді (кейін ол аты-жөнінің реттілігін өзгертті), Аллен Р. және Эмма Ходж Григгстің сегіз баласының екіншісі. Оның әкесінің әкесі Африкада еркін туған, бірақ кейін құл ретінде Америкаға тасымалданған. Оның әкесі, бұрынғы Джорджия штатының құлы, көрнекті баптист пасторы болды және Техастағы алғашқы афроамерикандық газеттің және жоғары мектептің негізін қалады. Саттон Ұлттық баптист конвенциясының Білім комитетінде әкесімен тығыз жұмыс істеді. Өмірінің соңына дейін ол ата-анасының мінез-құлқы мен жетістіктеріне деген терең құрметін жиі жазды. Саттон Григгс Маршалл қаласындағы Бишоп колледжінде және Ричмонд теологиялық семинариясында оқыды. Бітірген соң, ол Вирджиния штатының Беркли қаласындағы Бірінші баптист шіркеуінің пасторы болды. 1897 жылы ол мұғалім Эмма Уильямсқа үйленді. 1899 жылы ол Шығыс Нэшвиллдегі Табернакл баптист шіркеуінің пасторы және Ұлттық баптист конвенциясының хатшысы болды. 1894 жылдан 1898 жылға дейін Григгс «Вирджиния баптистері» газетінің негізін қалаушысы және баспагері болды.
Мансап
Григгс өмірінде отыздан астам кітап пен кітапша жазып, оларды үйден-үйге сату немесе өзі уағыздаған қайта жаңғыру жиналыстарында таратқан өнімді жазушы болды. Оның 1899 жылы жарық көрген «Империум ин Империо» атты тұңғыш романы ең танымал туындысы саналады. 1901 жылы Григгс афроамерикандық нарыққа кітап сату мақсатымен Orion Publishing Company баспасын құрды. Оның кейінгі төрт романы «Империум ин Империо» романының табысына жете алмады, бірақ ол әлеуметтік және діни трактаттарды, сондай-ақ автобиографиясын тұрақты түрде жариялап отырды. W. E. B. Дюбуаның ізбасары және Ниагара қозғалысы мен Афроамерикандықтардың өркендеуі үшін ұлттық қауымдастықты қолдаушы болған Григгс заманауи әлеуметтік теорияның күшті ықпалында болды. Ол тек әлеуметтік ізгіліктерді ұстану арқылы ғана мәдениетті дамытуға және экономикалық жетістікке жетуге болатынына сенді. Оның романдарынан, әсіресе «Империум ин Империо» романынан шыққан радикалдық идеялары оны кейде Маркус Гарви сияқты белсенді сепаратист ретінде сипаттауға себепкер болды. Дегенмен, өмірінде оның интеграциялық философиясы және ақ нәсілдік қайырымдылықты іздеуі өзін-өзі жетілдіруді жақтаушылардың наразылығын тудырды. 1923 жылы жарық көрген «Расалық ұлылыққа нұсқаулық; немесе Ұжымдық тиімділіктің ғылымы» атты ғылыми еңбегі ұжымдық тиімділік арқылы расалық өрлеуді жақтады. Григгстің рухани және әлеуметтік салалардағы мансабы өте белсенді және көшпелі болды. Хьюстон қаласында ол Ұлттық азаматтық және діни институтын құруға көмектесті. 1914 жылы ол Ұлттық қоғамдық әл-ауқат лигасының негізін қалады. 1925-1926 жылдары әкесі құрған Американдық баптист діни семинариясының президенті қызметін атқарды. Оның ең ұзақ қызметі – Мемфис қаласындағы Табернакл баптист шіркеуінің пасторы ретінде өткен 19 жыл – оның шіркеулердің әлеуметтік миссиясына сенімін іске асырып, қаладағы афроамерикандықтар үшін жалғыз бассейн мен спорт залын қамтамасыз етуімен ерекшеленді.
Өлім және мұра
1929 жылғы Уолл-стрит құлауы «Табернакл» компаниясының инвестициялық қаражатын жоқ қылды және оның банкротқа ұшырауына себеп болды. Григгс Техас штатының Денисон қаласындағы Хопвелл баптист шіркеуіне қайтып оралды, содан кейін Хьюстон қаласында қысқа мерзімге пастор болып қызмет етті. 1933 жылы осы лауазымынан кеткеннен кейін көп ұзамай Хьюстон қаласында қайтыс болды және Даллас қаласына жерленді. 1905 жылы Томас Диксонның «Леопардтың дақтары» романына тікелей жауап ретінде жазылған «Тоқтатылған қол» романында сексуалдық зорлық-зомбылық және линчелеу туралы жанды суреттемелер бар, бұл кезеңдегі ең танымал афроамерикандық романдардың бірі болды. Романның үшінші басылымында Григгс «Тоқтатушы қол: Кедей ақтар мен қаралар» атты қосымша жариялады, онда Диксонды кедей ақтар арасында афроамерикандықтарға қарсы нәсілшілдік сезімін қабылдағаны үшін сынады. Қатаң прозалық стильмен және мелодрамалық оқиғалармен үзіліп жатқан ұзақ риторикалық бөлімдермен Григгстің романдары «әдеби» стильдің үлгісі емес. Алайда, олар үшін жазылған афроамерикандық оқырмандар үшін романдар оларды толғандырған саяси және әлеуметтік мәселелер туралы, соның ішінде зорлық-зомбылық, расизм және саяси және экономикалық әділет іздеу туралы сирек мүмкіндік берді. Ол қайтыс болған кезде оның еңбектері кең әдеби айналымдарда көбінесе ұмытылған еді. Григгс өзінің одан да белгілі замандастарынан көп сатса да, сол кездегі әдеби тарихтарда көрінбей қалды. 1969 жылы «Арно» баспасы «Империумды» қайта басып шығарғаннан кейін Григгске деген қызығушылық қайта жанданды, ал Батыс Вирджиния университетінің баспасы оның бес романын да қайта басып шығарды. «Империум» утопиялық әдебиет, батыс көркем әдебиеті және афроамерикандық әдебиет тарихына маңызды үлес ретінде мойындалды.
Шығармалары
Империядағы империум: Негр расасының мәселесін зерттеу: Роман. 1899 жыл. — HTML толық мәтіні. Көлеңкелі: Роман. Нэшвилл, ТН: Orion баспасы, 1901 жыл. Еңсерілмеген: Роман. Нэшвилл, ТН: Orion баспасы, 1902 жыл. Тоқтатылған қол немесе Репрессия билігі. Нэшвилл, ТН: Orion баспасы, 1905 жыл. Бір ғана үлкен сұрақ: Оңтүстік жағдайларын жақыннан зерттеу. Филадельфия, ПА: Orion баспасы, 1907 жыл. Жол көрсету. Нэшвилл, ТН: Orion баспасы, 1908 жыл. Оңтүстіктің қажеттіліктері. Нэшвилл, ТН: Orion баспасы, 1909 жыл. Даналық шақыруы. Мемфис, ТН: Ұлттық көңіл-күйді қалыптастыру бюросы, 1911 жыл. Менің күресімнің тарихы. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1914 жыл. Қайда көтерілуге болады? Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1915 жыл. Өмір талаптары; немесе, заң бойынша. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, мерзімі көрсетілмеген [шамамен 1916]. Өзімізді құру: Параллель өркениетке шақыру: Саттон Э. Григгстің сөйлеген сөзі. Мемфис, ТН: Ұлттық сезімді қалыптастыру бюросы, мерзімі көрсетілмеген [1920-шы жылдар]. Расалық мәселелерге жарық. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, мерзімі көрсетілмеген [шамамен 1921 жыл]. Үлкен сынаққа төтеп беру: Негр расасын сынап қарау. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1922 жыл. Расалық ұлылыққа нұсқаулық; немесе, Ұжымдық тиімділік ғылымы. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1923 жыл. Патшалық құрылысшыларының нұсқаулығы: Расалық ұлылыққа арналған нұсқаулық кітап. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1924 жыл. Қарапайым ізгіліктердің жеңісі; немесе Джон Л. Веббтің өмірбаяны. Hot Springs, AR: Messenger баспасы, 1926 жыл. Жеңіс саясаты. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1927 жыл. Оңтүстіктегі негрлер үшін үміт көзі. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1929 жыл. Расалық мәселені шешу жоспары. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1929 жыл. Оңтүстіктегі расалық мәселеге дұрыс көзқарас. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, 1929 жыл. Ұлттың негрлерге қатысты жаңа саясаты. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, мерзімі көрсетілмеген [1920-шы жылдар]. Расалар арасындағы қайшылықтар: себептері мен емдеу жолдары. Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, мерзімі көрсетілмеген [1920-шы жылдар]. Неге Ұлт расалық мәселені шешпейді? Мемфис, ТН: Ұлттық халық әл-ауқаты лигасы, мерзімі көрсетілмеген [1920-шы жылдар].