Мандела: Рұхсат етілген өмірбаян және Оңтүстік Африка тарихындағы даулар
Mandela: The Authorised Biography
Нельсон Манделаның толық биографиясы: Энтони Сэмпсонның кітабы, Манделаның өмірі, Вини Манделаның қылмыстары, Де Клерк пен бейбіт келісімдер талқыланады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мандела: Авторизацияланған өмірбаян – британдық журналист Энтони Сэмпсонның Оңтүстік Африканың бұрынғы президенті Нельсон Манделаны зерттеуі. Сэмпсонның кітабы 1999 жылы, Манделаның «Еркіндікке дейінгі ұзақ жол» автобиографиясы жарық көргеннен бес жыл кейін жарияланды. Бұл кітап Винни Манделаның қылмыстары және мемлекеттік президент Фредерик Виллем де Клерктің қауіпсіздік күштерін пайдаланып бейбіт келіссөздерді құлатты деп күдіктенуі сияқты мәселелерді зерттеген алғашқы кітаптардың бірі болды.
Mandela: The Authorised Biography is a study of Nelson Mandela, the former President of South Africa, by the British journalist Anthony Sampson. Sampson's book was published in 1999, five years after Mandela's autobiography, Long Walk to Freedom. The book was one of the first to examine such issues as Winnie Mandela's crimes, and State President Frederik Willem de Klerk's suspected attempts to use the security forces to derail peace talks.
Де Клерк пен Үшінші күш
Самсон де Клерк зорлық-зомбылықты бірнеше жолмен қаттырақ еткенін айтты. Де Клерк апартеидке қарсы күштерді бөліп ету ниетімен, ANC-ге (және керісінше) қарсы бағытталған Zulu ұлтшылдарының Inkatha Freedom Party (IFP) зорлық-зомбылығына көз жұмған деген хабар бар. Де Клерк Inkatha жақтастарына митингтерде "дәстүрлі қарулар" алып жүруге рұқсат берді, олар көптеген жарақаттарға себеп болды. Самсон үкіметті IFP зорлық-зомбылық акцияларын жоспарлап отырғаны туралы ескерткен жағдайды мысалға келтірді: полиция ешқандай шара қолданбады, нәтижесінде отыз адам қаза тапты. Мандела өзінің "Еркіндікке дейінгі ұзақ жол" кітабында осы сынды айтқан, бірақ Самсон жаңа мәселелерді де көтерді. Самсон де Клеркті полиция және қорғаныс министрлеріне Inkatha мен апартеидті қолдау көрсеткен, оппозициялық қозғалыстарды қорқытып-үркіткен құпия ұйымдарға демеушілік етуге рұқсат бергені үшін айыптады. 1991 жылы де Клерк сол министрлерді, тиісінше Адриан Влок пен Магнус Маланды, қызметінен төмендетіп, Сампсон мүдделі тараптар жүргізген ақтау тергеу деп сипаттаған тергеуді бастады. Де Клерк мұны жоққа шығарды және үшінші күшті бақылауға алмағанын, тіпті қаласа да мүмкін болмағанын мәлімдеді. 2004 жылғы сұхбатта де Клерк өзінің қауіпсіздік күштері "біз ілгері жылжытпақ болған саясатқа қайшы келетін жасырын әрекеттерді" жасау арқылы оны әлсіреткенін айтты. Ол сондай-ақ, ANC-де бейбіт процесті құлатпақ болған экстремистік топтар бар екенін де мойындады.
Sampson said that de Klerk had exacerbated the violence in several ways. De Klerk was reportedly ignoring the violence of the Zulu nationalist Inkatha Freedom Party (IFP) when directed against ANC (and vice versa), in the hope of splitting anti apartheid forces. De Klerk also permitted Inkatha supporters to carry "traditional weapons" in their rallies, with which they caused much injury. Sampson cited an occasion when the ANC tipped off the government that IFP was planning a violent protest: the police did nothing, and thirty people were killed. Mandela had himself made these criticisms in Long Walk to Freedom, but Sampson also broached new topics. Sampson accused de Klerk of permitting his police and defence ministers to sponsor both Inkatha and secret pro apartheid organisations that terrorised opposition movements, the Third Force. In 1991 de Klerk demoted those ministers, Adriaan Vlok and Magnus Malan respectively, and began an inquiry that Sampson described as a whitewash conducted by interested parties. De Klerk denied this, and said that he had been unable to restrain the third force, even though he wanted to. In an interview in 2004, de Klerk said that his security forces had undermined him by conducting "undercover activities [ ] in conflict with the policies which we were trying to advance". He said that the ANC also contained extremist elements that had tried to wreck the peace process.
Джеймс Грегори және Бафанамен қоштасу
Сампсон сонымен қатар Роббен аралындағы күзетші Джеймс Грегоридің Мандела түрмеде болған кезде оның досы болғандай әрекет етіп, ақша табуға тырысқанын айтты. Сампсонның сөзінше, Грегоридің "Қош бол, Бафана" кітабында бейнеленген жақын қарым-қатынас шындықтан алыс, ал Грегори Манделамен көбінесе сөйлеспеген. Грегори болашақ президентке жіберілген хаттарды цензуралап, Манделаның жеке өміріне қатысты мәліметтерді білген, оларды "Қош бол, Бафана" кітабына енгізген. Мандела Грегориді сотқа бермек болған, бірақ Түрме департаменті Грегоридің кітабынан бас тартқан соң бұл ойдан бас тарды. Сампсон басқа күзетшілердің, әсіресе Кристо Брандтың, сұхбаттарында Грегоридің үкіметке тыңшылық еткеніне күдіктенгендерін айтты. Кейін Мандела Грегориді президенттікке кірген күніне шақырды, бұл оның бұрынғы президент Питер Ботханы және Ривония ісінде оның өлім жазасын талап еткен прокурор Перси Ютарды кешіргені сияқты, оны да кешіргенін көрсетеді.
Sampson also alleged that Warrant Officer James Gregory, a warder on Robben Island, pretended to have been Mandela's friend while Mandela was imprisoned there, in order to make money. According to Sampson, the close relationship depicted in Gregory's book Goodbye Bafana was a fabrication, and in reality Gregory rarely spoke to Mandela. Gregory censored the letters sent to the future President and thus discovered the details of Mandela's personal life that he included in Goodbye Bafana. Mandela considered suing Gregory, but refrained from doing so when the Prison Department distanced itself from Gregory's book. Sampson also said that other warders, specifically Christo Brand, had told him in interviews that they suspected Gregory of spying for the government. Mandela later invited Gregory to his inauguration as President, apparently having forgiven him as he had forgiven both the former President, Pieter Botha, and the prosecutor, Percy Yutar, who had argued for his execution in the Rivonia Trial.