Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Юлий Цезардың соңғы әйелі
Last wife of Julius Caesar
Кальпурния Юлий Цезардың үшінші немесе төртінші әйелі болған, және оның қанында өлтірілген кезде үйленген әйелі. Замандас деректерге сәйкес, ол күйеуінің адалсыздығына қарамастан, жақсы және адал әйел болды; сондай-ақ, оның өміріне қастандық жасалатыны туралы ескертілген ол, оны өлтіруге тырысқандарды тоқтатуға бекер күш сарп етті.
Calpurnia was either the third or fourth wife of Julius Caesar, and the one to whom he was married at the time of his assassination. According to contemporary sources, she was a good and faithful wife, in spite of her husband's infidelity; and, forewarned of the attempt on his life, she endeavored in vain to prevent his murder.
Өмірбаян
76 жылға дейін туған Калпурния, б.з.д. 58 жылы консул болған Луций Калпурний Писо Кезонинидің қызы болған. Оның жартылай бауыры Луций Калпурний Пизо, ол б.з.д. 15 жылы консул атанды.
Born 76 BC, Calpurnia was the daughter of Lucius Calpurnius Piso Caesoninus, consul in 58 BC. Her half brother was Lucius Calpurnius Piso, who would become consul in 15 BC.
Неке
Калпурния б.з.д. 59 жылы Юлий Цезарьмен, оның консулдығы кезінде үйленді, бірақ олардың формалды түрде некелескен-некелеспегеніне қатысты белгісіздік бар. Плутарх Помпеяны Цезарьдің үшінші әйелі деп айтады, бұл Корнелияның екінші, ал Коссутияның бірінші әйелі болғанын білдіреді. Светонийдің мәліметінше, Цезарь он алты жасында Коссутиямен жасаған келісімін бұзуға мәжбүр болды. Светонийдің жазбаларында оның тағайындалу уақыты нақты көрсетілмеген, бірақ Цезарь әкесі қайтыс болған кезде он алты жаста (демек, он бес жаста) болған және келесі жылы Фламен Диалис болып тағайындалғаннан кейін Коссутиямен жасаған келісімін бұзған. Ол Flamen Dialis лауазымына тағайындалды, бұл жоғары дәрежелі діни қызмет болатын, оның иегерлері ежелгі және қадірлі неке рәсімі – конфарреация арқылы үйленуі керек еді, бұл рәсімге тек патрицийлер ғана қатыса алатын. Корнелия б.з.д. 69 немесе 68 жылы, күйеуі Испанияға аттануға дайындалып жатқанда қайтыс болды. Оралғаннан кейін Цезарь Сулланың немересі Помпеяға үйленді. Олардың некесі дау-дамалымен аяқталды. Б.з.д. 63 жылы Цезарь Pontifex Maximus болып сайланды және Via Sacra көшесіндегі үйді ресми резиденциясы ретінде алды. Мұнда б.з.д. 62 жылы қыста барлық еркектерге тыйым салынған Бона Деяның қасиетті обрядтары өткізілді. Бірақ Публий Клавдий Пулхер есімді амбициялы жас ақсүйек әйел кейпінде үйге кірді, көрінеу Помпеяны азғындыру мақсатымен. Оның кейіннен табылғаны римдік аристократияны дүрліктірді және Помпеяның адалдығы туралы қауесет тарады. Цезарь Помпеядан ажырасудан басқа жол жоқ деп ойлады, өйткені ол жеке өзі қауесеттерге сенбесе де, Pontifex Maximus-тың әйелі күдік тудырмауы керек еді. Осы оқиғадан кейін "Цезарьдің әйелі күдіксіз болуы керек" деген ағылшын мақалы пайда болды. Содан кейін Цезарь Калпурнияға үйленді. Оның замандастары Калпурнияны қарапайым, көбінесе ұялшақ әйел ретінде сипаттаған. Барлық есептер бойынша, Калпурния адал және ізгі әйел болды және Цезарьдің махаббаттарына төзімділік танытқан сияқты: өйткені ол Сервилиямен ұзақ уақыт бойы жақын қарым-қатынаста болды, бұл қарым-қатынас Римде ашық құпия болды. Бұл хронологиялық тұрғыдан күмәнді болғанымен, Брут б.з.д. 85 жылы дүниеге келген, ал Цезарь б.з.д. 100 жылы дүниеге келген деп саналады, яғни Брут туған кезде Цезарь он бес жаста болған. Сервилияның өз қызы Юния Терцияға қызығушылық танытқаны туралы да айтылған, және басқа қауесеттерге сәйкес, Юния Терцияның өзі де Цезарьдың қызы болуы мүмкін. Осы немесе осыған ұқсас қауесеттердің салдарынан Помпей Цезарьді "Эгист" деп атаған болуы мүмкін. Грек мифологиясында Эгист әкесі Тиест өзінің қызы Пелопияны зорлағанда, инцест нәтижесінде дүниеге келген. Калпурнияның Цезарьмен некесінен бала тумады.
Calpurnia married Julius Caesar late in 59 BC, during the latter's consulship. although there is some uncertainty as to whether they were ever formally married. Plutarch refers to Pompeia as Caesar's third wife, implying that Cornelia was his second, and Cossutia his first. According to Suetonius, he was obliged to break off their engagement when, at the age of sixteen,The passage in Suetonius is unclear as to the timing of his nomination, but states that Caesar was in his sixteenth year (and thus was fifteen years old) when his father died, and that he broke off his engagement to Cossutia during the following year, having been nominated Flamen Dialis. he was nominated Flamen Dialis, a high ranking priestly office whose holders had to be married by confarreatio, an ancient and solemn form of marriage that was open only to patricians. Cornelia died in 69 or 68 BC, as her husband was preparing to set out for Spain. On his return, Caesar married Pompeia, a granddaughter of Sulla. Their marriage ended in scandal. In 63 BC, Caesar had been elected Pontifex Maximus, receiving as his official residence a house on the Via Sacra. Here the sacred rites of the Bona Dea, from which all men were excluded, were celebrated in the winter of 62. But an ambitious young nobleman named Publius Claudius Pulcher entered the house disguised as a woman, ostensibly for the purpose of seducing Pompeia. His subsequent discovery shocked the Roman aristocracy, and rumors swirled about Pompeia's fidelity. Caesar felt that he had no choice but to divorce Pompeia, not because he personally believed the rumors, but because the wife of the Pontifex Maximus had to be above suspicion. This occasion gives rise to the English proverb, "Caesar's wife must be above suspicion". Caesar then married Calpurnia. Her contemporaries describe Calpurnia as a humble, often shy woman. By all accounts Calpurnia was a faithful and virtuous wife, and seems to have tolerated Caesar's affairs: and he had for some time been intimate with Servilia, a relationship that was an open secret at Rome. although this is improbable on chronological grounds,Brutus was born in 85 BC, and since Caesar is generally accepted to have been born in 100 BC that means he would have been only fifteen at Brutus's birth. and that Servilia attempted to interest Caesar in her daughter, Junia Tertia—who according to other rumors, was also Caesar's daughter. This, or some similar rumor, may be the reason why Pompeius is said to have referred to Caesar as "Aegisthus". In Greek mythology, Aegisthus was conceived in an incestuous union when his father, Thyestes, raped his own daughter, [[Pelopia (daughter of Thyestes) No children resulted from Calpurnia's marriage to Caesar.
Алдын ала білу
Рим тарихшыларының мәліметінше, Цезарьдің өлтірілуі көптеген жаман нишандармен, сондай-ақ этрус соқпасы Спурнинна болжаған еді. Ол оны б.з.д. 44 жылғы наурыздың 15-і күні немесе сол күні үлкен жеке қауіптен ескерткен. Ол өлтірілместен бұрын Кальпурния Цезарьдің жараланғанын және оның құшағында өліп жатқанын түс көрді. Таңертең ол жоспарлағандай сенатпен кездеспеуін жалбарып өтінді, ал оның қайғысы мен тілегіне көңілі толып, бармауға шешім қабылдады. Бірақ Цезарьдің ең жақын достарының бірі, ол жақында претор Перегрин қызметіне тағайындаған, ал сыр бойында оған қарсы жасалған қастандыққа қатысқан Децимус Юний Брут үйге келіп, Цезарьді нишанға көнбеуге және сенатқа баруға көндірді.
According to the Roman historians, Caesar's murder was foretold by a number of ill omens, as well as the Etruscan haruspex Spurinna, who warned him of great personal danger either on or by the Ides of March in 44 BC. The night before his assassination, Calpurnia dreamed that Caesar had been wounded, and lay dying in her arms. In the morning, she begged him not to meet the senate, as he had planned, and moved by her distress and entreaties, he resolved not to go. But Decimus Junius Brutus, one of Caesar's closest friends, whom he had recently appointed Praetor Peregrinus, and secretly one of the conspirators against him, came to the house and persuaded Caesar to ignore the omens, and go to the senate.
Жесірлік
Күйеуінің қанымен өлтірілуінен кейін, ол бірнеше әйелдер мен құлдармен бірге қайғыға батып үйінен асығыс шығып кеткені туралы әңгіме бар. Кальпурния Цезарьдің барлық жеке қағаздарын, оның ішінде өсиетін және жазбаларын, сондай-ақ оның ең бағалы мүліктерін Цезарьдің ең жақын серіктерінің бірі, консул Марк Антонийге тапсырды, ол бұл құпия жоспарға қатыспаған еді. Кальпурния Октавианның насихаттарында көрінбейді, бұл жайт тарихшылар тарапынан қызығушылық тудырды. Ол туралы кейінгі дерек – Антис есімді азат етілген әйелдің жазуында «Ол Цезардың әйелі, ұлы құдай» деп көрсетілген, бұл жазу Цезарь құдай деп жарияланғаннан кейін, кем дегенде б.з.д. 42 жылға дейін сақталған.
Following her husband's assassination, there is a story of her rushing out of her house in grief accompanied by several women and slaves. Calpurnia delivered all of Caesar's personal papers, including his will and notes, along with his most precious possessions, to the consul Mark Antony, one of Caesar's most trusted allies, who had not been involved in the conspiracy. Calpurnia is peculiarly absent in Octavian propaganda, which has been regarded by historians as somewhat mysterious. The only later attestation to her is an inscription by a freedwoman named Anthis which states "She was the wife of Caesar, the great divinity" which puts its dating to at least 42 BC when Caesar was deified.
Ақша шығару
Кейбір пікірлерге сәйкес, Цезарь Испаниядан қайтқаннан кейінгі жеңісі құрметіне соғылған монеталардағы Жеңіс құдайының бейнесі Кальпурниядан алынған болуы мүмкін, бірақ бұл кеңінен қабылданбаған. Сонымен қатар, Цезарьдің бесінші консулдығына арналған алтын монетадағы Венера құдайы да Кальпурнияның үлгісімен жасалған деген жорамал бар.
There has been some speculation that Calpurnia may have stood as a model for the goddess Victory on coins struck by Caesar for his triumph after returning from Spain, but this is not generally accepted. The goddess Venus on the aureus minted by Caesar for his fifth consulship has also been interpreted to have been modeled on Calpurnia.
Мұра
Римдік Калпурния тайпасы оның құрметіне аталған.
The Roman tribe Calpurnia was named in her honor.
Мәдени суреттер
Шекспирдің "Жулиус Цезарь" трагедиясында Калпурния түсінде Цезарьдың мүсінінен қан ағып жатқанын және көптеген римдіктердің сол қанға қол жуып жатқанын көреді. Сондай-ақ, ол түсінде Юлий Цезарьдің өзінің құшағында қайтыс болатынын көреді. Калпурнияны "Клеопатра" (1934) фильмінде Гертруда Майкл, Шекспирдің "Жулиус Цезарь" трагедиясының 1953 жылғы бейімделуінде Гир Гарсон, "Клеопатра" (1963) фильмінде Гвен Уотфорд, "Клеоны алып жүру" (1964) фильмінде Джоан Симс, "Жулиус Цезарь" трагедиясының 1970 жылғы бейімделуінде Джилл Беннет және 2002 жылғы мини-сериалда Валерия Голино сомдады. Калпурния Стивен Сейлордың "Roma Sub Rosa" сериясының бөлігі "Жасырын болжамдар" (2002) романында қылмысты ашады. Ол Гордианды іздеушіге күйеуіне қауіп төндіретін жайтты осы сериядағы келесі кітапта, "Цезарьдің жеңісі" (2008) романында зерттеуге көмектеседі. Ол күйеуінің мүддесіне толыққанды берілген, бірақ болашақты болжауға құштар, зор интеллекке және тиімділікке ие әйел ретінде бейнеленеді. Калпурния HBO телеарнасының "Рим" сериалында Гайдн Гвинн сомдады. Ол мақтаншыл, дәстүрлі және Цезарьдің өлімін көруші ретінде көрсетілген. Шекспирдің Калпурниясын Сильвия Ленник Уэйн мен Шустердің "Тогадан қанды шаю" комедиялық этюдінде бейнеледі, ол гистерияға ұшыраған итальян-американдық үй шаруасы ретінде, Бронкс акцентімен қайта-қайта "Мен оған айттым, Джули! Барма!" деп айқайлайды.
In Shakespeare's Julius Caesar, Calpurnia has a dream that a statue of Caesar was flowing with blood as many Romans wash their hands in the blood. She also sees in her dream that Julius Caesar would die in her arms. Calpurnia was portrayed by Gertrude Michael in Cleopatra (1934), Greer Garson in the 1953 adaptation of Shakespeare's Julius Caesar, Gwen Watford in Cleopatra (1963), Joan Sims in Carry On Cleo (1964), Jill Bennett in the 1970 adaptation of Julius Caesar and Valeria Golino in the 2002 miniseries Julius Caesar. Calpurnia was shown solving a murder in Mist of Prophecies (2002)—part of the Roma Sub Rosa series by Steven Saylor. She gets Gordianus the Finder to look into a threat to her husband in a later book in this series, The Triumph of Caesar (2008). She is portrayed as a woman of formidable intelligence and efficiency, utterly devoted to her husband's interests, but with an incongruous fascination with trying to foretell the future. Calpurnia was portrayed by Haydn Gwynne in HBO's series Rome. She is depicted as proud and traditional and having had a vision of Caesar's death. Shakespeare's Calpurnia was portrayed by Sylvia Lennick in Wayne and Shuster's comedy sketch "Rinse the Blood Off My Toga", parodied as a hysterical Italian American housewife, repeatedly wailing "I told him, Julie! Don't go!" in a Bronx accent.