Кіріспе

Диана Дюэйннің 1983 жылғы фантастикалық романы

Диана Дюэйннің "Солдықтан сиқыршы болғың келеді" кітабы – оның ұзақ жылдар бойы жарық көріп келе жатқан "Жас сиқыршылар" романдары сериясының бірінші кітабы. Бұл серия қазіргі таңда Диана Дюэйннің он бір кітабынан тұрады. Роман 1982 жылы жазылып, келесі жылы басылған. 2012 жылы оның жаңартылған "Жаңа мыңжылдық басылымы" электрондық кітап ретінде шықты.

Негізгі идея

Нью-Йорк қаласында тұратын он үш жасар Нита Каллахан "Олай болса, Сиқыршы болғың келеді" деген кітапты табады. Ол нағыз сиқыр жасай алатынын біледі және тағы бір жас Сиқыршы – Кит Родригеспен танысады. (Жас Сиқыршылар сериясында Сиқыршы сөзі үлкен әріппен жазылады.) Ол жаңа, жасырын сиқырлы әлемді ашады.

Сюжет

Нита, мектепте зорлық көргендерден кітапханада паналады, балалар бөлімінен "Сонымен, сіз сиқыршы болғыңыз келе ме?" деген қызықты атағы бар кітап алады. Үйге қайтар жолда зорлық көрсетушілер оны қоршап, ұрып-соғып, оның інісі берген қаламды алып кетеді. Ұйықтамас бұрын ол Сиқыршының сертін қабылдайды. Ертесі күні таңертең ол нұсқаулығын қарап, Сиқыршылар тізімінен өз атын көреді. Қаламды қайтару үшін сиқыр жасағанда, ол тағы бір Сиқыршы Кристофер "Кит" Родригеспен кездеседі, ол да жаңа сиқыршы, қорқыныштан арылу үшін сиқыр жасап жатыр. Олар жаңа сиқырлы сөздерді құрастырады, ол ластанған, жарықсыз және қорқынышты Манхэттеннің қорқынышты көрінісін көрсетеді. Кейіннен жалғыздық күш деп аталатын қорқынышты ғарыштық күш оларды жұтуға тырысады. Олар ғарыштан ақ тесік шақырады, оны "Фред" деп атайды. Ертесі күні мектепте Фред пен Нита Нитаның қаламын зорлық көрсетушілерден қайтарып алмақ болады. Фред қаламды зорлық көрсетушілердің қолынан алу үшін қажетті гравитацияны дұрыс есептеп шығара алмай, оны жұтып қояды. Олар жергілікті кеңесші Сиқыршылардан көмек сұрайды. Фредтің мәселесі шешілді, бірақ Нитаның қаламы әлі де жоқ. Олар Фредті Гранд-Сентрал вокзалындағы "дүниелік қақпаға" қосып, қаламды одан шығарып алуы керек. Фредтің де алаңдатар хабары бар: "Нұрдың аты" (немесе "Айлы түн кітабы") атты маңызды кітап жоғалып кеткен. Ол ғаламның нағыз табиғатын сипаттайды. Оның көлеңке кітабында олардың нағыз үлгілерінен бұрмаланған сипаттамалар бар. Егер жалғыздық күш бірінші кітапты алса, ғалам қайырсыздан өзгеруі мүмкін. Үш Сиқыршы жарық атауын қайтарып алу үшін әлемдік қақпа арқылы қараңғы балама Нью-Йорк қаласына барады. Бұл жерде жалғыздық күш билік етеді, оның табиғаттан тыс қол астындағы жандар өмір сүреді. Нита қаламды қайтарып алады. Сиқыршылар екі кітаптың да осында екенін біледі. Үйлеріне оралу үшін олар айдың жарығында "Жарқын кітаптан" оқуы керек. Олар жалғыздық күштің бас періште Михаилға телефон арқылы сөйлескенін тыңдап қалады. Михаил оның інісінің "Жарқын кітапты" ұрлағанын, ал жалғыздық күш оны Нита мен Китті оны қайтарып алу үшін жібергенін күдіктенеді. Нита мен Кит бұған дейін ойланбаған, бірақ бұл ақылға қонымды. Нита қараңғы кітапты ұрлап, оны қалалық әкімдіктің астындағы туннельдерде жарық кітапты табу үшін пайдаланады. Олар кітапты от құрттарының ең үлкені қорғап тұрғанын біледі. Аждаһаның ең үлкені, құндылықтардан бастап, қарапайым заттарға дейін, ұрланған заттардың үлкен қоймасында жатыр. Сиқыршылар Ең Үлкенмен келісім жасайды. Олар қара кітапты жарық кітапқа ауыстырады. Олар жалғыздық күштен қашады, ол оларды қуып жету үшін физикалық түрде көрінеді. Олар Жерге қайта оралғанда, ол оларды әлі де қуып жетеді. Ол олардың ғаламын жоюмен қауіптендіреді. Орталық паркте олар Ай жарығында Жалғыздық күшінің қуғын-сүргін кезінде жасаған өзгерістерін жою үшін жарқын кітаптан оқуды бастайды. Жалғыздық күштің әсерінен Күннің жарығы сөніп, кітапты оқу үшін қажетті айдың жарығы да сөнеді. Фред "квантын өртеп" өзін құрбан етеді. Айдың шағылысы арқылы ай жарығы пайда болады, оны Сиқыршылар оқуды жалғастыру үшін пайдаланады. Кит пен Нита Жалғыздық күшінің нағыз атын оқығанда, Нита мәтінге кішкене өзгеріс енгізеді (символ ⎋), Жалғыздық күшіне теріс емес, оң энергияға айналу мүмкіндігін береді. Атын өзгертіп, жеңілген жалғыздық күш кері шегінеді. Нита мен Кит үйлеріне оралады, олардың сынағы аяқталады.

Негізгі кейіпкерлер

Хуанита "Нита" Луиза Каллахан - жалғыздыққа тоңған он үш жасар қыз, Китпен танысқанға дейін оның көп достары болмаған. Нита сиқыр арқылы "жанды әлеммен" жұмыс істеуде дарынды. Кристофер "Кит" К. Родригес – екінші басты кейіпкер. Жасына қарағанда кішкентай, испандық акценті үшін мазақталған Кит, Нитадан жас болса да, көбінесе командада ең есейгені болады. Оның қабілеті – механикалық заттармен жұмыс істеуде. Фред – Нита мен Кит алғашқы сиқырларын жасағанда ғарыштан Жерге әкеп кеткен ақ тесік. Оның толық аты ұзын, бірақ ол оларды өзін "Фред" деп атауға рұқсат етеді. Жалғыз Күш, сондай-ақ "Жалғыз" және "Жұлдыздарды сөндіруші" деп те белгілі, – антагонист. Ол – Барлық Күштердің бірі, бірақ ғалам үшін арналған жақсылық жолынан бұрылып, оның орнына өлімді құрды.

Тақырыптар

Бір тақырып – барлық адамдарға, тіпті жауларға да, қайырлылық пен түсініктік таныту. Осыған мысал ретінде «Басқа Манхэттен» әлемін қарастырайық. Бұл әлемде көліктер тірі, және Lotus Esprit басқа бір көлікті өлтіргенде, олжасы – металл бөлігі оның ішіне кіріп қалады. Зақымдалған Esprit-ті тапқаннан кейін, Кит сол металл бөлігін кесіп алады, ал машина жылдамдап кетеді. Кейін, Нита, Кит және Фред қара кітапты іздеп жүргенде, Esprit қайта оралып, оларға көлікпен бірге жүруді ұсынады. Ол оларға кітапты табуға және Жалғыздықтан қорғауға көмектеседі. Бұл мысал Киттің бастапқыда жауы болған, мүмкіндігі болса шабуылдайтын машинаға қайырлылық пен көмек көрсету арқылы, одан жақсылыққа жауап алғанын көрсетеді. Тағы бір тақырып – жақсылық пен жамандық арасындағы тепе-теңдік. Harcourt Books-қа берген сұхбатында Дюэн дұрыс пен бұрыс таңдау мәселесінің әр жастағы әркім үшін үнемі маңызды екенін жазады. Адам өмірінде ешқандай сиқырлы сәт болмайды, онда біреу дұрыс емес нәрсені таңдауға қарсы иммунитет алады. Әркім әр деммен осы таңдаумен бетпе-бет келеді, және сәтсіздікке ұшырау өте оңай, алдыңғы сәтте не істегенің маңызды емес. [ ] Балалар (ересектер сияқты, тіпті одан да көп) қиын шешімдердің қалай болатынын және олармен қалай күресу керектігін білуді қалайды. «Адам қалай дұрыс істеуі керек?» – бұл Екклесиаст кітабынан бұрыннан бері адамзаттың ең негізгі сұрақтарының бірі. Ол «Өлілер кітабында», ежелгі хеттіктер мен ассириялықтардың жазбаларында кездеседі. Егер менде мұндай сезім болмаса, өзімді адам деп санамаймын.

Қабылдау және қайта қарау

"Сендер сиқыршы болғыларың келеді" кітабы Мэтт Берманның "Мен тағы не оқысам болады? Балаларды жақсы кітаптарға бағдарлау", 2-томдық еңбегінде, сондай-ақ Гейл У. Шерман мен Бетт Д. Аммонның "Рип Роаринг Ридс: Оқуға құштар емес жасөспірімдерге арналған кітаптар" кітабында тізімделген.

Марапаттар

"Сол сияқты, сен де сиқыршы болғың келеді" кітабы "Жас оқырмандарға оқуға қызығуды ояту үшін ALA жылдам таңдауы" сыйлығына ие болды.