Ирак соғысындағы Дибеге шайқасы

Кіріспе

2003 жылы Ирак соғысындағы шайқас

2003 жылғы 6-7 сәуірде болған Дебека асуының шайқасы (Дибага, Дибеге, دیبه‌گه), кейде Дебека қырқасы немесе Дебека қиылысы шайқасы деп аталады, сондай-ақ Ирак соғысының "Аламосы" деп те белгілі, АҚШ арнайы күштерінің Мосул мен Киркук арасындағы Дебека ауылының (күрді тілінде Дибеге, دیبه‌گه) жанындағы маңызды жол торабын бақылауға алу үшін жүргізген сәтті әрекеті болды. Бұл шайқас Raytheon/Lockheed Martin Javelin танкіге қарсы зымыраның қолданылуымен ерекшеленді. Бұл қару соғыстың барысын шешудегі технологияның қаншалықты тиімді және маңызды екенін көрсетті. Жеңіл қаруланған АҚШ арнайы күштері мен Пешмерга (ҚДП) күштері Ирактың механикаландырылған жаяу әскері мен танктеріне қарсы тұрды. АҚШ және ҚДП күштері, бірлескен әуе шабуылдарының, жоғары маневрлік қабілеттің және Javelin зымырандарын пайдаланудың арқасында, ирактық механикаландырылған күштерді жеңіп шықты.

Мақсаты

Бұл шайқас Эрбильдің оңтүстігіндегі майданның төрт бағыттан бір мезгілде жасалған шабуылының бірі болды. АҚШ арнайы күштерінің Аски Калак маңындағы сәтті операцияларынан күш алған күрд күштері 5 сәуірде тәуелсіз шабуыл жасауға тырысты, бірақ ол қайтарылды. Бұл туралы естігеннен кейін, АОБ 040 командирі дереу сол жерге Пешмерга генералымен кездесу үшін аттанды. Олар кең фронт бойынша бірігіп шабуыл жасау туралы келісті. Дебека өткелі маңындағы нысана "Объективті Тас" деп аталды. "Объективті Тас" нысанын қорғауға ОДА 044, ОДА 391 және ОДА 392 тағайындалды. 26 АҚШ Армиясының Арнайы күштері "Жасыл берет" экипажы екі "А" командасына бөлінді: ОДА 391 және ОДА 392, сондай-ақ 150 Пешмерга, олар GMV (жердегі жылдамдықты қамтамасыз ететін көліктер) – .50 калибрлі HMG және Mark 19 гранататарлары бар, модификацияланған "Хамви" көліктерімен жабдықталған. Бұл көліктер қайта жабдықтаусыз мың шақырымға дейін жүре алатын. ОДА 2002 жылдың қазан және желтоқсан айлары аралығында Солтүстік Каролина штатының Форт-Брэгг және Вирджиния штатының Форт-Пикетте жауынгерлік дайындықтан өтті. 2003 жылдың 8 наурызында ОДА Поуп әуе базасынан Румынияға ұшып, 2003 жылдың 26 наурызында MC 130 Combat Talon арқылы Солтүстік Иракқа еніп, Киркуктен шамамен 60 миль шығысқа қарай орналасқан Әл-Сулейманияға қонды. Ирактағы алғашқы күндерінде олар "Викинг Хаммер" операциясына қатысты. 2003 жылдың 1 сәуірінде олар Ирбильге жетіп, ОДА 044 және 10-шы арнайы күштер тобымен, сондай-ақ олардың Пешмерга одақтастарымен қосылды. 2003 жылдың 4 сәуірінде оларға "Солтүстік Сафари" кодовый атымен жаңа міндет тапсырылды. 2003 жылдың 6 сәуірінде 26 "Жасыл берет" сарбазына Мосул мен Киркук арасындағы стратегиялық маңызды торапты, Дебека ауылының жанында (күрд тілінде Дибеге) басып алу міндеті жүктелді. Егер торап басып алынса, 2-ші тас жол үзіліп, Ирактың солтүстіктегі әскерлерінің қозғалысына кедергі келтірілетін болып, сондай-ақ маңызды Киркук мұнай кен орындарын басып алуға мүмкіндік беретіндей серпіндік алаң болар еді. Олар 173-ші әуе десанттық бригадасының артиллерия бөлімдері келгенге дейін Дебека торабын басып ұстауға тиіс болды.

Шайқас

АҚШ-тың Иракқа басып кіргенінің он сегізінші күні АҚШ арнайы күштері шабуылға кірісті. Соғыс B-52 бомбалаушыларынан жасалған әуе шабуылымен басталды. 044-ші ОДА-ның жасыл береттері 150 пешмерга жауынгерімен бірге жол айырысына және Дебекка қаласына апаратын "Объектив Рок" – Т-түйіскенін бағыттап алға жылды. ODA 391 және 392, қолдау көрсетіп, 044-ші ОДА мен пешмергаға оттық қолдау көрсетті, олардың солтүстігінде екі топ 500 пешмерга жауынгері жотаға қарай жылды. Солтүстікке қарай, 150 күрдтермен бірге ODA 043, ODA 394 және 395 оттық қолдау ретінде әрекет ете отырып, ирак күштері бақылап отырған биік төбе – "Объектив Стоунға" шабуыл жасады. 500 пешмерганың орталық колоннасы жотаға жетті, тек шамалы қарсылыққа тап болып, жотаның өз секторын басып алды. ODA 394 және 395 "Объектив Стоун" қорғаушыларын басуды бастады, жоспарланған әуе шабуылы ирак қорғанысын әлсірете алмағаннан кейін, пешмерга бастапқыда нысанаға шабуыл жасаудан бас тартты. Екі ODA-ға ирактық ауыр пулеметтер мен 120 мм минометтерден шабуыл жасалды. ODA-лар қосымша авиациялық қолдау шақырып, оттық қолдау көрсеткен ODA-ларды минометтен қашыққа шығарды және "Объектив Стоун" қорғаушыларының көп бөлігін басып тастады. ODA 394 және 395 тез арада оқ-дәрімен қамтамасыз етіліп, шайқасқа қайта оралды. Алайда, ODA 043 пешмерганы қайтадан алға жылжуға көндірген кезде ODA-лар орналаспаған еді, бірақ пешмерга алға жылжып, төбедегі нысананы басып алды. Оңтүстікке қарай, ODA 044, 391 және 392 Ирактықтардың "Объектив Рокқа" апаратын жолдың бойына құрған топырақ қоршауларына тап болды, жолға миналар шашып жіберді. Пешмерга миналарды тазалауға тырысқанда, ODA-лар кедергіні айналып өтті. Командалар жотадан өте бергенде, олар дайын позициядағы және бекіністегі ирактық жаяу әскерімен кездесті, олар GMV-нің атыс күшімен тез берілді. Тұтқынға алынған ирактық полковник оларды қолдаған ирак армиясының бронетанкілік бөлімі оңтүстікке қарай шегінгенін айтты. ODA-лар, қажет болған жағдайда асыққан шегініс үшін жолдағы топырақ қоршауын жарылыс зарядтарымен бұзуға оралды және "Пресс-Төбе" деп аталатын кішкентай төбеге көтерілді, ол оңтүстіктен жол айырысына жақындауды жасырды. ODA кейін Дебекка жол айырысына дейін алға жылды. Дебекканың шетінде ODA 392 бірнеше ирактық жеңіл минометтік топтарын қуды, ZSU-57-2 ұзақ қашықтықтан шабуыл жасағанға дейін, ал ODA 391 Дебеккадан бірнеше жүк көліктерін және техникаларын Javelin танкіге қарсы зымырандарымен және .50 калибрлі ауыр пулеметтерімен жойды. Көп ұзамай, АҚШ әскерлері бірнеше ирактық MT-LB бронетранспортерлерін көрді, олар тұманнан шығып, жол айырысына қарай абайлап алға жылжыды және түтін генераторларын пайдаланып, артынан түтін қалқаны құрды. Жасыл береттер оларды .50 калибрлі пулеметпен және MK19 гранататармен тоқтатуға тырысты, оларға әуе шабуылын шақыру және Javelin-нің командалық ұшыру бөлімшелерін салқындату үшін уақыт сатып алу қажет болды. Сол сәтте MT-LB-ның артында төрт ирактық Т-55 танк пайда болды, олар 100 мм-лік пулеметтерін тікелей жасыл береттерге атып, ODA-лар GMV-ге отырып, жол айырысынан 900 метр қашықтықтағы қырқаға шегінді, оны "Аламо" деп атады. Жасыл береттер әуе көмегін сұрауын жалғастырды, бірақ станцияға жету үшін тағы 30 минут кетеді деді. ODA-ның "Джавелин" бөлімдері ақыры дайын болды және MT-LB-ларды жоюды бастады, алайда олардың зымырандары азайып бара жатты. Зымырандардың кенеттен соққысы ирактық шабуылды уақытша тоқтатты. Т-55 танктері жол айырысына баяу жақындау үшін топырақтан жасалған қоршауды пайдаланып, оларды "Джавелиннің" "құлыптауынан" қорғады. Ақыры, бастапқы өтініш берілгеннен кейін 35 минут өткен соң екі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің F-14 Томкаттары келді. Т-55-ке бағытталған болса да, GBU-16 (1000 фунттық) бомбасы "Объектив Рок" тағы жасыл береттердің (Advanced Operational Base) базасын қоса алғанда, достық күштердің арасында жарылды. F-14 ұшқышы жаңылып, ODA-ға қарсы төрт танктың орнына, "Объектив Рок" тағы ұқсас Т-55 танкының тозған корпусын нысанаға алды. Бомба 18 пешмерганы өлтіріп, 45-ін жаралады, сонымен қатар 4 AOB жасыл береті мен Джон Симпсонның BBC камералық тобын, пешмергамен бірге келген аудармашысын өлтірді. ODA 391 бөлімінің жартысы оқиға орнына келді және зардап шеккендерге көмек көрсетуді бастады. Қалған жасыл береттер ирактық артиллерия оларды қоршауға алғандықтан "Аламодан" "Пресс-Төбеге" шегінуге мәжбүр болды. Жасыл береттердің бірі оларға қарай алға жылжымақ болған Т-55 танкын жойды. Ақырында, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің F/A-18 ұшақтары келді және қалған танктерді бірнеше бомбамен жойып, шайқасты аяқтады. ODA 391-нің сержант-майоры Джейсон Браун, ODA 392-нің сержанты Джефф Адамек және ODA 044-нің сержант-майоры Эрик Стригот шайқастағы ерлігі үшін күміс жұлдыз медалімен марапатталды.

On the eighteenth day of the U. S. led invasion of Iraq, U. S. special forces moved in for the attack. The battle began with an aerial bombardment from B 52 bombers. Green Berets from ODA 044 with 150 Peshmerga fighters advanced towards Objective Rock a T junction leading to the crossroads and the town of Debecka. ODA 391 and 392 would provide fire support for supported ODA 044 and the Peshmerga, to their immediate north two groups of 500 Peshmerga fighters advanced on the ridgeline; further North, ODA 043, with 150 Kurds, supported by ODAs 394 and 395 acting as fire support attacked Objective Stone a commanding hilltop occupied by Iraqi forces. The central column of 500 Peshmerga reached the ridgeline; only running into token resistance, they seized their sector of the ridgeline. ODAs 394 and 395 began suppressing the defenders of Objective Stone, after a scheduled airstrike failed to soften up the Iraqi defenses, causing the Peshmerga to initially refuse to attack the objective, the two ODAs were engaged by Iraqi heavy machine guns and 120mm mortar fire. The ODAs managed to call in additional CAS which covered the withdrawal of the fire support ODAs out of mortar range and finally suppressed the majority of Objective Stone's defenders, ODAs 394 and 395 quickly resupplied on ammunition and returned to the battle. However, the ODAs were not in place when ODA 043 convinced the Peshmerga to advance again, but the Peshmerga advanced and captured the hilltop objective. To the South, ODAs 044, 391, and 392 ran into dirt berms that the Iraqis had built across the road leading to Objective Rock, scattering mines over the roadway, whilst the Peshmerga attempted to clear the mines, the ODAs bypassed the roadblock. As the teams crested the ridge they engaged Iraqi infantry in prepared positions and bunkers who soon surrendered under the firepower of the GMVs; an Iraqi Colonel who was taken prisoner said that an Iraqi Army armored unit that was supporting them had withdrawn south. The ODAs returned to breach the dirt berm on the road behind them with demolition charges in case of a hasty retreat was required and moved up onto a small hill known as Press Hill, obscuring an approach to the crossroads from the south. The ODAs then advanced down to the Debecka crossroads themselves, at the edge of Debecka, ODA 392 pursued several Iraqi light mortar teams until it was engaged at long range by ZSU 57 2, whilst ODA 391 destroyed several trucks and technicals from Debecka with its Javelin anti tank missiles and .50 caliber heavy machine guns. Soon after, the ODAs spotted a number of Iraqi MT LB tracked armored personnel carriers appear out of the haze advancing cautiously toward the crossroads and using their smoke generators to lay down a smoke screen behind them. The Green Berets attempted to suppress and halt them with .50 caliber machine gun and MK19 grenade launchers, they needed to buy themselves time to call in airstrikes and to cool down the Command Launch Units of their Javelins. At that moment, four Iraqi T 55 tanks appeared from behind the MT LBs, firing their 100mm guns directly at the Green Berets, the ODAs mounted their GMVs and pulled back to a ridgeline some 900m from the crossroads which they dubbed their "Alamo", the Green Berets continued to ask for air support only to be told it would take a further 30 minutes to arrive on station. The ODAs Javelin units were finally ready and began destroying the MT LBs, however, they were running low on missiles. The sudden onslaught of missiles temporarily halted the Iraqi attack. The T 55s used a dirt berm to approach the crossroads slowly, effectively shielding them from the "lock on" of a Javelin; finally some 35 minutes after the initial request was made two U. S. Navy F 14 Tomcats arrived. Despite being directed onto the T 55s, the first GBU 16 (1000LB) bomb landed among friendly forces, including a Green Beret AOB (Advanced Operational Base) at Objective Rock. The F 14 pilot got confused and targeted an old rusting hulk of a similar T 55 at Objective Rock rather than the four engaging the ODAs. The bomb killed 18 Peshmerga and wounded 45 along with 4 AOB Green Berets, and John Simpson's BBC camera crew accompanying the Peshmerga, killing his translator. Half of ODA 391 immediately drove to the scene and began treating casualties. The rest of the Green Berets were forced to pull back from the "Alamo" to Press Hill as Iraqi artillery began to bracket them, one of the Green Berets managed to destroy one T 55 that broke cover and attempted to advance toward them, finally a pair of US Navy F/A 18s arrived and drove off the remaining tanks with several bombs, ending the battle. SSG Jason Brown (ODA 391) SGT Jeff Adamec (ODA 392) and SSG Eric Strigotte (ODA 044) all were awarded Silver Star Medals for their actions during the battle.