Ирактың «Махди Армиясы»: Тарихы мен әрекеттері (Iraqtyń «Mahdi Armiyasy»: Tarihy men äreketteri)
Mahdi Army
Ирактың «Махди Армиясы» (2003-2008) – Муктада әс-Садр құрған шиит жасағы. АҚШ күштерімен қақтығыстар, уақытша бейбітшілік, саяси партияға айналу тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирак шиит джихадистік ополчениесі (2003–2008)
Iraqi Shia jihadist militia (2003–2008)
Махди әскері (جيش المهدي) – 2003 жылғы маусымда Муктада әл-Садр құрған және 2008 жылы таратылған ирак шиит ополчениесі. Махди әскері 2004 жылғы 4 сәуірде шиит қауымдастығынан АҚШ-тың Ирактағы күштеріне қарсы алғашқы ірі қарулы қақтығысты бастаған кезде халықаралық деңгейде танымал болды. Бұл, әл-Садрдың газетіне тыйым салу және оны тұтқындауға жасалған әрекеттерге байланысты болған көтеріліс еді, ол 6 маусымдағы келісімге дейін жалғасты. Келісімнен кейін топты тарату және әл-Садр қозғалысын 2005 жылғы сайлауға қатысу үшін саяси партияға айналдыру шаралары қабылданды; Муктада әл-Садр Махди әскерінің жауынгерлеріне, егер оларға бірінші болып шабуыл жасалмаса, атысты тоқтатуды бұйырды. 2004 жылғы тамызда Махди әскерінің қауқырт әрекеттерінен кейін келісім бұзылды және жаңа қақтығыстар басталды. 2008 жылы Ирак қауіпсіздік күштерінің күшті шараларынан кейін топ таратылды. Өрбуінің шағында Махди әскерінің беделі жергілікті билікке, полицияға, сондай-ақ сунниттік ирактықтармен және олардың қолдаушыларымен ынтымақтастыққа ықпал етуге жеткілікті болды. Бұл топ Ирак полициясының арасында танымал болды. 2005 жылғы ирак сайлауына қатысқан Ұлттық тәуелсіз кадрлар мен элиталар партиясы әскермен тығыз байланыста болды. Махди әскері өлім отрядындарын ұйымдастырды деген айыптар тағылды. Топ түрлі жеңіл қару-жарақтармен, соның ішінде жасалған жарылғыш құрылғылармен (ЖЖҚ) қаруланған. Ирак қауіпсіздік күштері мен коалиция күштеріне жасалған шабуылдарда қолданылған көптеген ЖЖҚ инфрақызыл сенсорларды оқшаулау үшін пайдаланды, бұл техника 1990 жылдардың басында және ортасында Солтүстік Ирландияда IRA кеңінен қолданған. Топ 2014 жылы Ирак және Леванттың Ислам мемлекетіне қарсы күресу үшін жартылай қайта құрылды және 2016 жылға дейін белсенді болып қала берді. Ол Джурф Аль Насрды қайтарып алу және Тикриттің екінші шайқасына қатысты.
The Mahdi Army (جيش المهدي) was an Iraqi Shia militia created by Muqtada al Sadr in June 2003 and disbanded in 2008. The Mahdi Army rose to international prominence on April 4, 2004, when it spearheaded the first major armed confrontation against the US forces in Iraq from the Shia community. This concerned an uprising that followed the ban of al Sadr's newspaper and his subsequent attempted arrest, lasting until a truce on June 6. The truce was followed by moves to disband the group and transform al Sadr's movement into a political party to take part in the 2005 elections; Muqtada al Sadr ordered fighters of the Mahdi army to cease fire unless attacked first. The truce broke down in August 2004 after provocative actions by the Mahdi Army, with new hostilities erupting. The group was disbanded in 2008, following a crackdown by Iraqi security forces. At its height, the Mahdi Army's popularity was strong enough to influence local government, the police, and cooperation with Sunni Iraqis and their supporters. The group was popular among Iraqi police forces. The National Independent Cadres and Elites party that ran in the 2005 Iraqi election was closely linked with the army. The Mahdi Army was accused of operating death squads. The group was armed with various light weapons, including improvised explosive devices (IEDs). Many of the IEDs used during attacks on Iraqi security forces and Coalition forces used infrared sensors as triggers, a technique that was used widely by the IRA in Northern Ireland in the early to mid 1990s. The group was semi revived in 2014 as Saraya al Salam in order to fight against the Islamic State of Iraq and the Levant and was still active as of 2016. It participated in the recapture of Jurf Al Nasr and the Second Battle of Tikrit.
Номенклатура
Шиит исламның он екілік мектебінде Махди – он екінші имам, Худжат Алла әл-Махдимен теңестірілген тарихи тұлға деп есептеледі, сондықтан оны әл-Имам әл-Махди деп атайды. Ол әлі күнге дейін жер бетінде жасырын күйде болады және соңғы заманда қайта пайда болады деп сендіріледі. Осы мектептің шииттері Имам Махдиді кез келген уақытта ислам үмбетінің (Умма) заңды басшысы деп санайды, сондықтан оны "Заман имамы" деген мағынада Имам әл-Заман деп атайды.
In the Twelver school of Shia Islam, the Mahdī is believed to have been a historical figure identified with the Twelfth Imam, Hujjat Allah al Mahdi, and is therefore called al Imām al Mahdī. It is believed that he is still present on earth in occultation, and will emerge again in the end times. Those Shias of this school believe that Imam Mahdi is the rightful ruler of the Islamic community (Ummah) at any given time, and he is therefore also called Imām al Zamān, meaning "Imam of the Era".
Ерте тарих
Мұқтада әл-Садр мен шииттердің шағын тобы құрған Махди армиясы Бағдадтың Садр қаласы ауданында, бұрын Саддам қаласы деп аталған, Мұқтада әл-Садрмен байланысы бар шамамен 500 семинария студенттерінен тұратын топ ретінде пайда болды. Бағдат АҚШ бастаған коалициялық күштерге 2003 жылдың 9 сәуірінде түскеннен кейін Садр қаласындағы және Оңтүстік Ирактың бірқатар қалаларындағы қауіпсіздік вакуумын толтыру үшін топ жұмыла кірісті. Топ ирактықтарға көмек көрсетумен айналысып, шиит аймақтарындағы тонаушылардан қауіпсіздікті қамтамасыз етті. Бірте-бірте жауынгерлер саны өсіп, 2003 жылдың маусымында әл-Садр оны ресми түрде құрды. Махди армиясы 10 000-ға дейін жетіп, кейбір аймақтарда көлеңкелі үкіметтей жұмыс істеді. Әл-Садрдың уағыздауы АҚШ оккупациясын сынап тұрса да, ол бастапқыда коалициялық күштерге шабуыл жасаған сунниттік исламистер мен Баас партиясының партизандарына қосылмады. Иранның «Қудс» күштерінің командирі Қасем Сулеймани 2003 жылы Ирак соғысы басталған сәттен бастап Махди армиясын құруда маңызды рөл атқарды.
Created by Muqtada al Sadr and a small fraction of Shias, the Mahdi Army began as a group of roughly 500 seminary students connected with Muqtada al Sadr in the Sadr City district of Baghdad, formerly known as Saddam City. The group moved in to fill the security vacuum in Sadr City and in a string of southern Iraqi cities following the fall of Baghdad to U. S led coalition forces on April 9, 2003. The group was involved in dispensing aid to Iraqis and provided security in the Shi'ite slums from looters. Gradually, the militia grew and al Sadr formalized it in June 2003. The Mahdi Army grew into a sizable force of up to 10,000 who even operated what amounted to a shadow government in some areas. Al Sadr's preaching is critical of the American occupation, but he did not initially join the Sunni Islamist and Ba'athist guerrillas in their attacks on coalition forces. Iranian Quds Force commander Qasem Soleimani played a significant role in the establishment of Mahdi Army as soon as the Iraq War broke out in 2003.
Көтеріліс басталды
Алайда, 2004 жылдың сәуір айының басында Садрдың позициясы күрт өзгерді. Садрға тиесілі "Әл-Хауза" газетінің жабылуы және оның сенімді серіктерінің бірінің қамауға алынуынан кейін, Садр 2 сәуірде өзінің жақтастарына бұрынғыдан да ыстық үндеу жасады. Келесі күні шииттік оңтүстікте зорлық-зомбылыққа толы наразылықтар болды, ол көп ұзамай Махди армиясы жасақтарының 4 сәуірдегі қарулы көтерілісіне ұласты.
Sadr's position changed dramatically, however, by the beginning of April 2004. Following the closure of the Sadr owned newspaper al Hawza and the arrest of one of his senior aides, Sadr gave an unusually heated sermon to his followers on April 2. The next day, violent protests occurred throughout the Shi'ite south that soon spilt over into a violent uprising by Mahdi Army militiamen, fully underway by April 4.
Сәуірдегі жаулық
Махди әскерлері Наджаф, Куфа, Кут және Садр қалаларында шабуылға көшіп, коалициялық күштермен қақтығысып, қоғамдық ғимараттар мен полиция бөлімдерін басып алды. Жанжалшылар Кербеладағы шайқастан кейін қаланың бір бөлігін бақылауға алды. Басқа коалициялық күштер Насирия, Амара және Басрада шабуылға ұшырады. Наджаф пен Куфа испандық әскерлермен болған бірнеше атыс-жарыстан кейін жылдам басып алынды, ал Кут украиналық әскерлермен болған қақтығыстан кейін бірден басып алынды. Бірнеше шайқастан кейін коалициялық күштер Насирия, Амара және Басрадағы милициялық белсенділікті уақытша тоқтатты. Махди көтерілісшілері үш полиция бөлімшесінен ирак полициясын қуды да, Садр қаласында АҚШ күштеріне шабуыл ұйымдастырып, жеті американдық сарбазды өлтіріп, бірнешеуін жарақаттады. АҚШ күштері кейіннен полиция бөлімдерін қайта басып алып, милициямен атысқанда ондаған Махди жасақшыларын жойды. Дегенмен, Махди армиясының мүшелері Садр қаласының көптеген кемтар аудандарында әлі де ықпалға ие болды. 16 сәуірде Кут АҚШ күштерімен қайта басып алынды, шайқаста Махди армиясының бірнеше ондаған мүшесі қаза тапты. Бірақ Наджаф пен Куфа аймағы, сондай-ақ Кербела Садр күштерінің бақылауында қалды. Садрдың өзі Наджафта болған деп есептелді. Коалициялық күштер 2500 сарбазбен Наджафты қоршап алды, бірақ Махди армиясымен келіссөздер жүргізу үшін күшін азайтты. Мамыр айының басында коалициялық күштер Кербелада 200-500, Диванияда 300-400, Амара мен Басрада белгісіз санда, ал Наджаф-Куфа аймағында 1000-2000 жауынгер бар екенін бағалады. 4 мамырда келіссөздердің сәтсіз аяқталуынан кейін коалициялық күштер Оңтүстік Иракта Махди армиясын жою мақсатымен қарсы шабуылға көшті. Бірінші толқын Кербала мен Диванияда милиция күштеріне бірдей шабуылмен басталды, 5 мамырда Кербалаға екінші толқын жетті, ал 6 мамырда Наджафтағы әкімшілік кеңсесі басып алынды. Соқтығыста 86 милицияшы мен 4 американдық сарбаз қаза тапты. АҚШ арнайы операциялар жасағының жеке шабуылында бірнеше жоғары дәрежелі милиция командирлері де қаза тапты. 8 мамырда АҚШ күштері Кербелаға екі бағыттан шабуыл жасады. АҚШ танктері Садр қаласына да шабуылдады. Сол уақытта, мүмкін, көңіл аудару үшін жүздеген Махди әскерлері Басраны шарлап, британдық патрульдерге оқ атып, қаланың бір бөлігін басып алды. Екі жанжалшы қаза тауып, бірнеше британдық сарбаз жараланды. 24 мамырда бірнеше апта бойы болған шайқаста ауыр шығынға ұшыраған Махди армиясы Кербеладан шегінді. Осылайша, олардың толық бақылауында тек Наджаф-Куфа аймағы қалды, ол да американдықтардың үздіксіз шабуылына ұшырады. Барлығы Махди армиясының жүздеген мүшесі қаза тапты. Муктада әл-Садр соғысқа қарамастан, көтеріліс кезінде Куфада жұма сайын үнемі уағыз айта берді.
The Mahdi Army forces began an offensive in Najaf, Kufa, Kut, and Sadr City, seizing control of public buildings and police stations while clashing with coalition forces. The militants gained partial control of Karbala after fighting there. Other coalition forces came under attack in Nasiriyah, Amarah and Basra. Najaf and Kufa were quickly seized after a few firefights with Spanish troops, and Kut has seized after clashes with Ukrainian troops soon afterwards. After sporadic clashes, coalition forces temporarily suppressed most militia activity in Nasiriyah, Amarah, and Basra. Mahdi rebels expelled Iraqi police from three police stations and ambushed U. S. forces in Sadr City, killing seven U. S. troops and wounding several more. U. S. forces subsequently regained control of the police stations after running firefights with the fighters, killing dozens of Mahdi militiamen. However, Mahdi Army members still maintained some influence over many of the slum areas of Sadr City. On April 16, Kut was retaken by US forces, and several dozen Mahdi Army members were killed in the battle. However, the area around Najaf and Kufa along with Karbala remained under the control of Sadr's forces. Sadr himself was believed to be in Najaf. Coalition troops cordoned off Najaf with 2,500 troops but reduced the number of forces to pursue negotiations with the Mahdi Army. At the beginning of May, coalition forces estimated that there were 200–500 militants still present in Karbala, 300–400 in Diwaniyah, an unknown number still left in Amarah and Basra, and 1,000–2,000 still in the Najaf Kufa region. On May 4, coalition forces began a counter offensive to eliminate the Mahdi Army in southern Iraq following a breakdown in negotiations. The first wave began with simultaneous raids in Karbala and Diwaniyah on militia forces, followed by a second wave on May 5 in Karbala and more attacks that seized the governor's office in Najaf on May 6. 86 militiamen were estimated killed in the fighting along with 4 U. S. soldiers. Several high ranking militia commanders were also killed in a separate raid by US Special Operations units. On May 8, U. S. forces launched a follow up offensive into Karbala, launching a two pronged attack into the city. U. S. tanks also launched an incursion into Sadr City. At the same time, perhaps as a diversionary tactic, hundreds of Mahdi Army members swept through Basra, firing on British patrols and seizing parts of the city. Two militants were killed and several British troops were wounded. On May 24, after suffering heavy losses in weeks of fighting, Mahdi Army forces withdrew from the city of Karbala. This left the only area still under their firm control being the Najaf Kufa region, also under sustained American assault. Several hundred Mahdi Army militia in total were killed. Unfazed by the fighting, Muqtada al Sadr regularly gave Friday sermons in Kufa throughout the uprising.
Маусымдағы бітім
2004 жылғы 6 маусымда Муктада әл-Садр Махди армиясына Наджаф және Куфадағы әрекеттерді тоқтату туралы бұйрық берді. Олардың қалдықтары көп ұзамай қаруларын тастап, АҚШ күштеріне жасалған шабуылдарды тоқтатты. Бірте-бірте, жауынгерлер аймақтан кетуге немесе үйлеріне қайтуға бағытталды. Сол күні Ирактың Наджаф қаласының жауапты бас қолбасшысы, бригадир генерал Марк Хертлинг: «Муктада жасағы әскери тұрғыдан жеңілді. Соңғы апталарда біз тек Наджафта ғана олардың көптеген мүшелерін өлтірдік. [ ] Жасақ жеңілді немесе тарап кетті» деді. 6 маусым шииттердің көтерілісінің аяқталуын білдірді. Ирак бойынша болған шайқастарда Махди армиясының 1500-2000 аралығындағы жауынгерлері қаза тапқан деп есептеледі. Атысты тоқтатудан кейін Наджафтың Ирак қауіпсіздік күштеріне қайтарылуы Садр қаласын Махди армиясының партизандық күштерінің соңғы бекінісі ретінде қалдырды. Наджаф-Куфа шайқастары аяқталғаннан кейін ауданда ұсақ-кене шайқастар мерзімді түрде жалғасты. 24 маусымда Махди армиясы Садр қаласындағы әрекеттерді де тоқтатуды жариялады, бұл, кем дегенде, әзірге, жасақтың қызметін тоқтатты. 4 маусымда оккупациялық күштермен келісімге келгеннен кейін әл-Садр Махди армиясын тарату қадамдарын бастады. Ол Наджафтан тыс жердегі жасақ мүшелерін «өздерінің міндеттерін орындауға» және үйлеріне қайтуға шақырды. Кейін Наджафтағы АҚШ күштерінің орнына Ирак полициясы орналасты. Әл-Садр жақтастарына Ирак қауіпсіздік күштеріне шабуыл жасамауға кеңес берді және 2005 жылғы сайлауға қатысу үшін партия құру ниетін жариялады. Ол уақытша үкімет біртұтас Ирак құруға мүмкіндік беретінін айтты. Уақытша президент Гази Явер әл-Садр жасағынан бас тартса, саяси процеске қатыса алатынына уәде берді. Ирак шенеуніктері де әл-Садрдың тұтқындалмайтынына кепілдік берді.
On June 6, 2004, Muqtada al Sadr issued an announcement directing the Mahdi Army to cease operations in Najaf and Kufa. Remnants of the militia soon ceased bearing arms and halted the attacks on U. S. forces. Gradually, militiamen left the area or went back to their homes. On the same day, Brigadier General Mark Hertling, a top US commander in charge of Najaf, Iraq, stated "The Muqtada militia is militarily defeated. We have killed scores of them over the last few weeks, and that is in Najaf alone. [ ] The militia have been defeated, or have left." June 6 effectively marked the end of Shi'ite uprising. The total number of Mahdi Army militiamen killed in the fighting across Iraq is estimated at between 1,500 and 2,000. The return of Najaf to Iraqi security forces following the cease fire left Sadr City as the last bastion of Mahdi Army guerrillas still pursuing violent resistance. Clashes continued periodically in the district following the end of the Najaf Kufa battles. On June 24, Mahdi Army declared an end to operations in Sadr City as well, effectively ending militia activity, at least for the time being. After the June 4 truce with the occupation forces, al Sadr took steps to disband the Mahdi Army. In a statement, he called on militia members from outside Najaf to "do their duty" and go home. US forces in Najaf were then replaced by Iraqi police. Al Sadr told supporters not to attack Iraqi security forces and announced his intention to form a party and enter the 2005 elections. He said the interim government was an opportunity to build a unified Iraq. Interim President Ghazi Yawer gave assurances that al Sadr could join the political process provided he abandoned his militia. Iraqi officials also assured al Sadr that he was not to face arrest.
Тамыз айындағы жаулық әрекеттер
Садрдың жасағы Наджафтағы полиция бөлімшесін қоршағаннан кейін және жергілікті әкімшілік басшы көмек сұраған соң, АҚШ әскері қайтадан араласты. АҚШ әскерлері 31 шілдеде Садрдың Кербеладағы өкілі шейх Митал әл-Хаснауиді тұтқындады және 3 тамызда әл-Садрдың үйін қоршады. Басрадағы британдық әскерлер де 3 тамызда әл-Садрдың ізбасарларының төртеуін тұтқындады. 5 тамызда түскі сағат 12-ге дейін оларды босатуға белгіленген мерзім өткеннен кейін, Басрадағы жасақтар британдық күштерге қасиетті соғыс жариялады. 5 тамызда, өзінің өкілі Ахмет әл-Шайбани арқылы әл-Садр келісімге берілгендігін қайта растады және АҚШ әскерлерін келісімді сақтауға шақырды. Егер атысты тоқтату туралы келісімді қайта орнату сәтсіз аяқталса, "революцияның оты жағыла береді" деп мәлімдеді. Бұл ұсынысты Наджаф әкімі Аднан әл-Зуруфи ("Ешқандай келісімге келу мүмкін емес, тағы бір бітімге де орын жоқ") және АҚШ шенеуніктері ("Біз бұл шайқасты жеңе аламыз деп сенеміз") қабылдамады. Соңынан Наджафтың ескі қаласының маңында, әсіресе Имам Әли мешіті мен зиратта шайқас жалғасты. Наджафтағы шамамен 2000 саяхатшыдан тұратын Махди армиясы, 2000-ға жуық АҚШ әскерімен және 1800 ирактық қауіпсіздік күштерімен салыстырғанда, сандар жағынан кемдікке тап болды және американдық тактиканың, дайындықтың, атыс күшінің және тікұшақтар мен AC-130 зымырандық ұшақтар сияқты әуе күшінің артықшылығына байланысты қиын жағдайда болды. 13 тамызда жасақ Имам Әли мешітінің айналасында тосқауылға алынды. Уақытша үкімет пен Махди армиясы арасында келіссөздер жалғасып жатқанда, әл-Садрдың жараланғаны туралы хабар келді. 12 тамызда британдық журналист Джеймс Брэндон, Sunday Telegraph газетінің тілшісі, Басрада белгісіз жауынгерлер тарапынан ұрланды. Видеожазбада Брэндон мен бетін жапқан жауынгер 24 сағат ішінде АҚШ әскерлері Наджафтан шығып кетпесе, британдық тұтқынды өлтіретінін мәлімдеді. Брэндон бір мақаласында ұрылып, тапаншамен ұрылғанын және масқара жазалауға мәжбүр болғанын айтты. Ол әйелді пышақтап, үкіметтік ғимаратқа қашып кеткенін, онда күзетшілер оны тапқан, бірақ олар оның ұрлаушыларына телефон соғып, оны алуға келгенін айтты. Олар оның журналист екенін бірнеше рет айтса да, оны тыңшы немесе оккупацияның адамы деп ойлады, ал Arabiya телеарнасында оның ұрлануы туралы хабар тарағаннан кейін ғана оның кім екенін түсінді. Содан кейін Брэндонның жағдайы жақсарып, әл-Садрдың араласуынан кейін бір тәуліктен кейін босатылды. Баспасөз конференциясында Брэндон өзін ұстап алғандарға алғыс айтты: "Бастапқыда маған қатыгездікпен қарады, бірақ мен журналист екенімді білгеннен кейін маған өте жақсы қарады және мені ұрлаған адамдарға алғыс айтқым келеді". Садрдың өкілі: "Сізге болған оқиға үшін кешірім сұраймыз. Бұл біздің дәстүріміз де, ережесіміз де емес. Бұл Исламның дәстүрі емес". Брэндон британдық әскери полициясына тапсырылды, олар оған медициналық көмек көрсетті және келесі күні Кувейтке эскорттады. Брэндон отбасымен кездесуді және демалысқа шығуды жоспарлаған, бірақ ол Иракқа қайта оралуды қалайтынын айтты: "Келесі жолы мен тек репортаж жасағым келеді. Мен қайтадан оқиғаның бөлігі болғым келмейді". Американдық әскерлердің мешітті қоршауы, Махди армиясы мешіттен шыға алмайтындықтан және АҚШ әскерлері мешітке аяқ басу арқылы Исламды ренжіткісі келмегендіктен, жағдайды тұрақсыздыққа ұшыратты. Систани Лондоннан сауығып, екі күш арасында келісімге келгенге дейін үш аптаға созылған дауды тоқтатты.
After Sadr's militia besieged a police station in Najaf and the local governor called for assistance, the US military intervened again. US troops arrested Sadr's representative in Karbala, Sheikh Mithal al Hasnawi on July 31 and surrounded al Sadr's home on August 3. British troops in Basra also moved against al Sadr followers, arresting four on August 3. After the expiration of a noon deadline to release them on August 5, the Basra militiamen declared holy war on British forces. On August 5, via his spokesman Ahmed al Shaibany, al Sadr re affirmed his commitment to the truce and called on US forces to honour the truce. He announced that if the restoration of the cease fire failed "then the firing and igniting of the revolution will continue". The offer was rejected by the governor of Najaf, Adnan al Zurufi ("There is no compromise or room for another truce") and US officials ("This is one battle we really do feel we can win"). In the days that followed fighting continued around the old city of Najaf, in particular at the Imam Ali shrine and the cemetery. The Mahdi Army, estimated at 2,000 in Najaf, was outnumbered by some 2,000 US troops and 1,800 Iraqi security forces, and at a disadvantage due to the vastly superior American tactics, training, firepower and airpower, such as helicopters and AC 130 gunships. On August 13, the militia was trapped in a cordon around the Imam Ali shrine. While negotiations continued between the interim government and the Mahdi Army, news came that al Sadr had been wounded. On August 12, British journalist James Brandon, a reporter for the Sunday Telegraph was kidnapped in Basra by unidentified militants. A videotape was released, featuring Brandon and a hooded militant, threatening to kill the British hostage unless US forces withdrew from Najaf within 24 hours. In a feature, Brandon describes being beaten, pistol whipped, and forced to participate in mock executions. He said he escaped after holding a woman at knife point, to a government building where guards found him, but they phoned his kidnappers, who arrived to collect him. Despite telling them repeatedly that he was a journalist, they assumed he was a spy or agent for the occupation until they saw a report about the kidnap on al Arabiya television. Afterwards, Brandon's treatment improved markedly and he was released after less than a day, following intervention by al Sadr. At a press conference, Brandon commented on his treatment and thanked his kidnappers: "Initially I was treated roughly, but once they knew I was a journalist I was treated very well and I want to say thank you to the people who kidnapped me." A spokesman for al Sadr said: "We apologise for what happened to you. This is not our tradition, not our rules. It is not the tradition of Islam." Brandon was delivered to the British military police who gave him medical treatment and escorted him to Kuwait the following day. Brandon planned to see his family and go on holiday but said he wanted to return to Iraq : "Only next time, I just want to do the reporting. I have no desire to be the story again." The fact that American troops surrounded the Shrine led to an impasse as the Mahdi army could not leave the shrine and US troops did not want to offend Islam by setting foot inside the shrine. The standoff did not end for three weeks until Sistani emerged from convalescence in London and brokered an agreement between the two forces.
Ирактықтардың реакциясы
Көтеріліс ирак халқынан ара-тұрлы реакция алғандай болды, көпшілігі көтерілісшілерге қосылған да жоқ, қарсылық көрсеткен де жоқ. Көптеген ирак қауіпсіздік күштері қақтығыстан қашуға тырысып, тарап кетті. Дегенмен, Наджафтағы Махди әскерінің беделі төмендегенін көрсететін белгі ретінде, дәстүрлі дін бағыттарын ұстанатын қала тұрғындарының арасында, содырларға шабуыл жасау үшін шағын құпия қозғалыс пайда болды. Бірақ, Бағдадтағы шиит радикалдары көтеріліске зор қолдау көрсетті, олар Фаллужа қаласының бірдей қоршауға алынуынан серпілді.
The uprising seemed to draw an ambivalent reaction from the Iraqi population, which for the most part neither joined nor resisted the rebels. Many Iraqi security forces melted away, wishing to avoid confrontation. In a sign of Mahdi Army's unpopularity in Najaf, however, which follows more traditionalist clerics, a small covert movement sprung up to launch attacks on the militants. The uprising did receive a good deal of support from Shiite radicals in Baghdad, however, who were galvanized by the simultaneous siege of the city of Fallujah.
2005 жыл
2005 жылғы Ирак сайлауында әл-Садрға адал жақтастар Ұлттық тәуелсіз кадрлар мен элиталар атты ұйымның туы астында бақ сынасты. Бірақ, қозғалыстың көптеген қолдаушылары сайлаудың дұрыс өтпегенін айтты. Партия сайлауда жалпы есеп бойынша алтыншы орынды иеленді және уақытша заң шығарушы органға өкілдер жіберді. Әл-Садрмен жақын байланыстағы жиырмаға жуық кандидат Біріккен Ирак альянсы партиясынан сайлауға түсті. Бұл қозғалыстың Ирак полициясына ықпал етуге және 2005 жылдың қыркүйегінде ирактық полициясының екі британдық сарбазды ұстауына қатысы бар деп саналады. 2005 жылдың 4 желтоқсанында бұрынғы премьер-министр Ияд Аллавиге Махди армиясының ықпалды болған Наджаф қаласында халықтың шабуылы жасалды.
Loyalists to al Sadr ran under the National Independent Cadres and Elites banner in the 2005 Iraqi election. Though a number of the movement's supporters felt that the election was invalid. The party finished sixth overall in the election and was represented in the transitional legislature. Another twenty or so candidates aligned with al Sadr ran for the United Iraqi Alliance. The movement is believed to have infiltrated the Iraqi police forces, and to have been involved in the September 2005 arrest of two British soldiers by Iraqi police. On December 4, 2005, former Prime Minister Iyad Allawi was assaulted by a mob in Najaf, where the Mahdi Army is influential.
2006 жылғы қазандағы шайқас
Қазан айының ортасында жол жиегіндегі бомба провинциялық полиция бөлімінің тергеу басшысы, Бадр ұйымының мүшесі Кассим әл-Тәмимиді өлтірді. Бадр жауынгерлері өлтіруге Махди армиясын кінәлады, ал жауап ретінде полиция күдікті бомбалаушының Махди армиясының мүшесі болған бауырын ұстады. Қақтығыс 17 қазанда басталды, онда Махди армиясының 800 бетперделі мүшесі Амарадағы үш полиция бөліміне шабуыл жасады. Келесі төрт күнде милиция мен полиция арасында бірнеше атыс болды. 2006 жылдың 20 қазанына дейін жергілікті көшбасшылар мен тұрғындар жеңіске жеткен Махди жауынгерлері қалада жаяу және полиция машиналарында патрульдеп, бекеттер құрып отырғанын хабарлады. Шейх әл-Мухамадави 20 қазанның басында "қалада мемлекет жоқ. Полиция қызметкерлерінің қару-жарағы мен оқ-дәрісі милициямен салыстырғанда жеткіліксіз, ал милицияның барлық түрдегі қаруы бар" деді. Қақтығыстарда кем дегенде 27 адам қаза тауып, 118 адам жараланды. Махди армиясы жергілікті тайпалық және саяси көшбасшылар мен Бағдадтағы премьер-министр Нури Камал әл-Малики кеңсесінің өкілдері арасындағы келіссөздерден кейін Амарадағы өз позицияларынан шықты. Басрадан жіберілген Ирак армиясының батальоны қаланың бақылауын алды. Милицияның күшін таңғажайып және қарсыласумен көрсетуі Ирак қауіпсіздік күштерінің әлсіздігін және Иракта дерлік тосқауылсыз әрекет ете алған Махди армиясының күшін көрсетті. Бұл көптеген адамдарды Махди армиясын Ирактағы азамат соғысын бастарға айыптауға итерді.
In mid October, a roadside bomb killed Qassim al Tamimi, the chief of investigations for the provincial police force and a member of the rival Badr Organization. Badr fighters blamed the Mahdi Army for the killing and in response to this, the police captured a brother of the suspected bomber, who was a member of the Mahdi Army. Fighting began on October 17, when 800 masked members of the Mahdi army stormed three police stations in Amarah. Several firefights occurred between the militia and police over the course of the next four days. By the morning of October 20, 2006, local leaders and residents said that victorious Mahdi fighters were patrolling the city on foot and in commandeered police vehicles and were setting up roadblocks. Sheik al Muhamadawi stated early October 20 that "there is no state in the city. Policemen do not have enough weapons and ammunition compared with the militia, which has all kinds of weapons." At least 27 people were killed and 118 wounded in the clashes. The Mahdi Army eventually withdrew from their positions in Amarah following negotiations between local tribal and political leaders and representatives from the Baghdad offices of Prime Minister Nuri Kamal al Maliki. A battalion from the Iraqi Army sent from Basra then took control of the city. The stunning and defiant display of militia strength underscored the weaknesses of the Iraqi security forces and the potency of the Mahdi Army, which had been able to operate virtually unchecked in Iraq. This caused many to accuse the Mahdi Army of starting the Civil War in Iraq.
2007 жылдың тамызы 2008 жылдың наурызындағы атысты тоқтату
2007 жылдың тамызында Кербалада Махди әскері мен ирак полициясы арасындағы қақтығыс кезінде Муктада әл-Садр атысты тоқтатуға шақырды және Махди әскерінің мүшелерін соғысуды тоқтатуға үндеді. Атысты тоқтату 2007 жылдың тамыз айынан бері Махди әскері мен Ирак армиясы арасындағы зорлық-зомбылықты азайтуға септігін тигізді деп есептеледі. 2008 жылдың ақпан айында атысты тоқтатудың аяқталуына қатысты алаңдаушылықтардың ортасында, әл-Садр оны 2008 жылдың 22 ақпанында тағы алты айға ұзартты.
In August 2007, during fighting between the Mahdi Army and Iraqi police in Karbala, Muqtada al Sadr called for a ceasefire and urged Mahdi Army members to stop fighting. The cease fire has been credited with helping to reduce violence in Iraq between the Mahdi Army and Iraqi Army since August 2007. Amid fears of the ending of the ceasefire in February 2008, it was extended for a further six months by al Sadr on February 22, 2008.
2008 жылғы наурыз - Ирак қауіпсіздік күштерінің қысым шаралары
2008 жылдың 25 наурызында мыңдаған ирактық әскер Басра қаласындағы Махди әскеріне қарсы әскери операция жүргізді. Бұл операция, «Рыцарьлардың шабуылы» кодолық атымен белгілі, британдық әскерлер қала орталығынан шығарылғаннан кейін алғаш рет өткізілді. Оңтүстік қалада таңертеңгі әскери шабуылдан кейін қауіпсіздік күштері мен Муктада әс-Садрға адал жақтастар арасында қақтығыстар болды. Әл-Садрдың Наджафтағы штабында дін басы өзінің Махди әскері жасағының дала командирлеріне «жоғары сақшылыққа» көшуге және «басқыншыларға соққы беруге» дайындалуға бұйрық берді. Сонымен қатар, қарулы адамдар оңтүстік Кут қаласында ирак полициясымен қақтығысқа түсті. Махди әскері Махди әскеріне қарсы жасалған шабуылдар мен тұтқындауларға наразылық білдіру үшін бүкіл Ирак бойынша азаматтық наразылық науқанын бастады. Бұл келіспеушілік әл-Садрдың атысты тоқтату келісімін бұзуға, діни алауыздықтарды қайта жандандыруға және АҚШ-ты әскерлерді шығаруды кейінге шегеруге әкелуі мүмкін. Көптеген сарапшылар 2008 жылғы 1 қазанда өтетін Ирак облыстарының сайлауы алдында шииттер арасындағы қақтығыстар күшеретінін болжаған болатын. 6 сәуірде ирактық және АҚШ әскерлері Садр қаласының оңтүстік бөлігіне кіріп, Жасыл аймаққа ракеталық және минометтік оқтардан қорғау мақсатында орналасты. АҚШ инженерлері әл-Қудс көшесі бойында бетонды тосқауыл құрылысын бастады, бұл қаланың оңтүстік үштен бір бөлігін бөліп, қайта құрылыс жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді. Келесі айда Махди әскері тосқауыл салып жатқан әскерлерге бірнеше шабуыл жасады, бірақ ауыр шығынға ұшырады. 11 мамырда әл-Садр ирактық қауіпсіздік күштерімен атысты тоқтату туралы келісімге келді, осылайша шайқас аяқталды. Махди әскерінің жоғалғандары 700 мен 1000 аралығында бағаланды.
On March 25, 2008, thousands of Iraqi troops carried out a military strike against the Mahdi Army in their stronghold of Basra. This operation, code named Operation Charge of the Knights, was the first of its kind since British troops withdrew from the city centre. Clashes took place between security forces and the militants loyal to Muqtada al Sadr after a dawn military offensive in the southern city. In Al Sadr's headquarters of Najaf, the cleric ordered the field commanders of his Mahdi Army militia to go to 'maximum alert' and prepare "to strike the occupiers". Gunmen also reportedly clashed with Iraqi police in the southern city of Kut. The Mahdi Army launched a nationwide civil disobedience campaign across Iraq to protest raids and detentions against the Mahdi Army. The discord threatened to unravel al Sadr's ceasefire, spark renewed sectarian violence, and prompt the United States to delay troop withdrawals. Violent rivalries among Shiites had been predicted by many observers ahead of the 2008 Iraqi governorate elections, which were to be held by October 1, 2008. Concurrently, on April 6, Iraqi and U. S. forces moved into the southern third of Sadr City to prevent rocket and mortar fire from the area against the Green Zone. U. S. engineers began construction of a concrete barrier along al Quds Street to seal the southern third of the city off and allow reconstruction to take place. Over the next month, the Mahdi Army launched a number of attacks on the troops building the barrier but sustained heavy losses. On May 11, al Sadr concluded a cease fire agreement with Iraqi security forces, ending the battle. Mahdi Army losses were estimated at between 700 and 1,000 casualties.
2014 жылы таратылып, қайта құрылған
2008 жылдың 28 тамызында әл-Садр Махди армиясына әскери қызметін мерзімсіз тоқтатуға бұйрық берді. Бірақ кейін әл-Садр Махди армиясының орнына екі не үш жаңа ұйым құрды: 2008 жылдың қарашасында жауынгерлік жасақ ретінде құрылған Уәде етілген күн бригадасы және әлеуметтік жұмыс және діни білім беруге бағытталған Мухамидун. 2010 жылғы Associated Press хабары үшінші бөлімше – Monaseroun туралы да мәлімдеді, ол "жақтастарды жұмылдыруға" жауапты болды. 2008 жылдан бері Махди армиясының қайта жандануы туралы әңгімелер мерзімді түрде пайда болып келеді. 2010 жылдың сәуір айында 2010 жылғы парламент сайлауында 325 орынның 40-ын жеңгеннен кейін Садр оны қайта құруға шақырды. 2014 жылы әл-Садр Ирак және Левант Ислам мемлекетінен шиит қасиетті орындарын қорғау үшін "Бейбітшілік бригадаларын" құрғанын жариялады.
On August 28, 2008, al Sadr ordered the Mahdi Army to suspend military activity indefinitely. Later, however, al Sadr created either two or three new organizations to take the place of the Mahdi Army: the Promised Day Brigades, established in November 2008 as a militia, and the Muhamidoon, which focuses on social work and religious education. A 2010 Associated Press report also mentioned a third wing, the Monaseroun, responsible for "the mobilization of supporters". Since 2008, rumors of a Mahdi Army resurgence have cropped up periodically. In April 2010, after winning 40 of 325 seats in the 2010 parliamentary elections, Sadr called for its reestablishment. In 2014 al Sadr announced the formation of the "Peace Companies", to protect Shia shrines from the Islamic State of Iraq and the Levant.
Иранның ықпалы
Мұқтада әл-Садр тарихи түрде Иранмен тығыз байланыста болғанмен, ол Ирактағы ирандық дін қызметкерлерінің және саяси ықпалына қарсы болды. Ирактың Жоғарғы Ислам Кеңесінің Ал Хаким отбасынан және Персия шығанағы соғысынан кейін Иранға қашып, 2003 жылғы американдық басқыншылыққа дейін елден тыс қалған Дава партиясының көптеген басшыларынан өзгеше, Мұқтада әл-Садр мен оның отбасы Саддам билігінің барлық кезеңінде Иракта қалды. Саддам режимінің құлауына дейін және одан кейін Садр отбасының Ирактан кетуден бас тартуы оларға зор қолдау көрсетті. 2006 жылдың басында әл-Садр, егер шетелдік мемлекет шабуыл жасаса, Иранға және басқа да көршілес ислам елдеріне әскери қолдау көрсетуге уәде берді. Бірақ содан бері әл-Садр Дава партиясына қарсы шықты, ал 2006 жылы премьер-министр Нури әл-Малики Басрадағы Махди армиясына қарсы ірі әскери операция жүргізуге бұйрық берді. 2007 жылдың соңында немесе 2008 жылы Мұқтада әл-Садр Иранға көшіп, 2011 жылы Наджафқа оралуға дейін Қумда шиит діни заңын бірнеше жыл оқыды.
Although Muqtada Al Sadr has historically had close ties to Iran, he has generally opposed Iranian clerical and political influence in Iraq. Unlike the Al Hakim family, of the Supreme Iraqi Islamic Council and many leaders of the Dawa party who fled to Iran following the Persian Gulf War and remained there in exile until the American invasion in 2003, Muqtada al Sadr and his family remained in Iraq throughout Saddam's rule. The refusal to leave Iraq garnered the Sadr family much support during and after the collapse of Saddam's regime. Early 2006, al Sadr pledged military support to Iran and other neighboring Islamic countries if they were to be attacked by a foreign nation. Since then, however, Al Sadr has opposed the Dawa Party, and in 2006 Prime Minister Nouri al Maliki ordered a major offensive targeting the Mahdi Army in Basra. In late 2007 or 2008, Muqtada al Sadr moved to Iran and spent several years studying Shia jurisprudence in Qom before returning to Najaf in 2011.
Іс-шаралар
2006 жылдың тамызынан бастап Махди армиясы коалициялық әскерлерге кең ауқымда сирек қарсылық көрсетті. Коалиция да, Ирак үкіметі де әл-Садрды тұтқындауға тырыспады. Махди армиясы сүннит бүлікшілерімен шайқастарға қатысып, бақылауындағы аудандарда өз әділет жүйесін құрды. Махди армиясы, әсіресе Ирак соғысының азаматтық соғыс кезеңінде, сүннит азаматтарын жиі өлтіретін өлім отрядтарын ұйымдастырды.
As of August 2006, the Mahdi Army rarely challenged coalition troops on a wide scale. Neither the coalition nor the Iraqi government made any move to arrest al Sadr. The Mahdi Army participated in battles against Sunni insurgents and operated its own justice system in the areas it controlled. The Mahdi army operated death squads that frequently killed Sunni civilians particularly during the civil war phase of the Iraq war.
Құрылымы
2006 жылдың қазан айының басында Диванияда Махди армиясы мен Коалиция әскерлері арасындағы қақтығыс туралы хабарлағанда, BBC жаңалықтары сол кезде Махди армиясы біртекті күш болмағанын, жергілікті топтар өздігінен әрекет еткенін көрсетті. 2006 жылдың қыркүйегінде Коалицияның жоғары деңгейдегі барлау қызметінің өкілі журналистерге Садрдың салыстырмалы түрде умеренный саяси бағытымен келіспеушілік тудырып, оның ұйымында саяси жіктер болғанын мәлімдеді. Коалицияның барлау қызметінің бір өкілі кем дегенде алты маңызды жетекші енді Садрға бағынбайтынын және армияның үштен бірі оның тікелей бақылауында емес екенін айтты.
When reporting on an early October 2006 clash between the Mahdi Army and Coalition troops in Diwaniyah, BBC news suggested that at the time, the Mahdi Army was not a homogeneous force, with local groups apparently acting on own initiative. In September 2006, a senior coalition intelligence official had remarked to reporters how there were political fractures within Al Sadr's organization in protest of his relatively moderate political course of action, with one coalition intelligence official claiming that at least six major leaders no longer answer to al Sadr and as many as a third of the army was now out of his direct control.