Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық актриса (1889–1946)
American actress (1889–1946)
Дороти Гибсон (туған аты Дороти Виннифред Браун; 17 мамыр 1889 – 17 ақпан 1946) – американдық актриса, әлеуметтік өмірге белсенді қатысушы және суретшінің модельі, 20 ғасырдың басында активті болған. Ол «Титаник» кемесінің қазасына тап болғаннан аман қалды және осы оқиғаға негізделген алғашқы кинофильмде түсті.
Dorothy Gibson (born Dorothy Winifred Brown; May 17, 1889 – February 17, 1946) was an American actress, socialite and artist's model, active in the early 20th century. She survived the sinking of the Titanic and starred in the first motion picture based on the disaster.
Ерте өмір және мансап
Дороти Гибсон 1889 жылдың 17 мамырында Нью-Джерси штатының Хобокен қаласында Джон А. Браун мен Паулин Кэролайн Боузен отбасында Дороти Виннифред Браун болып дүниеге келді. Оның әкесі үш жасқа толғанда қайтыс болды, ал анасы Джон Леонард Гибсонға тұрмысқа шықты. 1906 және 1911 жылдар аралығында ол бірнеше театр және водевиль қойылымдарында әнші және биші ретінде сахнада өнер көрсетті, ең ірісі – 1907 жылы Чарльз Фроманның «The Dairymaids» мюзиклінде Бродвейдегі өнернамасы. Ол сондай-ақ Гипподром театрында Шоберт ағайындары ұйымдастырған қойылымдардағы тұрақты хор мүшесі болды. 1909 жылы, Джордж Генри Баттьеге тұрмысқа шығуға бір жыл қалғанда, Дороти Гибсон танымал суретші Харрисон Фишердің сүйікті модельдерінің біріне айналды. Доротидің суреті келесі үш жыл бойы плакаттарда, пошта карточкаларында, түрлі тауарларда және кітаптарда жиі пайда болды. Фишер сонымен қатар «Cosmopolitan», «Ladies Home Journal» және «Saturday Evening Post» сияқты көп сатылатын журналдардың мұқабаларына оның бейнесін жиі таңдады. Осы кезеңде Дороти «Харрисон Фишердің түпнұсқа қызы» деп кеңінен танылды. Бірақ Дороти Бэттьерден көп ұзамай ажырасып кетті, алайда олар 1913 жылға дейін ресми түрде ажыраспады.
Dorothy Gibson was born on May 17, 1889, to John A. Brown and Pauline Caroline Boesen as Dorothy Winifred Brown in Hoboken, New Jersey. Her father died when she was three years old, and her mother married John Leonard Gibson. Between 1906 and 1911, she appeared on stage as a singer and dancer in a number of theatre and vaudeville productions, the most important being on Broadway in Charles Frohman's musical The Dairymaids (1907). She was also a regular chorus member in shows produced by the Shubert Brothers at the Hippodrome Theatre. In 1909, the year before she married George Henry Battier, Jr., Dorothy Gibson began posing for famous commercial artist Harrison Fisher, becoming one of his favorite models. Dorothy's image appeared regularly on posters, postcards, various merchandising products and in book illustrations over the next three years. Fisher also often chose her likeness for the covers of best selling magazines such as Cosmopolitan, Ladies Home Journal, and the Saturday Evening Post. Dorothy was widely publicized during this time as "The Original Harrison Fisher Girl". Dorothy soon separated from Battier, though the two were not divorced until 1913.
Кино мансабы
Жоғарғы театр агенті Пэт Кейсидің өкілі ретінде Дороти 1911 жылдың басында киноға қадам басты, Independent Moving Pictures Company (IMP) компаниясына эпизодтық рөлмен, ал кейін Lubin Studios-қа актерлік труппа мүшесі ретінде қосылды. 1911 жылдың шілдесінде ол Парижде негіделген Éclair Studios компаниясының жаңа американдық филиалында басты рөлге шақырылды. Ол бірден көрермендердің сүйіктісіне айналып, киноның жаңа саласында өзін жеке "жұлдыз" ретінде таныстырған алғашқы актрисалардың бірі болды. Табиғи және нәзік актерлік шеберлігімен мақтанған ол, Miss Masquerader (1911) және Love Finds a Way (1912) сияқты танымал комедиялық фильмдерде комедияшы ретінде өте тиімді болды, олардың барлығы Американың дамып келе жатқан киноиндустриясының орталығы болған Нью-Джерси штатының Форт-Ли қаласында түсірілді. Комедиядағы сәттілігіне қарамастан, Доротидің ең маңызды рөлдерінің бірі – тарихи драмадағы Молли Питчер рөлі болды. Теңіздің арғы жағындағы қолдар (1911) фильмі Éclair Studios-тің тұңғыш жобасы және Гибсонның жұлдыз ретіндегі алғашқы қадамы болды.
Represented by top theatrical agent Pat Casey, Dorothy entered movies in early 1911, joining the Independent Moving Pictures Company (IMP) as an extra and later the Lubin Studios as a stock player. She was hired as leading lady by the new U. S. branch of Paris based Éclair Studios in July 1911. She was an instant hit with audiences, becoming one of the first actresses in the new medium of film to be promoted as a "star" in her own right. Praised for a natural, subtle acting style, she was particularly effective as a comedian in such popular one reelers as Miss Masquerader (1911) and Love Finds a Way (1912), all of which were produced at Fort Lee, New Jersey, then the center of the burgeoning American motion picture industry. Despite her popularity in comedies, one of Dorothy's most important parts was that of Molly Pitcher in the historical drama Hands Across the Sea (1911), Eclair Studios' debut vehicle and Gibson's first star turn.
Титаник апаты және оған негізделген алғашқы фильм
Дороти Гибсонның ең танымал экрандық рөлі – «Титаниктен құтқарылды» (1912) фильміндегі өзінің рөлі, ол аңызға айналған апат кезіндегі оның өзінің басынан өткен оқиғаларға негізделген. Титаник суға батқаннан кейін бір ай өткен соң шыққан «Титаниктен құтқарылды» фильмі – осы оқиға туралы түсірілген көптеген фильмдердің алғашқысы болды. Титаник – Дороти өміріндегі ең жақсы белгілі жайт. Алты апталық Италияда анасымен демалыстан кейін, ол «Титаникке» оралып, Форт-Лидегі Eclair студиясы үшін жаңа фильмдер сериясын түсіруге келді. Әйелдер кеме айсбергке соқтығысқан түні лаунджда достарымен бридж ойнап отырды. Олар ойын серіктестерінің екеуімен бірге бірінші болып іске қосылған №7 құтқару қайығында қашып кетті. Нью-Йоркке құтқару кемесі «Карпатия» арқылы келгеннен кейін, Дороти менеджері оны суға бату оқиғасы туралы фильмге түсуге көндірді. Ол бір рулеткалық драмада басты рөлді ғана емес, сценарийін де жазды. Тіпті сол түні «Титаникте» киген киімін де киді – ақ жібек кешкі көйлек, үстіне кардиган және поло пальто. «Титаниктен құтқарылды» фильмі Америка, Ұлыбритания және Францияда үлкен жетістікке жеткенімен, 1914 жылы Нью-Джерсидегі Eclair студиясында болған өртте оның барлық сақталған көшірмелері жойылды. Кино тарихшылары бұл фильмнің жоғалуын үнсіз кино дәуіріндегі ең үлкен шығындардың бірі деп санайды. Дороти Гибсонның ерте кинодағы басқа жетістіктері: Америкада түсірілген алғашқы көркем фильмдердің бірінде («Hands Across the Sea», 1911) түсу, Америкада жасалған алғашқы сериал немесе бөлімді фильмде («The Revenge of the Silk Masks», 1912) ойнау және кино жұлдызының алғашқы ресми қоғамдық оқиғасына қатысу (1912 жылдың қаңтары). 1912 жылдың мамырында ерте зейнеткерлікке шыққан кезде Дороти Мэри Пикфордпен бірге әлемдегі ең көп жалақы алатын актриса болды. Ұзақ болмаған, бірақ оқиғаларға толы кино мансабында ол шамамен 22 Eclair фильмінде және Lubin және IMP студияларында белгісіз саны фильмдерде ойнады. Дороти хор мансабын жалғастыру үшін кинодан кетіп, «Мадам Санс Жен» (1915) операсында Метрополитен Опера үйінде өнер көрсетті.
Dorothy Gibson's most famous screen role was that of herself in Saved from the Titanic (1912), based on her experiences in the legendary disaster. Saved From the Titanic, released a month after the sinking, was the first of many films about the event. The Titanic is the best known aspect of Dorothy's life. After a six week vacation in Italy with her mother, she was returning on the Titanic to make a new series of pictures for Eclair at Fort Lee. The women had been playing bridge with friends in the lounge on the night of the ship's fatal collision with the iceberg. With two of their game partners they escaped in Lifeboat #7, the first lifeboat launched. After arriving in New York on the rescue ship Carpathia, Dorothy was persuaded by her manager to appear in a film based on the sinking. She not only starred in the one reel drama but also wrote the screenplay. She even appeared in the same clothing she had worn aboard the Titanic that night—a white silk evening dress topped with a cardigan and polo coat. Although Saved From the Titanic was a tremendous success in America, Britain, and France, the only known prints were destroyed in a 1914 fire at the Eclair Studios in New Jersey. The loss of the motion picture is considered by film historians to be one of the greatest of the silent era. Dorothy Gibson's other accomplishments in early cinema included starring in one of the first feature films made in the United States (Hands Across the Sea, 1911), co starring in the first American produced serial or chapter play (The Revenge of the Silk Masks, 1912), and making one of the first ever public appearances by a movie personality (January 1912). With contemporary Mary Pickford, Dorothy was the highest paid movie actress in the world at the time of her premature retirement in May 1912. In a brief but eventful cinematic career, she appeared in an estimated 22 Eclair films and in an unspecified number while at Lubin and IMP studios. Dorothy left movies to pursue a choral career, her most notable appearance in that venue being at the Metropolitan Opera House in Madame Sans Gene (1915).
Жеке өмір
1911 жылы Дороти Гибсон алты жылға созылған махаббатқа түсіп, үйленген кино магнаты Жюль Брулатурмен, Истман Кодак тарату бөлімінің басшысы және Универсал Пикчерстің негізін қалаушылардың бірі болды. Брулатур сонымен қатар Эклардың кеңесшісі және продюсері болды; ол Гибсонның бірнеше фильмін қолдады, соның ішінде 1912 жылы шыққан «Титаниктен құтқарылған» фильмі де бар. Бір жыл өткен соң, Нью-Йоркте Брулатурдың спорт машинасымен келе жатқанда Дороти жаяу жүргіншіні қағып өлтірді. Сот процесінде ол оның құпия сүйіктісі екені баспасөзде жарияланды. Брулатур әйелінен бұрын ажырасқан болса да, осы оқиғаның салдарынан ол күйеуінен ажырасуға шағымданып, 1915 жылы ажырасып кетті. Брулатурдың аты шулы болуы мен саяси ықпалы Дороти Гибсонмен арадағы қарым-қатынасын заңдастыруға итермеледі, және олар 1917 жылы үйленді. Бірақ осы некенің заңдылығы күмәнді болғандықтан, екі жылдан кейін олардың одағы жарамсыз деп танылды. Әңгіме-дүңкенінен қашып, жаңа өмір бастау үшін Дороти Нью-Йорктен Парижге кетіп, сонда қалды, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италияда өткізген төрт жылын есептемегенде. Брулатур 1923 жылы киноактриса Хоуп Хэмптонға үйленді.
In 1911, Dorothy Gibson began a six year love affair with married movie tycoon Jules Brulatour, head of distribution for Eastman Kodak and co founder of Universal Pictures. Brulatour was also an advisor and producer for Eclair; he backed several of Gibson's films, including her 1912 hit Saved From the Titanic. A year later, while driving Brulatour's sports car in New York, Dorothy struck and killed a pedestrian. During the resulting court case, it was revealed in the press that she was his mistress. Although Brulatour was already separated from his wife, the humiliation of the scandal motivated her to sue him for divorce, which was finalized in 1915. Brulatour's rising fame and political power forced him to legitimize his relationship with Dorothy Gibson, and the pair were finally married in 1917. Its legality challenged, the union was dissolved two years later as an invalid contract. To escape gossip and start a new life, Dorothy left New York for Paris, where she remained, except for the four years she spent in Italy during World War II. Brulatour married film actress Hope Hampton in 1923.
Кейінгі өмірі
Нацистік көзқарастарды қолдаған және барлаушы деп саналған Дороти 1944 жылға қарай бұрынғы қызметінен бас тартты. Ол антифашистік үгітші ретінде тұтқындалып, Миланның Сан-Виторе түрмесіне қамалды, содан ол тағы екі тұтқынмен – журналист Индро Монтанелли мен генерал Бортоло Замбонмен бірге қашып шықты. Үшеуіне Милан архиепископы, кардинал Ильдефонсо Шустердің және Милан қарсылық тобы Fiamme Verdi-дің жас капелланы, Джованни Барбарескидің көмегі тиді. 1946 жылы Францияда тұрған Дороти 56 жасында Париждегі Ритц қонақ үйіндегі пәтерінде инсульттан көз жұмды. Ол Сен-Жермен-ан-Лей зиратында жерленген. Гибсонның мүлігі оның жақыны, Париждегі Испания елшілігінің баспасөз хатшысы Эмилио Антонио Рамос пен оның анасы арасында бөлісті. Анасы 1961 жылға дейін өмір сүрді, содан кейін ол да Париждегі қонақ үй бөлмесінде қайтыс табылған.
A Nazi sympathizer and alleged intelligence operative, Dorothy renounced her involvement by 1944. She was arrested as an anti Fascist agitator and imprisoned in the Milan prison of San Vittore, from which she escaped with two other prisoners, journalist Indro Montanelli and General Bortolo Zambon. The trio was aided through the intervention of Cardinal Ildefonso Schuster, Archbishop of Milan, and by a young chaplain of the Milanese resistance group Fiamme Verdi, Father Giovanni Barbareschi. Living in France, in 1946, Dorothy died of a stroke in her apartment at the Hôtel Ritz Paris at the age of 56. She is buried at Saint Germain en Laye Cemetery. Gibson's estate was divided between her lover, Emilio Antonio Ramos, press attaché for the Spanish Embassy in Paris, and her mother, who lived until 1961 when she too was found dead in a Paris hotel room.
Мұра
Дороти Гибсонның сақталған жалғыз фильмі – "Бұл" (1912) атты оқиғалық комедия. 2001 жылы Дэвид және Марго Навон коллекциясына қосылған бұл фильм Америка кино институты тарапынан сақталды және қазір Конгресс кітапханасының мұрағатында сақтаулы. Орсон Уэллстің "Қарт Кейн" (1941) фильміндегі Сьюзан Александр кейіпкерінің жаратылуына Доротимен қатар, Мэрион Дэвис, Хоуп Хэмптон және Ганна Уолска сияқты нақты тұлғалар да әсер еткен болуы мүмкін. Ол сондай-ақ досы Индро Монтанеллидің "Генерал делла Ровере" романындағы кейіпкерге шабыт берді, бұл роман 1959 жылы режиссер Роберто Росселлинидің марапатқа ие болған фильміне негіз болды. Софи Винклмен 2012 жылы Джулиан Феллоуз жазған "Титаник" телесериалында апаттың жүз жылдығына арналған Дороти рөлін сомдады. Дон Линч пен Джон П. Итон Дороти Гибсонды қайта ашқан алғашқы заманауи тарихшылардың бірі болып табылады, олар 1980 жылдардың басынан бастап оның өмірі туралы жазып, лекциялар оқыды. Доротидің құпия өміріне арналған алғашқы терең зерттеуді Филипп Гоуэн жүргізіп, 2002 жылы Британдық Титаник қоғамының журналында жариялады.
Dorothy Gibson's only surviving film is the adventure comedy it (1912). Salvaged by collectors David and Margo Navone in 2001, it was preserved by the American Film Institute and is now archived at the Library of Congress. The character of Susan Alexander in Orson Welles’ Citizen Kane (1941) may have been partly based on Dorothy, along with other real life figures Marion Davies, Hope Hampton, and Ganna Walska. She was also the inspiration for a character in her friend Indro Montanelli’s novel General della Rovere, which was turned into an award winning film by director Roberto Rossellini in 1959. Sophie Winkleman portrayed Dorothy in the 2012 Julian Fellowes written TV miniseries Titanic that commemorated the centenary of the disaster. Authors Don Lynch and John P. Eaton were the first contemporary historians to rediscover Dorothy Gibson, writing and lecturing about her as early as the 1980s. The first in depth study of Dorothy's mysterious later life was conducted by Phillip Gowan and published in the journal of the British Titanic Society in 2002.