Кіріспе

Ранула – тіл асты безіне қатысты шырыш шығу кистасы және ауыздың төменгі бөлігінде кездесетін мукоцеле түрі. Ранулалар жергілікті жарақат салдарынан жарылған сілекей безінен жиналған муциннен тұратын дәнекер тінінің ісігі ретінде көрінеді. Егер кішкентай болса және ешқандай белгісі болмаса, қосымша емдеу қажет болмауы мүмкін, әйтпесе шағын ауыз хирургиясы қажет болуы мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Ранула көбінесе ауыз қуысының түбіндегі тіндерде көрінетін, мөлдір, көгілдір, күмбез пішіндес, икемді ісік ретінде пайда болады. Егер зақым тереңде жатса, онда ауыз қуысынан тінді бөліп тұратын қалыңдық артады және көгілдір мөлдір түс байқалуы мүмкін емес. Ранула бірнеше сантиметр диаметрге жететін үлкен зақымға айналып, тілдің көтерілуіне және жұтыну қиындығына (дисфагияға) әкелуі мүмкін. Ісік бекітілмеген, ақшыл түске енмей, екінші рет жұққан жағдайда ғана ауыру сезімі тудырады. Көбінесе орта сызықтан жанында орналасады, бұл оны орта сызықтағы дермоид кистасынан ажыратуға көмектеседі. Уортон өзекшесін бітеп тастаған ұсақ жазық клеткалық карциноманы рануладан ажырату үшін клиникалық тексеру қажет болуы мүмкін.

Жіктеу

Ранула - бұл мукоцеле түрі, сондықтан оны сілекей бездерінің ауруы ретінде жіктеуге болады. Көбінесе ранула ауыз қуысының еденімен шектеледі (осыны "қарапайым ранула" дейді). Сирек кездесетін түрі - мойын рануласы (кейде "түсіп кететін" немесе "батыратын" ранула деп те аталады), онда ісік ауыз еденінің орнына мойында пайда болады. "Ранула" термині кейде ауыз қуысының еденіндегі басқа да ұқсас ісіктерге, мысалы, нағыз сілекей өзекшесінің кисталарына, дермоидты кисталарға және кистоздық гигромаларға қолданылады. Кейде марсупиализация жасалуы мүмкін, онда ауыз қуысына ішкі зақымдану ашылып, тіл асты безінің ауыз қуысымен байланысын жаңаруына жағдай жасалады.

Эпидемиология

Зақым әдетте балаларда кездеседі.