Кіріспе

1973 жылы түсірілген фильм - Алехандро Ходоровскийдің "Киелі Тау" (lang es) – 1973 жылғы мексикалық сюрреалистік фильм. Фильмнің режиссері, сценарийшісі, продюсері, музыкасын жазған, монтаждаушысы және бас рөлді Алехандро Ходоровский сомдады, сонымен қатар ол фильмде декоратор және костюмдерді жасаушы ретінде де қатысты. Ходоровскийдің бұрынғы, Джон Леннон мен Джордж Харрисон жоғары бағалаған "Эль Топо" фильмінен кейін, бұл фильмді The Beatles менеджері Аллен Клейн ABKCO Music and Records компаниясы арқылы продюсерлікке ие болды. Джон Леннон мен Йоко Оно фильмді қаржыландыруға көмектесті. Ол 1973 жылы Канн кинофестивалінде және Нью-Йорк пен Сан-Францискодағы шектеулі көрсетімдерде көрсетілді.

Сюжет

Бір ер адам (кейіннен ұры екені анықталды), Таңдауыл картасын бейнелейді, оның бетін шыбықтар жабады. Оған бес қылышты символдайтын, аяқ-қолы жоқ еркек дос болады. Екеуі қалаға барады, туристерге ойын көрсетіп ақша табады. Ұры Иса Мәсіхке ұқсағандықтан, жергілікті тұрғындар – монах пен үш жауынгер – оның денесінен қалып жасап, содан шыққан кресттерді сатады. Діни қызметкермен дауласып болған соң, ұры оның балауыз мүсінінің бетін жеп, оны ауаға шарлармен жібереді, бұл Мәсіхтің денесін символдық түрде жеп, «өзін» жұмаққа ұсынады. Біраз уақыттан соң ол биік мұнараның айналасына жиналған көпшілікті көреді, онда тамаққа алмасу үшін алтынмен толтырылған үлкен ілгек жіберілген. Ұры алтынның қайдан келгенін білу үшін мұнараға көтеріледі. Ол жерде ол алхимикті және оның үнсіз көмекшісін табады. Алхимикпен кездескеннен кейін, ұры контейнерге дәрет тастайды. Алхимик оны алтынға айналдырады, сосын былай деп жариялайды: «Сен дәретсің. Өзіңді алтынға айналдыра аласың». Ұры алтынды қабылдайды, бірақ оның бейнесі көрсетілгенде, алтынмен айнаны сындырады. Алхимик ұрыны шәкірті ретінде қабылдайды. Ұры өзінің саяхатына қатысатын жеті адаммен танысады. Әрқайсысы планеталардың біреуін, әсіресе олармен байланысты жағымсыз қасиеттерді бейнелейді. Олар: Венераны бейнелейтін косметика өндірушісі, Марсты бейнелейтін қару жасаушысы, Юпитерді бейнелейтін миллионер өнер сатушысы, Сатурнды бейнелейтін соғыс ойыншықтары жасаушысы, Уранды бейнелейтін саяси қаржы кеңесшісі, Нептунды бейнелейтін полиция бастығы және Плутонды бейнелейтін сәулетші. Алхимик жеті адамға ақшаларын және олардың балауыз мүсіндерін өртеуді бұйырады. Алхимик, ұры және оның көмекшісімен бірге олар он адамнан тұратын топты құрайды. Кейіпкерлерді алхимик түрлі трансформация ритуалдарынан өткізеді. Он адам «Лотос аралына» кемемен сапар шегеді, олар қасиетті тауда тұратын тоғыз өлмейтін шеберлерден өлмеудің құпиясын алу үшін. Лотос аралына келгеннен кейін, олардың назарын Пантеон бары тартып алады, онда адамдар қасиетті тауды іздеуден бас тартып, есірткі, поэзия немесе дене күшімен айналысатын зираттық кеш өткізеді. Бардан шығып, тауға көтеріледі. Әрқайсысының ең қорқынышты және мақұлдаған нәрселерін бейнелейтін жеке символдық көрінісі бар. Таудың шамасына жақын жерде ұры жас тоғысқан әйел мен шимпанземен бірге «адамдарына» қайтарылады, олар оны қаладан тауға дейін ертіп келді. Қалғандары жамылғы киген өлмейтін адамдарға қарсы тұрады, олар беті жоқ қуыршақтар екені анықталады. Алхимик төртінші қабырғаны бұзып, «Камера, артқа!» деп бұйырады және кадр сыртындағы фильм аппаратурасын (камералар, микрофондар, жарықтар және топ) көрсетеді. Ол барлығына, соның ішінде фильмді көруге келген көрермендерге де қасиетті таудан кетуге бұйырады: «Киелі таумен қош айтыңыз. Шынайы өмір бізді күтіп тұр».

Шабыт

Фильм Джон Кресттің "Кармель тауына көтерілуі" және Джордж Гурджиевтің шәкірті Рене Даумалдың "Аналог тауы" кітаптары негізінде жасалған. Бұл фильмде Ходоровскийдің көруге әсер ететін, психоделикалық әңгімесінің көп бөлігі "Аналог тауының" метафизикалық мағынасын ұстанады. Бұл алхимикке шамыру, белгілі бір қабілеттері бар адамдардың топлануы, "болуы керек" Көк пен Жерді біріктіретін таудың табылуы және тауға көтерілу кезіндегі символдық сынақтар сияқты оқиғаларда көрінеді. Даумал өзінің аллегориялық романын аяқтамай дүниеден озды, ал Ходоровскийдің ойдан туған соңы осы еңбекті аяқтауға мүмкіндік береді (символикалық және өзге де жағынан).

Дайындық

Негізгі түсірілімдер басталар алдында Ходоровский және оның әйелі жапондық дзен шеберінің жетекшілігімен бір апта бойы ұйықтамай өткізді. Ходоровский фильмнен жиырма минуттық диалогты мұқият өңдеп шығарды, мүмкіндігінше диалогтарды азайту ниетімен. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 1973 жылғы 29 қарашада Нью-Йорктегі «Waverly Theatre» көркем кинотеатрында болды, онда ол он алты ай бойы жұма және сенбі күндері түнгі сағаттарда көрсетілді. Сондай-ақ, ол 1974 жылғы 30 наурызда «Filmex» кинофестивалінде көрсетілді, бұл «американдық премьера» деп аталды. Кейбір жерлерде ол Ходоровскийдің 1970 жылғы «Эль Топо» фильмімен бірге көрсетілді және әсерлі мәдениетке тиген әсері арқасында культты фильмге айналды. 2010 жылы «Alamo Drafthouse» «High for the Holidays» іс-шарасы аясында «The Holy Mountain» фильмін көрсетті. Бұл оқиғаны еске алу үшін неміс суретшісі Флориан Бертмер фильмнің лимитті плакатын жасады. DVD-нің қосымша бөлімінде екі баланың – жас Бронтис Ходоровский мен жалаңаш қыздың, телевизорлардан құралған крестке қарап тұрған жойылған көрінісі бар. Ходоровский түсіндірмесінде бұл көрініс қыздың анасы оның жалаңаш болуына байланысты педофилия айыбымен сотқа берумен қорқытқандықтан алынып тасталғанын түсіндіреді.

Үй медиасы

Фильм алғашқы көрсетілімінен кейін 30 жылдан астам уақыт бойы кеңінен көрсетілмеді, тек екі ауыр цензураланған жапондық LaserDisc нұсқасы болды. 2006 жылдың 23 мамырында Канн қаласында қалпына келтірілген түпнұсқасы көрсетілді. Ол АҚШ-та көрсетілімдермен жүріп, "Эль Топо" фильмімен бірге көрсетілді. 2007 жылдың 1 мамырында DVD форматында, ал 2011 жылдың 26 сәуірінде Blu-ray форматында жарық көрді.

Қабылдау

Rotten Tomatoes шолулар жинағыш сайтында "The Holy Mountain" фильмі 25 шолу негізінде 84% мақұлдау рейтингісіне және 7.2/10 орташа бағасына ие. Сайттағы пікірлердің қорытындысы: "Көрнекі қуаныш сыйлайтын, символизмге толы "Киелі тау" Жодоровскийдің өте ерекше фильмографиясына өзіне тән жаңа тарау қосады".