Кіріспе
Мысыр туған француз жазушысы Альберт Коссери (3 қараша 1913 – 22 маусым 2008) – Мысыр туған француз жазушысы. Коссери өмірінің көп бөлігін Парижде өткізгенмен және тек француз тілінде жазғанмен, оның барлық романдары туған елі Мысырда немесе ойдан шығарылған Таяу Шығыс елінде өрбиді. Оны «Нілдің Вольтері» деп атаған. Оның шығармалары Қайырдағы балалық шағындағы қарапайым адамдар мен маргиналдарға құрмет көрсетіп, қазіргі қоғамнан мүлдем алыс тұрған жалқаулық пен қарапайымдылықты жоғары бағалайды. Альберт Коссери 1945 жылдан бері Сен-Жермен-де-Престегі Ла-Луизиан қонақ үйінде тұрып, көпке танымал болды.
Albert Cossery (3 November 1913 – 22 June 2008) was an Egyptian born French writer. Although Cossery lived most of his life in Paris and only wrote in the French language, all of his novels were either set in his country of birth, Egypt, or in an imaginary Middle Eastern country. He was nicknamed "The Voltaire of the Nile". His writings pay tribute to the humble and to the misfits of his childhood in Cairo, as well as praise a form of laziness and simplicity very distant from our contemporary society. Albert Cossery was well known in Saint Germain des Prés, where he lived in the same hotel, Hotel La Louisiane, since 1945.
Өмір
Альберт Коссери (арабша: البرت قصيري) Каирде Сириядан шыққан грек православиелік христиан отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы бай шағын мүлік иелері болған, бастапқыда Дамиеттада жер иелері болған. 1998 жылы ливандық жазушы Абдалла Нааманмен сөйлескенде Коссери: "Біз Мысырдың "Шауамдарымыз" (Білад әл Шамға сілтеме жасай отырып, левантиліктер). Әкем Сирияның Хомс қаласына жақын Аль-Күсейр ауылында туып-өскен грек православ дінінің мүшесі. 19 ғасырдың соңында Каирге келгеннен кейін, отбасы "Коссери" (Аль-Күсейрдің атымен) тегін қабылдады, себебі оны айту оңай. " Коссери отбасы, сондай-ақ осы дәуірде Мысырда өмір сүрген барлық элиталар француз мәдениетімен жақсы таныс болды. 17 жасында, Оноре де Бальзакты оқығаннан кейін, ол Парижде оқуын жалғастыру үшін кетті, бірақ оны аяқтаған жоқ. 1945 жылы француз астанасында тұрақты қоныстанды және 2008 жылы қайтыс болғанға дейін сол жерде өмір сүрді. 60 жыл ішінде ол өзінің өмірлік философиясына сәйкес, тек сегіз роман жазды, онда "еріншектік" - жамандық емес, керісінше, ойша толғану мен медитацияның бір түрі. Оның сөздерімен айтқанда: "Әлемде соншама сұлулық бар, бірақ оны көретін көздер аз". 27 жасында ол өзінің алғашқы кітабын – "Құдай ұмытқан адамдар" деп жариялады. Әдеби мансабы кезінде ол Лоренс Дюрелл, Альбер Камю, Жан Жене және Джакометти сияқты басқа жазушылар мен суретшілердің жақын досы болды. Коссери 2008 жылдың 22 маусымында 94 жасында қайтыс болды. Оның кітаптары, әрқашан Мысырда немесе басқа араб елдерінде орын алады, кедейлік пен байлық, күштілер мен күшсіздер арасындағы қарама-қайшылықты әзілмен, бірақ трагизммен бейнелейді. Оның шығармалары мақтанқорлықты және материализмнің шектеулілігін сынайды, ал басты кейіпкерлері көбінесе арамзалар, ұрылар немесе әділетсіз қоғамның тәртібін бұзатын дэндилер. Оның романдарында көбінесе автобиографиялық кейіпкерлер бар, мысалы, "Un complot de saltimbanques" романының батыры Теймур, жас жігіт, шетелде ләззат пен құмарлыққа толы өмірден кейін химиялық инженерия бойынша диплом алмай, оқу орнына, туған қаласына оралып, дэнди достарымен бірге билікке қарсы күтпеген араздыққа түседі. Кейбіреулер оны батыс мәдениетінің соңғы шынайы "анархист" немесе еркін ойлаушы жазушысы деп санайды, себебі ол адам қатынастары мен қоғамды әзіл-сықақпен, бірақ түсінікті және терең талдаумен қарастырады. Оның жазу стилі академиялық немесе эксперименттік тәсілге бағынбайды, бұл оны кейбір классикалық (ол өзі де сондай) немесе авангард жазушыларының қажыр-қайғысы мен жасанды екіұштылығы жоқ, жанды және қызықты әңгімеші етеді. Оның шығармаларының даналығы – материализмге қарсы, болып қалу мен ой еркіндігінің ескерткіші, тұтыну мен өнімділікке қазіргі заманның құштарлығы, биліктің менмендігі мен теріс пайдалануы, әлеуметтік формальдылықтың бекершілігі және байлардың кедейлерге жасаған әділетсіздігі. 1990 жылы Коссериге Француз академиясының Grand prix de la francophonie сыйлығы, ал 2005 жылы Grand Prix Poncetton de la SGDL сыйлығы табысталды. Оның ағылшын тіліне аударылған алғашқы кітаптары: "Құдай ұмытқан адамдар" (алғашқы аудармасын Египеттің Александрия қаласындағы Фарук университетінің Харольд Эдвардс жасаған, Генри Миллердің Коссери туралы жазбасы 1963 жылы "City Lights Books" басылымында пайда болды және 1946 жылы АҚШ-та Джордж Лейттің Берклидегі "Circle Editions" баспасында жарық көрді), "Әрине өлім үйі" (New Directions, 1949), "Жалқаулар" (New Directions, 1952) және "Көкпарлар" (Black Sparrow Press, 1981). Сол уақыттан бері Коссеридің тағы үш романы ағылшын тіліне аударылды: Анна Мошовакистің "Жокерлер" (NYRB Classics) және Элиссон Уотерстің "Сәнді қастандық" және "Намыстың түстері" (New Directions). 2014 жылға қарай "Une ambition dans le désert" романы әлі ағылшын тіліне аударылмаған.
Фильмдер
1978 жылы грек режиссері Никос Панагиотопулос "Жас жер аңғарындағы жалқаулар" фильмін түсірді. (Локарно кинофестивалінің бірінші жүлдесі. Чикаго кинофестивалінің екінші жүлдесі). "Сұраныштар мен ақсүйектер" (1991) және "Жокерлер" (2004) египеттік режиссер Асма әл-Бакридің түсіріліміне айналды. Коссери "Ле Гуишеттс дю Лувр" фильмінің сценарийін жазды.