Кіріспе

Салмақ жаттығулары. "Тазалау және итеру" – жүктелген штанга еденнен иыққа көтеріліп (тазалау), содан кейін жоғары итерілетін (итеру) екі кезеңді салмақ жаттығуы. Бұл көтеру 1928 жылдан 1972 жылға дейін Олимпиадалық ауыр атлетика спортының бір бөлігі болды, бірақ дұрыс техниканы бағалаудағы қиындықтарға байланысты алынып тасталды.

Таза фаза

Таза қозғалыста, терең дем алып, арқаны бекіткеннен кейін, көтеруші барды жамбас, тізелер және содан кейін білезіктердің үштік созылуы (өте жылдам тізбекпен) арқылы жоғары секірітеді. Аяқтар барды мүмкіндігінше жоғары көтергенде, көтеруші жоғарғы арқаның трапеция бұлшықтарын ("тұмсықтарды") күшпен тартып (жиырып), терең отыру позына түсіп, қолдарын бардың айналасына бұрады, сонда шынтақтары алға созылады.

Пресс фазасы

Барақты алдыңғы дельтоид бұлшықтарына орналастырғаннан кейін, көтергіш преске көшеді, баранды жоғары қарай итеріп, қолдары толық созылғанда бекітеді. Күшті серпіліс, аяқтарды бүгу, артықша кері еңкею немесе дене салмағын өзгертуге рұқсат етілмейді.

Олимпиададан шығарылу

1950 жылдары халықаралық жарыстардағы ережелерді қатаң түрде сақтамау, көтерудің баспа фазасының – иық пен қолмен тік, қатаң дене қозғалысымен орындалатын – "қайта иілу" қозғалысына ұласуына мүмкіндік берді. Бұл қозғалыс аяқ, жамбас және дене мүшелерінің ірі бұлшық еттерін пайдаланып, спортшыға салмақты көтеруде "алдау" жасауға көмектесті. Тарихшы Джон Д. Фейр былай деп жазды: "1930 жылдан бері ережелерде тік қалу және аяқтарды иіруге тыйым салу нақты көрсетілген, бірақ бұл қозғалыстарды қалай түсінуге болады және төрешілердің саяси көзқарасы маңызды рөл атқарды." 1964 жылы Олимпиадалық ауыр атлетика төрешісі Джордж У. Киркли "рұқсат етілген иілудің шегін 'шамадан тыс емес' деп анықтаған ереже, менің ойымша, әлсіз тұс, себебі 'шамадан тыс' дегенді қалай түсінуге болады дегенде келісімге келу өте қиын." Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, жағдайды Суық соғыс шиеленістері одан әрі ушықтырды: 1956 жылы АҚШ-тың Олимпиадалық ауыр атлетика құрамасының жаттықтырушысы Боб Хоффман халықаралық төрешілерді кеңестік көзқарастас және американдыққа қарсы болуда айыптап, заңды американдық көтерулерді жарамсыз деп таныды, ал кеңестік ереже бұзушылықтарға рұқсат берді. Алайда, Фейр кеңестік рөлді мойындағанмен, "жеңіл басып шығару және төрешілдіктің әлсіздігі" советтер халықаралық жарыстарға қатысудан бұрын-ақ қалыптасқан еді деп жазды. Халықаралық ауыр атлетика федерациясы бұл мәселені 1972 жылы Мюнхенде өткен Олимпиада ойындарынан кейін баспа және итеру жаттығуларын Олимпиада бағдарламасынан алып тастау арқылы шешті.