Суматрадағы ежелгі Пагаруйунг Корольдігі

Кіріспе

Ескі Суматра, Индонезия патшалығы

Пагаруюнг (, басқа атауы: Pagaruyung Dārul Qarār), сондай-ақ Пагарруйунг, Пагар Рююнг және Малаяпура немесе Малаяпура деп те аталады, бұл бір кезде Суматра аралында болған және Батыс Суматраның Миннакабау патшаларының ордасы болған патшалық. Қазіргі Пагаруюнг – Индонезияның Танах-Датар ауданы, Танжунг-Эмас кішкентай ауданындағы, Батусангар қаласының жанында орналасқан ауыл. Құрылғанға дейін бұл патшалық Малаяпураның бір бөлігі болды, Амогапаса жазуында Адитяварман басқарған патшалық ретінде айтылған. Малаяпураға Дхармасрая патшалығы және Адитяварманның бағындырған басқа да патшалықтары кірді.

Этимология

Пагаруюн атауы Нибунг немесе Рююн ағашының Минангкабау тіліндегі атауынан шыққан, бірақ оны Пагаруюнның сұлтан Тангал Алам Багагардың мохор мөріндегі жазуға да байланыстыруға болады, ол ішкі шеңберде жауи әрпімен жазылған (жауи: سلطان توڠݢل عالم باݢݢر ابن سلطان خليفة الله يڠ ممڤوڽاءي تختا کراجأن دالم نݢري ڤݢرويڠ دار القرار جوهن برداولة ظل الله في العالم; латынша: Sulthān Tunggul Alam Bagagar ibnu Sulthān Khalīfatullāh yang mempunyai tahta kerajaan dalam negeri Pagaruyung Dārul Qarār Johan Berdaulat Zhillullāh fīl 'Ālam). Өкінішке орай, мохор мөрінде оның билік құрған жылы көрсетілмеген. Пагаруюн патшалығы Падри соғысы кезінде, жергілікті халық (Каум адат) пен голландтар арасындағы келісімге қол қойылғаннан кейін, Пагаруюн патшалығын голландтардың бақылауына өткізіп, құлдырады.

Шығу тегі

Пагаруйунгтың малай патшалығы ретінде пайда болуы туралы нақты мәлімет жоқ. Минангкабау халқының алған тамболарында ешқандай оқиғалардың датасы көрсетілмеген, тіпті Адитяварманды осы патшалықтың негізін қалаушы ретінде қарастырғанда да тамбо оны анық атамайды. Дегенмен, Адитяварман қалдырған бірнеше жазулар оның елдің патшасы болғанын көрсетеді, атап айтқанда, Батусангар жазуы бойынша Туан Сураваса. Осылайша, Адитяварман патшалықты құрып, 1347 және 1375 жылдар аралығында орталық Суматра аймағын басқарған, көбінесе жергілікті алтын саудасын бақылау үшін деп есептеледі. Адитяварманның билік кезінен табылған бірнеше артефакттарға жазулары бар тастар мен мүсіндер жатады. Бұл заттардың кейбіреулері қазіргі Пагаруйунгтың жанындағы төбе – Букит Гомбактан табылған, және онда патша сарайы орналасқан деп саналады. Адитяварманның Амогапаса мүсінінің артқы жағына қашап жазған қолжазбасында 1347 жылы Адитяварман өзін Малаяпураның патшасы деп жариялағаны айтылады. Адитяварман Кубураджо жазуында көрсетілгендей Адваяварманның ұлы және Параратонда айтылғандай Дхармасарай патшалығының қызы Дара Джингганың ұлы болған. Ол бұрын Бали мен Палембангты жаулап алу үшін Махапати Гаджа Мадамен соғысқан. Оның билігі кезінде Адитяварман өзінің үкімет орталығын Минангкабаудың ішкі аймағына көшірген болуы мүмкін. Малай акценті бар Суруасо жазуында Адитяварманның «Нандана Шри Суравасаның мәңгілік күріш бағын суару үшін арық салуды аяқтағаны» айтылады, бұл арық бұрын оның ағасы Акарендраварман, бұрынғы патша салған. Сондықтан, Минангкабау әдет-ғұрыптарына сәйкес, мамактан (ежеңкеден) камананға (жұмаққа) мұрагерлік сол кезде орын алған, дегенмен Минангкабау әдет-ғұрыптары Пагаруйунг патшалығы қоғамдық ортаға бейімделгеннен кейін ғана қолданылған, әсіресе оның билігінің басында Лухак Нан Тиго аймағында. Суландыру арнасының екінші жағында Нагари немесе Тамил жазуы бар жазу да бар, бұл аймақта оңтүстік Үндістаннан келген көптеген адамдар болғанын көрсетеді. Алайда, бұл патша қалдырған жазулардың ешқайсысы Бхуми Джаваға қатысты ештеңе айтпайды, содан кейін Berita Tiongkok-тан Адитяварманның 1371 жылдан 1377 жылға дейінгі кезеңде Қытайға 6 рет елші жібергені белгілі болды, бастапқыда Кертанагараның Памалаю экспедициясын жіберуімен, кейін Адитяварман мен оның ұлы Анангаварманның билігі кезінде. Адитяварманның билігі орталық Суматра аймағы мен оның айналасын бақылауға жеткілікті болды деп есептеледі. Орталық Суматраның ішкі аймақтарындағы бірнеше аймақтар әлі де буддизмнің ықпалында, соның ішінде Падангроко ғибадатханасы, Паданглаас ғибадатханасы және Муара Такус ғибадатханасы. Бұл аймақтар Адитяварманның басып алған жерлерін қамтитын болса керек.

The emergence of Pagaruyung as a Malay kingdom cannot be known with certainty, from the Tambo received by the Minangkabau people there is no dating of any events told, even if considering Adityawarman as the founder of this kingdom, the Tambo itself also does not clearly mention it. However, some of the inscriptions left behind by Adityawarman show that he was indeed the king of the country, specifically Tuan Surawasa, as interpreted from the Batusangkar inscription. Thus, is believed that Adityawarman founded the kingdom and presided over the central Sumatra region between 1347 and 1375, most likely to control the local gold trade. The few artefacts recovered from Adityawarman's reign include a number of stones containing inscriptions, and statues. Some of these items were found at Bukit Gombak, a hill near modern Pagarruyung, and it is believed a royal palace was located there. From the manuscript carved by Adityawarman on the back of the Amoghapasa Statue, it is mentioned that in 1347 Adityawarman proclaimed himself king in Malayapura, Adityawarman was the son of Adwayawarman as carved on the Kuburajo Inscription, and the son of Dara Jingga, the daughter of the Dharmasraya Kingdom as mentioned in Pararaton. He had previously fought with Mahapatih Gajah Mada to conquer Bali and Palembang, during his reign it is likely that Adityawarman moved the centre of his government to the interior of Minangkabau. The Malay accented Suruaso inscription mentions Adityawarman completing the construction of a ditch to irrigate the 'forever rice rich garden of Nandana Sri Surawasa', which was previously built by his uncle Akarendrawarman, the previous king, so it is certain that in accordance with Minangkabau customs, inheritance from mamak (uncle) to kamanakan (nephew) had already occurred at that time, although it is likely that Minangkabau customs were only applied by the Pagaruyung Kingdom after adapting to the community environment, especially in the Luhak Nan Tigo region at the beginning of its reign. On the other side of the irrigation canal, there is also an inscription in Nagari or Tamil script, which could indicate the presence of a significant number of people from southern India in the area. However, none of the inscriptions left by this king mentioned anything related to Bhumi Jawa and then from Berita Tiongkok it was known that Adityawarman had sent envoys to China 6 times during the period 1371 to 1377. beginning with the dispatch of the Pamalayu Expedition by Kertanagara, and later during the reign of Adityawarman and his son Ananggawarman. The rule of Adityawarman is thought to have been strong enough to dominate the central Sumatra region and its surroundings. Several areas in the interior of central Sumatra are still found to be influenced by Buddhism, including the Padangroco temple area, Padanglawas temple area and Muara Takus temple area. It is likely that these areas included the conquest area of Adityawarman.

Исламның ықпалы

14 ғасырдың соңынан бастап Ислам дінінің дамуы патриархалды жүйеге белгілі бір дәрежеде әсер етті және Минакабаудың ішкі аймақтарындағы қоғамға салыстырмалы түрде жаңа құбылыс әкелді. Бірақ осы кезеңде Адитяварманның 1375 жылғы жазуының соңғы тіркелген күні мен Томе Пирес Сума Ориентал арасында Минакабау таулы аймандарының тарихи суретінде үлкен олқылықтар болды. 16 ғасырда, Адитяварман билігінен кейінгі алғашқы мәліметтерде патшалық билік үш мойындалған патшаға бөлінді: Әлемнің патшасы (Раджа Алам), Адаттың патшасы (Раджа Адат) және Діннің патшасы (Раджа Ибадат). Олар жиынтығында Үш Тақтың патшалары (Раджо Тиго Село) деп аталды. Исламның Пагаруюнгтағы ықпалы 16 ғасырдың басында Ачех және Малаккадан келген саяхатшылар мен діни мұғалімдер арқылы дамыды. Әйгілі ачехтік ғалым Сяйх Абдуррауф Сингкилдің (Тенгку Сьях Куала) шәкірттерінің бірі – Сяйх Бурхануддин Улакан, Пагаруюнгта Ислам дінін таратуға кіріскен алғашқы ғалым деп есептеледі. 17 ғасырда Пагаруюнг патшалығы, ақырында, Ислам сұлтандығына айналды. Минакабаудың дәстүрлі тамбосындағы алғашқы Ислам патшасы Сұлтан Әлиф деп көрсетілген. Исламның келуімен Исламның үйретіктеріне қайшы келетін әдет-ғұрып ережелері жойыла бастады, ал дәстүрдің маңызды элементтері Ислам шариятымен алмастырылды. Минакабаудың танымал сөзі: "Адаик басанди сырақ, сырақ басанди Китабулла", яғни Минакабау дәстүрі Исламға, ал Ислам – Құранға негізделген. Дегенмен, кейбір жағдайларда әдет-ғұрып жүйелері мен әдістері сақталды, бұл Падри соғысы деп аталатын азамат соғысының басталуына әкелді. Бұл соғыс бастапқыда Падрилер (ұламалар) мен Адаттар арасында болды, бірақ кейін Голланд оған араласты. Ислам Пагаруюнг патшалығының үкімет жүйесіне де әсер етті, Туан Кади және Исламмен байланысты басқа да терминдер сияқты үкіметтік элементтер енгізілді. Сүмпур Кудус ауылының атауындағы "кудус" сөзі, "Қуддус" (қасиетті) сөзінен алынған, Раджо Ибадаттың ордасы ретінде, ал "Лимо Каум" атауындағы "қаум" сөзі араб тілінен немесе Исламнан алынғандығын көрсетеді. Сонымен қатар, имам, катик (хатип), билал, малин (муалим) сияқты терминдер Адатта (дәстүрлі құқықта) пайда болды, бұл бұрын қолданылған индуист және буддалық терминдерді, мысалы, "пандито" (қасиетті) терминін алмастырды.

The development of Islam after the end of the 14th century influenced the patriarchal system to some extent, and brought a relatively new phenomenon to the society in the interior of Minangkabau. But during this time, there was a major gap in the historical picture in the Minangkabau highlands between the last date of Adityawarman's inscription in 1375 and Tomé Pires Suma Oriental. By the 16th century, the time of the next report after the reign of Adityawarman, royal power had been split into three recognised reigning kings. They were the King of the World (Raja Alam), the King of Adat (Raja Adat), and the King of Religion (Raja Ibadat). Collectively they were called the Kings of the Three Seats (Rajo Tigo Selo). Islamic influence in Pagaruyung developed around the 16th century, through travellers and religious teachers who stopped over or came from Aceh and Malacca. One of the students of the famous Acehnese scholar Syaikh Abdurrauf Singkil (Tengku Syiah Kuala), Syaikh Burhanuddin Ulakan, is considered to be the first scholar to spread Islam in Pagaruyung. In the 17th century, the Kingdom of Pagaruyung was finally transformed into an Islamic sultanate. The first Islamic king is mentioned in the Minangkabau traditional tambo as Sultan Alif. With the advent of Islam, customary rules that contradicted the teachings of Islam began to be eliminated and the essentials of custom were replaced with Islamic rules. The famous Minangkabau traditional saying: "Adaik basandi syarak, syarak basandi Kitabullah", which means that Minangkabau custom is based on Islam, while Islam is based on the Qur'an. However, in some cases, some customary systems and methods were still maintained and this is what led to the outbreak of the civil war known as the Padri War, which was initially between the Padri (ulama) and the Adat, before the Dutch became involved in this war. Islam also influenced the government system of the Pagaruyung Kingdom with the addition of governmental elements such as Tuan Kadi and several other terms related to Islam. The naming of the village of Sumpur Kudus, which contains the word kudus derived from the word Quddūs (holy) as the seat of Rajo Ibadat, and Limo Kaum, which contains the word qaum, are clearly influenced by Arabic or Islam. In addition, the terms Imam, Katik (Khatib), Bila (Bilal), Malin (Mu'alim) also appear in the Adat (customary law), which are replacements for the Hindu and Buddhist terms used previously, such as the term Pandito (priest).

Голландия мен Англиямен қарым-қатынастар

XVII ғасырдың басында патшалық Ачех сұлтандығының егемендігін мойындауға және Суматраның батыс жағалауына тағайындалған Ачех губернаторларын мойындауға мәжбүр болды. Бірақ 1665 жылы батыс жағалаудағы Минанг халқы Ачех губернаторларына қарсы көтеріліп, бүлік шығарды. Осы уақыт аралығында 1663 жылы Паданг қаласында сауда кеңсесін құрған Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) алғаш рет келді. Миңнабаг билеушісінің өзін Пагаруюнгтың Раджасы деп атаған хатында VOC-ға өтініш жасалды, және VOC сол кезде Ачехтің алтын мен бұрыш монополиясын тоқтату мүмкіндігін пайдаланды. Кейіннен VOC Падангтағы регенті Джейкоб Питс арқылы оңтүстіктегі Котауаннан Падангтың солтүстігіндегі Барусқа дейін билік жүргізді және оның ұлы Сұлтан Индермасияға мұрагерлік етті. 1666 жылы VOC Ачех сұлтандығын Батыс Суматра жағалауынан қуып шығуға қол жеткізген кезде, ол 1684 жылы шығыс жағалаудан аймаққа жетіп, Пагаруюнгта сарай бар екенін және оған кіру үшін келушілер үш қақпадан өтуі керек екенін хабарлады. Ол кездегі негізгі жергілікті кәсіп – алтын іздеу және ауыл шаруашылығы болды. 1750 жылы Пагаруюнг патшалығы Падангтағы VOC-тың болуын ұнатпай бастады және Бенкулендегі (қазіргі Бенгкулу) британдықтарды голландтарды қуып шығару үшін күш біріктіруге көндіруге тырысты, бірақ британдықтар жауап бермеді. Алайда 1781 жылы төртінші ағылшын-голланд соғысы кезінде британдықтар Падангты уақытша күресусіз басып алды және тауарлар мен ақшалай қаражаттан 500 000 флоринді алды. Сол кезде Пагаруюнгтан келген делегация ағылшындарды голландтарды Падангтан қуудағы табыстарымен құттықтады. 1784 жылы Паданг қаласындағы бекініс қала VOC-ның бақылауына қайтарылғанға дейін жойылды. Марсденнің айтуынша, Минакаба ұзақ уақыт бойы алтынға бай болып саналды, және сол кезде Минакаба патшасының билігі Сурасао патшасы мен Сугай Тараб патшасы арасында тең билікпен бөлінген. Голландия мен Англияның өкілдері Минаңкабаның ішкі аймағына жеткеннен кейін де олар сол аймақта елеулі алтын қоры таппады. Наполеон соғысындағы Ұлыбритания мен Франция арасындағы қақтығыстың нәтижесінде, голландтар француз жағында болды, британдықтар голландтарға қарсы соғысып, 1795 және 1819 жылдар аралығында Батыс Суматраның батыс жағалауын қайтадан иеленді. 1818 жылы Томас Стэмфорд Раффлз Пагаруюнға батыс жағалаудан келді, ол қазірдің өзінде Падри мен Адаттың арасындағы соғысқа ұшырады. Раффлс патшалық астананың соғыс салдарынан өртелгенін, ал ол кезде үш рет өртелгенін анықтады. Ол алғашқы екі өрттен кейін қайта салынған, бірақ үшінші өрттен кейін тасталған, ал Раффлс ағаштардан аздап басқа ештеңе таппады. 1814 жылы британдықтар мен голландтар арасында бейбітшілік орнағаннан кейін, 1819 жылы мамырда голландтар Падангқа қайта кірді. Голландиялықтар 1824 жылы Лондон келісімін британдықтармен қол қою арқылы Суматра мен Пагаруюн аралдарына өз ықпалын қайта нығайтты.

In the early 17th century, the kingdom was forced to recognise the sovereignty of the Sultanate of Aceh, and acknowledge the Aceh governors appointed for the west coast of Sumatra. But around 1665, the Minang people on the west coast rose up and rebelled against the Aceh governors. During this time, the first arrival of the Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC) in 1663, which then established a trading office in the city of Padang, had set interest among local rulers. A letter from the Minangkabau ruler calling himself the Raja of Pagaruyung made a request to the VOC, and the VOC took the opportunity at that time to stop Aceh's monopoly on gold and pepper. Subsequently, the VOC, through its regent in Padang, Jacob Pits, whose jurisdiction extended from Kotawan in the south to Barus in the north of Padang, and was succeeded by his son, Sultan Indermasyah. When the VOC succeeded in expelling the Sultanate of Aceh from the coast of West Sumatra in 1666, He travelled from the east coast to reach the region in 1684 and reported, probably from hearsay, that there was a palace at Pagaruyung and that visitors had to go through three gates to enter it. The primary local occupations at the time were gold panning and agriculture, he reported. Around 1750, the Pagaruyung kingdom began to dislike the VOC presence in Padang and tried to persuade the British in the Bencoolen (now modern day Bengkulu) to join forces to expel the Dutch, although the British did not respond. However, during the Fourth Anglo Dutch War in 1781, the British managed to temporarily control Padang without a fight and netted the British 500,000 florins in goods and money. At that time a delegation from Pagaruyung came to congratulate the British on their success in expelling the Dutch from Padang. In 1784, The fortress at Padang was destroyed before the town was returned to VOC control. According to Marsden, Minangkabau had long been considered the richest in gold, and at that time the power of the Minangkabau king was said to have been divided between the king of Suruaso and the king of Sungai Tarab with equal power. Even after the Dutch and British reached the interior of Minangkabau, they never found significant gold reserves in the area. As a result of the conflict between Britain and France in the Napoleonic Wars, in which the Dutch were on the French side, the British fought the Dutch and regained control of the west coast of West Sumatra between 1795 and 1819. In 1818, Thomas Stamford Raffles visited Pagaruyung by reaching it from the west coast, which was already riven by warfare between the Padri and the Adat. Raffles found that the royal capital had been burnt down as a result of the war, and by then it had been burned to the ground three times. It was rebuilt after the first two fires, but abandoned after the third, and Raffles found little more than waringin trees. After a peace between the British and the Dutch in 1814, the Dutch re entered Padang in May 1819. The Dutch reasserted their influence on the island of Sumatra and Pagaruyung, with the signing of the Treaty of London in 1824 with the British.