Кіріспе
Англиядағы стратиграфиялық топ – Пурбек тобы. Бұл Оңтүстік-Шығыс Англиядағы Жоғарғы Юра және Төменгі Креда кезеңдеріне жататын литостратиграфиялық топ (тас қабаттарының тізбегі). Атауы Дорсеттегі Пурбек аралы деп аталатын аймақтан шыққан, ондағы қабаттар Сванаждің батысындағы жартастарда көрінеді. Пурбек тобы өте бай фаунаға ие, оның ішінде жорғалаушылар мен ертедегі сүтқоректілердің қазба қалдықтары көптеп кездеседі. Бұл тау жыныстары тізбегі бұрын әртүрлі атаулармен белгілі болған, мысалы, Пурбек төсегі, Пурбек формациясы, Пурбек әктас формациясы және Пурбек тасы. Еуропалық геологтар осы жастағы тау жыныстарын Пурбекк кезеңі деп атаған. Пурбекк кезеңі халықаралық геологиялық уақыт шкаласы бойынша Титон және Бериас кезеңдерімен сәйкес келеді.
The Purbeck Group is an Upper Jurassic to Lower Cretaceous lithostratigraphic group (a sequence of rock strata) in south east England. The name is derived from the district known as the Isle of Purbeck in Dorset where the strata are exposed in the cliffs west of Swanage. The Purbeck Group is famous for its fossils of reptiles and early mammals. This sequence of rocks has gone by various names in the past including amongst others the Purbeck Beds, Purbeck Formation, Purbeck Limestone Formation and Purbeck Stone. Rocks of this age have in the past been called the Purbeckian stage by European geologists. The Purbeckian corresponds with the Tithonian to Berriasian stages of the internationally used geologic timescale.
Өсімдіктер
Пурбек тобының ашық жатақандары Дорсеттен басталып, Уордур, Суиндон, Гарсингтон, Брилл және Айлсбери аймақтары арқылы Юра ашық жатақандарының бағытын ұстанады. Шығыс Сассексте Пурбек тобы Батл қаласының солтүстігінде және солтүстік-батысында, сондай-ақ Шығыс Сассекс пен Недерфилдтің батысында үш жерде кездеседі. Олар Хитфилдтен шығысқа қарай, Шығыс Сассексте және Берваш маңындағы Бикс Вудтың бірнеше басқа жерлерінде де таралған. Пурбек тобындағы гипс және ангидрит сияқты булану минералдары Маунтфилд, Шығыс Сассексте өндіріліп, қайта өңделеді. Линкольнширде олар Спилсби құмдарының бір бөлігімен, ал Йоркширде Спитон сазының бөліктерімен ұсынылған.
Литология және стратиграфия
Тау жыныстары негізінен әкті балшық тастардан тұрады, бірақ сонымен қатар балшық, шиферлер және марлдар, марли, туфалық және қабыршақты әктастар, кейде оолитті және құмды қабаттар, сондай-ақ булану орындары да кездеседі. Кейбір әктастарда шерт түйіндері бар. Уилтширдегі бұл формацияның қалыңдығы 80-90 фут (27 метр) ал Дорсетте әдетте қалың болады. Шығыс Сассекстегі Пурбек тобының қалыңдығы әдетте ... құрайды. Көп жағдайда Пурбек тобы Портленд тобының үстіне сәйкес келіп жатады және Wealden тобымен жабылады; бірақ кейбір аймақтарда Портленд тобы Пурбек тобы шөгіндісіне дейін көтеріліп, қаншама тозығына дәлелдер бар.
Қатынастар
Бұрын көптеген геологтар Пурбек тобын төменгі кредалық Велден тобымен салыстырған, себебі оның тұщы су фаунасы ұқсас болған. Алайда, теңіз қалдықтары, оның ішінде балықтар, Пурбектің басқа аймақтардағы жоғарғы юралық жыныстарымен жақын байланыста екенін көрсетеді, сондықтан оны Ресейдің жоғарғы Волгиялық қабатымен теңестіруге болады. Сол кездегі жыныстар Булонь-сюр-Мер маңында да табылады, онда олар Кирена және гипсоидты марлдары бар жұқа әктастармен сипатталады. Бұл француздық жерлер, Англиядағыдай, Велд-Артуа антиклинінің ядросында орналасқан. Пурбек жасындағы шөгінділер оңтүстікке қарай Шарентте де кездеседі. Солтүстік-батыс Германияда бірдей жастағы қабаттарда үш бөлімше бөлінеді: төменнен жоғарыға қарай Пурбек Калк, Серпулит және Мюндер Мергель.
Қазіргі заманғы
Дорсеттегі Пурбек тобы қазір үш қабатқа бөлінген, Оңтүстіктегі Лулворт қабаты және оның үстіндегі Дурлстон қабаты (Вектиан немесе Уэссекс алабында). Үшінші төменгі қабат – Хадденхэм қабаты Уилтшир, Оксфордшир және Бэкингемширде анықталған. Вектиан алабында Дурлстон қабаты төменгі «Стейр-Хоул мүшесі» және жоғарғы «Певериль-Пойнт мүшесі» болып екіге бөлінеді. Сол сияқты, Дорсеттегі Лулворт қабаты төменгі «Mupe мүшесі», ортаңғы «Ridgeway мүшесі» және жоғарғы «Worbarrow Tout мүшесі» болып үшке бөлінеді. Шығыс Сассексте Пурбек тобы ресми түрде «Blues» және «Greys Limestones» мүшелеріне бөлінеді.
Дәстүрлі
Кезең дәстүрлі түрде үшке бөлінген, бірақ әртүрлі принциптер бойынша, атап айтқанда: Жоғарғы, Орта және Төменгі. Жоғарғы Пурбек тұщы су балшықтары мен палеогендік тақтатастардан, төменгі бөлігінде әктастар, Пурбек мәрмрі және Унио қабаттарынан тұрады. Орта бөлігі (50 фут (15 м)), негізінен жұқа әктастар мен тақтатастық қабаттардан тұрады, және Свандж аймағының негізгі құрылыс тастарын қамтиды; осы бөлімнің негізінде сүтқоректілердің қызықты қалдықтары табылған қабат бар; Пурбек тобының осы бөлігінде теңіздік жолақтар кездеседі. Төменгі Пурбек тұщы су және құрлық шөгінділерінен, марлдардан және әктастардан (атақты Портленд әктасы) тұрады, сондай-ақ "құмдық төсектер" деп белгілі бірнеше қазба топырақтары бар. Бұл бөлім Портленд аралында кеңінен ашыққа шығады, онда көптеген жеке қабаттар есімдермен аталады. Үпвейдің негізгі құрылыс тастары осы Пурбек тобының бөлігіне жатады.
Қалдықтардың құрамы
Британдық Пурбекк қабаттарында аймақтық қазбалар анықталған жоқ, бірақ горизонт шамамен Еуропа құрлығындағы Pensphinctes transilorius горизонтына тең. Спилсби мен Спитонның Пурбекк эквиваленттері Belemnites lateralis аймағында орналасқан. Басқа теңіз қазбалары – Hemicidaris purbeckensis және Ostrea distonta, соңғысы Орта Пурбектің Cinder қабатында көптеп кездеседі. Тұщы су моллюскаларына Viviparus (Paludina), Planorbis, Melanopsis, Unio, Cyrena жатады. Орта және Төменгі Пурбек тобында көптеген жәндіктер туыстары табылды. Динозаврлар (Owenodon, Echinodon [кемінде [үш] жеке тұлғаның оқшау бас сүйек элементтерінен белгілі]), крокодилдер (Goniopholis, Petrosuchus), Cimoliosaurus, плезиозаврлар және тасбақалар (Chelone, Pleurosternum) – бұл өкілдік жәндіктер. Жоғарыда аталған қабаттарда табылған, көбінесе төменгі жақ сүйектерінен анықталған сүтқоректілерге Plagiaulax, Amblotherium, Stylodon, Dorsetodon, Triconodon, Spalacotherium және басқалары жатады. Изоподтық қаңқалы Archaeoniscus brodiei Вардур аңғарындағы Пурбекте кең таралған. Megalosaurus sp (theropod indet), Opisthias сияқты түр деңгейіне диагностикалық жануарлардың қалдықтары осы формациядан табылған қазбалардың арасында. Пурбек тобында Mycomorphoolithus оогеніне жататын қазба жұмыртқалар да белгілі. Портленд пен Лулворт маңындағы топырақ қабаттарында цикадалар мен қылқан жапырақты ағаштардың силикатталған түптері мен діңдері, көбінесе үлкен кальцийлі конгрециялармен (буррлармен) қоршалған күйде көзге түседі. Chara Орта Пурбектің тұщы сулы шираларында кездеседі.
Құрылыста пайдалану
Пурбек тобының құрылыс тастары туралы бұрын айтылған; Пурбек немесе Палудина "мәрмәрі", сұр немесе жасыл түсті, қабыршақтарға толы әк тас, бұрын соборлар мен шіркеулерде кеңінен қолданылды. Портленд, Свандж және Суиндонның Төменгі Пурбегінен алынған тас плиткалар немесе жалақтар бір кезде жергілікті жерлерде шатыр жабуға пайдаланылған. Гипс бұрын Свандждегі Төменгі Пурбек кенінде өңделген.