Кіріспе

Канадалық саясаткер

Джордж Тейлор Фулфорд (8 тамыз 1852 – 15 қазан 1905) – канадалық кәсіпкер және саясаткер.

Өмір жолы және отбасы

Броквилл қаласында, Канаданың батысында (қазіргі Онтарио) дүниеге келген, ол Ұлыбританияның лоялисттерінің ұрпақтарынан тараған Хайрам Фулфорд пен Марта Харристің кіші ұлы болды. 1880 жылы Фулфорд Висконсин штатынан шыққан әлеуметтік беделді әйел Мэри Уайлдер Уайтқа (1856–1946) үйленді және олардың үш баласы болды. Олардың үлкені Дороти Марстон (1881–1949) 1901 жылы Фулфорд-Плейс отбасылық сарайында Онтарионың бұрынғы премьер-министрі Артур Стержис Хардидің ұлы Артур Чарльз Хардиге тұрмысқа шықты. Марта Харрис (1883–1910) бала туғанда көз жұмды. Ұзақ күткен ер бала көп уақыттан соң, Мэри Фулфорд 46 жасқа келгенде, бірнеше қауіпті түсік тастағаннан кейін дүниеге келді. Джордж Тейлор II (1902–1987) өзі де саясаткер болды (Канада Парламентінің депутаты) және өмірінің соңына дейін Фулфорд-Плейс сарайына иелік етті.

Білім

Фулфорд Онтарионың Беллвилл қаласындағы бизнес колледжіне оқуға түсті және Броквиллде дәріханашы болып жұмыс істеген ағасы Уильямның қолында шәкірт болды. Ол 1874 жылы ағасының шағын дәріханасын мұраға алды және оны кеңейтіп, сәтті патенттік медицина компаниясын құрды.

Кәсіпкерлік

Ол 1879 жылы қалалық кеңеске сайланды және 12 мерзім бойы кеңесші ретінде қызмет етті. Ол Канаданың Либералдық партиясына қатысып, сэр Уилфрид Лориердің досы болды. 1900 жылы ол Канада Сенатына, Броквилл, Онтарио сенаторлық округінен тағайындалды. Өліміне дейін, 1905 жылға дейін қызмет етті. Фулфорд жақын досы және теміржол саяхаткері Джон Райанның 1902 жылғы 24 наурыздағы жерлеу рәсімінде табын ұстаушы ретінде қызмет етті; Онтарио саясаткерлері Уильям Генри Комсток, сэр Джон Морисон Гибсон және Г. П. Грэммен бірге. Джордж Тейлор Фулфорд – тарихқа енген алғашқы канадалық автокөлік апатынан қаза тапқан адам. 1905 жылғы 8 қазанда ол Массачусетс штатының Ньютон қаласында бизнес серіктесі Уиллис Т. Хансонмен бірге шофер басқарған ашық роудстерде отырғанда, көзден тыс қиылыстан өте жатқанда трамвайдың жанына соқтығысты. Фулфорд жеті күннен кейін, елу үш жасында қайтыс болды. Оның әйелі қайтадан тұрмысқа шыққан жоқ. (У. Т. Хансон, ауыр жарақат алмаған, компанияның АҚШ-тағы филиалын басқаруын жалғастырды. Шофер 11 қазанда бас жарақатынан қайтыс болды.) Фулфорд қайырымдылықпен айналысты, Броквилл ескек клубы, Уолл-стрит методист шіркеуі, Броквилл қалалық ауруханасы және YMCA сияқты мекемелерге көп мөлшерде қаржы жұмсады; өсиеті бойынша ол мұқтаж әйелдерге арналған үй құруға үлкен сома ақша қалдырды.

Бизнес

1887 жылдың қаңтар айында Фулфорд Г. Т. Фулфорд & Co. компаниясын Лидс округінің тіркеушісінде патенттік дәрі-дәрмектерді сатушы және өндіруші ретінде тіркеді. 1890 жылы жергілікті МакГилл университетінде білім алған дәрігер доктор Уильям Джексон оған "Ақылсыздарға арналған қызғылт таблеткалар" құқығын 53,01 долларға сатты. Осы патенттік дәрі оны миллионер ете алады. Доктор Уильямстың "Ақылсыздарға арналған қызғылт таблеткалары" әлемнің 87 елінде, соның ішінде Канада, Ұлыбритания, Франция, Бельгия, Оңтүстік Африка, Сингапур, Австралия және Қытайда сатылды. Фулфорд – жаңашыл жарнамашы болды. Ол клиенттерден алынған керемет жазылу туралы куәліктерге көп сүйенді. Ол оларды газеттерде осылай жариялағаннан кейін, жаңалықтарды жарнамадан ажырату қиын болды, сондықтан оқырмандар керемет жазылу туралы тақырыптарды көріп, осы қызғылт таблеткалардың оларды құтқарғанын білу үшін оқуға тырысты. 1900 жылға қарай, ол Ұлыбританияда жарнамаға жылына 200 000 фунт стерлинг жұмсады. Доктор Уильямның "Ақылсыздарға арналған қызғылт таблеткалары" Канадада бір қорабы 50 цент, ал алты қорабы 2,50 долларға сатылды. Бұл негізінен қант, крахмал және темір сульфаты бар темір толықтырғышы болды. Сол кезде анемияның кең таралғандығына байланысты, темірге негізделген таблеткалар көптеген адамдар үшін қанды жақсартуға көмектесті, осылайша таблетканың барлық дертке дертімді емдейтін жақсы беделін сақтады. Фулфордтың қайтысынан кейін G. T. Fulford & Co. компаниясын әртүрлі серіктестер басқарды және 1989 жылы банкротқа ұшырады.

Фулфорд ордасы

1898 жылы Фулфорд Броквилл қаласының шығыс жағында, Кингс шоссесінде Fulford Place деп аталатын сарай салуды тапсырды. Нью-Йорк штатының Албани қаласынан келген архитектор А. В. Фуллер жобалаған Fulford Place негізінен Боз-Ар стилінде безендірілген. Ол 1901 жылы аяқталды, жалпы ауданы 20 000 шаршы фут болатын 35 бөлмеден тұрды. Фулфордтың саясаткер және кәсіпкер ретіндегі қызметіне байланысты, Fulford Place-те той-кештер өткізу маңызды функциялардың бірі болды. Сарайдың ішінде әсем зал, елуден астам қонаққа арналған асхана, кең веранда, әйелдерге арналған рококо стиліндегі қонақ бөлмесі және джентльмендерге арналған мавр стиліндегі темекі шегу бөлмесі бар. Fulford Place аумағын Олмстед ағайындар жобалаған, ал жақында қайта жаңартылған ресми итальян бағы – жеке меншіктегі Олмстед жобалаған бақтардың сирек мысалы. 1960 жылдары отбасының қаржылық жағдайы нашарлауына байланысты мүлік бастапқы көлемінен үш есеге дейін азайтылды. Джордж Тейлор Фулфорд II өмірінің соңына дейін Fulford Place-тің иесі болды, ол мүлікті Онтарио мұра қорына (қазіргі Онтарио мұра сенім қоры) сыйлады. Оның барлық түпнұсқа заттары кейіннен оның жесірі мен ұлы Джордж Тейлор Фулфорд III тарапынан сыйға тартылды. Мүлік қайта жаңартылып, 1993 жылы жұртшылыққа үй-мұражай ретінде ашылды. Мұнда Фулфордтар заманының Эдвард стилі, сондай-ақ сақтандыру мақсатында түсірілген бөлмелердің алғашқы фотосуреттері мен түпнұсқа артефакттар қоры көрсетілген. Сарай Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші мәртебесіне ие.

Магедома паройот

1904 жылы Фулфорд 38 метрлік бумен жүретін яхта сатып алды. Алғашқыда «Кангарда» деп аталған яхтаны ол отбасы мүшелерінің аттарынан (Мэри, Джордж, Дороти, Марта) шабыттандырылып «Магедома» деп қайта атады. Яхтада Канаданың бірнеше премьер-министрі, сондай-ақ Уэльс принці, Кент герцогы және 1927 жылы Ұлыбритания премьер-министрі сынды қонақтар қабылдады. Фулфорд отбасы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Магедоманы» Канада Корольдік теңіз күштеріне Сент-Лоуренс өзенінде оқу кемесі ретінде берді. 1947 жылы яхта ауыр зақымдалған күйде қайтарылды, сонымен қатар жөндеу орнына 13 000 доллар төленді. Яхта одан кейін көп ұзамай сатылып, бірнеше рет қожайындары ауысты. Бүгінде ол қалпына келтіріліп, АҚШ-та орналасқан. Броквилл қаласындағы Магедома көшесі осы яхтаның құрметіне аталды.

Фулфорд әдебиетте

Канадалық автор Хью Худ Фулфордты Джордж Робинсон ағаның образын жасау үшін үлгі ретінде пайдаланды, ол өзінің он екі томдық "Жаңа ғасыр" / "Le nouveau siècle" романдары сериясындағы қайта-қайта келетін кейіпкер.