Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дэвид Оппенгеймер (1 қаңтар 1834 – 31 желтоқсан 1897) – канадтық саягаткер, бизнесмен, инвестор, меценат, жазушы және қоғам қайраткері. Ол Британдық Колумбиядағы Ванкувер қаласының екінші мэрі және Канаданың ұлттық тарихи тұлғасы атанды.
Canadian politician
David Oppenheimer (January 1, 1834 – December 31, 1897) was a Canadian businessman, investor, philanthropist, politician, and writer. He was the second mayor of Vancouver, British Columbia, and a National Historic Person of Canada.
Ерте өмір
Оппенгеймер Бавария корольдігінде, Блискастель қаласында он баланың бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі Соломон саудагер және шарап жасаушы болған. Дэвидтің анасы Йоханна (Жоханнетт) Кан, ол төрт жаста болғанда қайтыс болды. Оның отбасы еврейлер еді. Ол Франкфурт-на-Майн қаласындағы колледжде білім алған. 1848 жылы саяси дүрбелең мен жаман егін жинаудан кейін Дэвид Оппенгеймер қарындасы Кэролайн Оппенгеймер Стернмен және төрт ағасымен: Чарльз (Карл), Мейер, Исаак және Годфрид (Готфрид) бірге Нью-Орлеанға көшіп келді. Ол бухгалтерлік есеппен айналысып, дүкенде жұмыс істеді. Калифорниядағы алтын асығу туралы естігеннен кейін, Оппенгеймерлер 1851 жылы Калифорниядағы Пласер округіне, ал кейіннен Сакраменто қаласына саудагерлер болып келді. Содан кейін Дэвид Колумбияда (Калифорния) жылжымайтын мүлік және мейрамхана бизнесімен айналысты. Онда ол 1857 жылы алғашқы әйелі Сараға (Кристинаға) үйленді. Калифорниядағы асығудың азаюынан кейін Оппенгеймер ағайындар 1858 жылдың соңында Викторияға (Британдық Колумбия) көшіп, «Чарльз Оппенгеймер және компания» жабдықтау бизнесін құрды. 1858-61 жылдары Фрейзер өзені мен Карибу алтын асығулары басталганда, Оппенгеймерлер Британдық Колумбиясы колониясының ішкі аймақтарында алтын іздеушілер мен қоныс аударушыларға қызмет көрсететін дүкендер ашты. Олар Фрейзер каньонындағы Йель, Хоуп және Литон, Карибудағы Баркервилл және Шығыс Кутенэйдегі Уайлд Хорс Крик алтын кен орнындағы Фишервиллде дүкендер ашты. Кейіннен олар Литон мен Карибудағы жылжымайтын мүлікке инвестициялады. Мұндай кең ауқымды бизнеспен Оппенгеймерлер көлік инфрақұрылысын жақсартудың маңыздылығын түсініп, 1862 жылы Баркервиллге дейінгі Карибу жолын салу үшін отаршылдық үкіметке табыспен лобби жасаған топқа қосылды. 1866 және 1867 жылдары бизнес бойынша қиындықтарға қарамастан, Дэвид 1868 жылы Йельдегі Оппенгеймер ағайындары қоймасын басқарды және 1871 жылы фирманың серіктесі болды. Ол 1858 жылы бауырларымен бірге құрған көтерме сауда компаниясы бүгінгі күнге дейін «Оппенгеймер тобы» ретінде жұмыс істейді. Дэвид Оппенгеймер Йельдегі бизнес қауымдастығында белсенді болды және генерал-губернатор Лорд Дафферин сияқты арнайы қонақтарды қабылдады. 20 жылдан астам некеде тұрғаннан кейін, балалары болмаған Дэвидтің әйелі Сара 1880 жылдың 15 қазанында қайтыс болды және Британдық Колумбияның Виктория қаласындағы Сидар Хилл жолындағы еврей зиратына жерленді. 1881 жылы өрт Йельдің көп бөлігін, соның ішінде Оппенгеймерлердің дүкенін де қиратты. Алтын асығу азайып, теміржол құрылысы жалғасқандықтан, Дэвид Викторияға (Британдық Колумбия) оралып, 1882 жылы ағасы Исаакпен бірге импорттық көтерме сауда бизнесін ашты. Келесі жылы Дэвид Сан-Францискода Нью-Йорктан келген екінші әйелі Джулия Уолтерске үйленді. Олардың қызы Флора Жанетта 1884 жылы Викторияда дүниеге келді.
Oppenheimer was born in Blieskastel, then in the Kingdom of Bavaria, as one of ten children. His father, Salomon, was a merchant and vintner. David's mother, Johanna (Johanette) Kahn, died when he was four years old. His family was Jewish. He was educated at the Collegiate School of Frankfurt am Main. In 1848, after political upheaval and bad harvests, David Oppenheimer immigrated to New Orleans with his sister Caroline Oppenheimer Stern and four brothers: Charles (Carl), Meyer, Isaac and Godfrey (Gottfried). He studied bookkeeping and worked in a general store. Upon hearing of the California Gold Rush, the Oppenheimers became traders in Placer County, California, in 1851 and later Sacramento, California. David then worked in real estate and the restaurant business in Columbia, California. Here he married his first wife, Sarah (Christine), in 1857. Following the decline of the California rush, the Oppenheimer brothers relocated to Victoria, British Columbia, in the late 1858 to establish the Charles Oppenheimer and Company supply business. As the Fraser River and Cariboo Gold rushes took off in 1858–61 the Oppenheimers established stores catering to the prospectors and settlers in the Interior of the Colony of British Columbia at Yale, Hope, and Lytton in the Fraser Canyon, Barkerville in the Cariboo, and Fisherville at the Wild Horse Creek goldfield in the East Kootenay. They would later invest in real estate in Lytton and the Cariboo. With such a far flung business, the Oppenheimers soon realized the importance of improving transportation and joined a group which successfully lobbied the colonial government in 1862 to build the Cariboo Road to Barkerville. Despite business setbacks in 1866 and 1867, David was running the Oppenheimer Brothers warehouse in Yale by 1868 and was a partner in the firm by 1871. The wholesale provisioners company he started with his brothers in 1858 exists to this day as The Oppenheimer Group. David Oppenheimer was active in the Yale business community and entertained visiting dignitaries such as Governor General Lord Dufferin. After over twenty years of marriage, with no children, David's wife Sarah died on October 15, 1880, and was buried in the Jewish Cemetery on Cedar Hill Road in Victoria, British Columbia. Fire destroyed much of Yale in 1881, including the Oppenheimers' store. Since the gold rush had declined and railway construction had moved on, David moved back to Victoria, British Columbia, and opened an import wholesale business with his brother Isaac in 1882. The following year David married his second wife, Julia Walters of New York, in San Francisco. Their daughter, Flora Jeanetta, was born in 1884 in Victoria.
Ванкуверлік кәсіпкер
Дэвид 1880 жылдары Британдық Колумбия таулары арқылы салынып жатқан Канадалық Тынық мұхиты темір жолымен кеңінен жұмыс істеді, мысалы, Эндрю Ондердонкпен бірлесіп Йель маңындағы учаскелерді салуға синдикат құрды. Темір жолдың маңыздылығын сезінген Оппенгеймер бауырлары фирмасы 1878 жылы Ванкувер жерді жақсарту компаниясына қосылып, оның батыс терминалына жақын жерлерді сатып алды. Дэвид пен Айзек Оппенгеймер 1885 жылы Гранвиллге (қазіргі Ванкувер) көшіп келді. Олар екеуі де 1886 жылдың желтоқсан айында қалалық кеңес мүшелері болып сайланды, ал Дэвид қалалық қаржы комитетінің төрағасы болды. 1887 жылы Оппенгеймер бауырлары қаладағы алғашқы көтерме азық-түлік саудасын ашты, ол бүгінгі күнге дейін «Оппенгеймер тобы» аталымымен жұмыс істеп келеді. Ұлы Ванкувер өртінен кейін Дэвид Ванкувер сауда палатасын құруға көмектесті және 1887-1888 жылдар аралығында оның алғашқы төрағасы болды.
David did extensive business with the Canadian Pacific Railway during its construction through the mountains of British Columbia in the 1880s, such as participating in a syndicate with Andrew Onderdonk to construct sections near Yale. Realizing the railway's importance, the Oppenheimer Brothers firm had joined the Vancouver Land and Improvement Company in 1878 to purchase land near its western terminus. David and Isaac Oppenheimer moved to Granville (now Vancouver) in 1885. They were both acclaimed as aldermen of city council in December 1886, and David became chairman of the city Finance Committee. In 1887, Oppenheimer Brothers opened the first wholesale grocery business in the fledgling city, which still exists as The Oppenheimer Group. After the Great Vancouver Fire, David helped found the Vancouver Board of Trade and was its first Chairman from 1887 to 1888.
Мэр
1888 жылы Дэвид Оппенгеймер Ванкувердің екінші мэрі болып сайланды, ол 1891 жылға дейін қызмет етті. Оның төрт жылдық мерзімінде көптеген қалалық қызметтер құрылды: өрт сөндіру бөлімі, Беррард шығанағы арқылы паром, трамвай жүйесі және Капилано өзенінен су жеткізілімі. Дэвид коммуналдық қызметтерді қалалық басқаруға алуды жақтады және Лондонға қалалық облигацияларды сату арқылы осы жобаларды қаржыландырды. Ол сондай-ақ, көбірек саябақтар, ойын алаңдары, қалалық аурухананың аяқталуы және Маунтин-Вью зиратында еврейлерге арналған бөлім ашу үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Стенли паркі 1888 жылы Дэвид Оппенгеймер Ванкувер мэрі болған кезде ашылды. Дэвид көлікті жақсартуға қайта назар аударды, Британдық Колумбия электр теміржолын құруға көмектесті, сондай-ақ Австралия және Британдық Колумбияның солтүстік жағалауына пароходты байланыс орнатуға ықпал етті. Ол Англия мен АҚШ-та буклеттер жариялап, Канаданың шығысына өнім үлгілерін жіберіп, Британдық Колумбияның кен өнеркәсібін ілгерілетуге атсалысты. Дэвид сонымен қатар Еуропадан инвестициялар тартты, сондай-ақ Б.К. қант зауыты және Ванкувер қалалық құю зауыты сияқты өнеркәсіптерге көмектесті. Дэвид мэрлік қызметі үшін жалақы алмады және ресми қонақтарды өз қаражатымен күтіп қабылдады. Алайда, Уильям Темплтон сияқты қарсыластары оның бизнесі мен қоғамдық қызметі арасындағы байланысты сынады. Әлеуметтік жәрдемші ретінде Дэвид Оппенгеймер қалаға саябақтарға жер сыйлады және Александра жетімдер үйі мен YMCA Ванкувер бөлімшесі сияқты қайырымдылық ұйымдарын құруға көмектесті. 1868 жылы Баркервилл өртеніп кеткеннен кейін Оппенгеймер жергілікті өрт сөндірушілерге өрт сөндіру машинасы сыйлады. Оппенгеймер отбасы Ванкувердегі еврей қауымына синагог үшін жер ұсынды, ол Б'най Иегуда деп аталды және Страткона ауданындағы Пендер және Хитли көшелерінде орналасқан, сол кезде қаланың еврей қауымының орталығы болды (кейін Шара Цедек қауымы деп аталды және қазір Оук көшесіне көшірілді). Төрт мәрте мэр болғаннан кейін, Дэвид Оппенгеймер 1891 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты қайта сайлауға түспеуді шешті. Ол 1897 жылдың 31 желтоқсанында 63 жасында (64 жасқа толуына бір күн қалғанда) жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Дэвид екінші әйелі Джулияның қасына Бруклиндегі Салем Филдс зиратына жерленді. Ұзақ депрессия кезінде оның материалдық байлығы төмендесе де, Оппенгеймер өзінің қоғамдық еңбегі үшін құрметке ие болды. Тіпті оның саяси мансабын сынаған Ванкувердің Daily News Advertiser (қазіргі Ванкувер Sun) газеті Дэвид Оппенгеймерді "Ванкувердің ең жақсы досы" деп атады.
In 1888, David Oppenheimer was acclaimed the second Mayor of Vancouver, British Columbia, serving until 1891. During his four one year terms as mayor, many city services were established: the fire department, a ferry across Burrard Inlet, the streetcar system and a water connection from the Capilano River. David advocated city control of utilities and financed these projects by selling city bonds in London. He also lobbied for more parkland, playgrounds, completion of a city hospital and a Jewish section in the city's Mountain View Cemetery. Stanley Park was opened in 1888 while David Oppenheimer was Vancouver's mayor. David focused on transportation improvement again by helping to establish the British Columbia Electric Railway plus encouraging steamboat links to Australia and the northern British Columbia Coast. He promoted the British Columbia mining industry by publishing a pamphlet in England and the United States, as well as sending product samples to eastern Canada. David also attracted investment from Europe and industries such as the B. C. Sugar Refinery and the Vancouver City Foundry. David did not collect a salary for mayoral duties and entertained official guests at his own expense. However, opponents like William Templeton criticized the overlap between his business and civic ventures. As a philanthropist, David Oppenheimer donated land to the city for parks and helped found charities such as the Alexandra Orphanage and the Vancouver branch of the YMCA. After fire destroyed Barkerville in 1868, Oppenheimer donated a fire engine to the local fire brigade. The Oppenheimer family also offered land to the Vancouver Jewish community for a synagogue, the Congregation B'nai Yehuda, which was located at Pender and Heatley Streets in the Strathcona neighbourhood, then the focus of the city's Jewish community (soon after renamed Congregation Schara Tzedeck and since relocated to Oak Street). After four mayoral terms, David Oppenheimer decided not to run again because of poor health in 1891. He died on December 31, 1897, of heart failure at the age of 63 (just one day before his 64th birthday). David was buried next to his second wife, Julia, in the Salem Fields Cemetery of Brooklyn, New York. Though his material wealth had declined in the Long Depression, Oppenheimer was rich in recognition of his civic contributions. Even the Vancouver Daily News Advertiser (today's Vancouver Sun), which had been critical of his political career, praised David Oppenheimer as "the best friend Vancouver ever had."
Мұра
Ванкувердегі Стэнли паркінің кіреберісіндегі ескерткіші халықтың қайырымдылығымен салынды және 1911 жылдың 14 желтоқсанында ашылды. Британ Колумбиясы еврей тарихи қоғамының ұсынысынан кейін, Канаданың тарихи орындар және ескерткіштер жөніндегі кеңесі 2008 жылдың 11 сәуірінде Дэвид Оппенхаймерді Ұлттық тарихи тұлға деп мойындады. 2008 жылдың 12 шілдесінде Ванкувер қаласының мэрі Сэм Салливан қаланың инфрақұрылымын көптеген бөліктерін салған, осы инновациялық қаланың негізін қалаушыны құрметтеу үшін Ванкувер қаласында "Дэвид Оппенхаймер күнін" жариялады. Стэнли паркінде өткен салтанатта қала әкімінің өмірі қалалық шенеуніктер, жергілікті тарихшылар, оның отбасы мүшелері және The Oppenheimer Group компаниясының бас директоры Джон Андерсонның сөздері арқылы еске алынды.
His monument at the entrance of Stanley Park, in Vancouver, was built with public donations and dedicated on December 14, 1911. After nomination by the Jewish Historical Society of British Columbia, the Historic Sites and Monuments Board of Canada approved the designation of David Oppenheimer as a National Historic Person on April 11, 2008. On July 12, 2008, Vancouver's Mayor Sam Sullivan proclaimed "David Oppenheimer Day" in the city of Vancouver, to honour this innovative founding father who built much of the city's infrastructure. At a ceremony in Stanley Park, Mayor Oppenheimer's life was remembered during speeches by city officials, local historians, members of his family, and John Anderson, CEO of The Oppenheimer Group.