Кіріспе

Дэвид Оппенгеймер (1 қаңтар 1834 – 31 желтоқсан 1897) – канадтық саягаткер, бизнесмен, инвестор, меценат, жазушы және қоғам қайраткері. Ол Британдық Колумбиядағы Ванкувер қаласының екінші мэрі және Канаданың ұлттық тарихи тұлғасы атанды.

Ерте өмір

Оппенгеймер Бавария корольдігінде, Блискастель қаласында он баланың бірі болып дүниеге келді. Оның әкесі Соломон саудагер және шарап жасаушы болған. Дэвидтің анасы Йоханна (Жоханнетт) Кан, ол төрт жаста болғанда қайтыс болды. Оның отбасы еврейлер еді. Ол Франкфурт-на-Майн қаласындағы колледжде білім алған. 1848 жылы саяси дүрбелең мен жаман егін жинаудан кейін Дэвид Оппенгеймер қарындасы Кэролайн Оппенгеймер Стернмен және төрт ағасымен: Чарльз (Карл), Мейер, Исаак және Годфрид (Готфрид) бірге Нью-Орлеанға көшіп келді. Ол бухгалтерлік есеппен айналысып, дүкенде жұмыс істеді. Калифорниядағы алтын асығу туралы естігеннен кейін, Оппенгеймерлер 1851 жылы Калифорниядағы Пласер округіне, ал кейіннен Сакраменто қаласына саудагерлер болып келді. Содан кейін Дэвид Колумбияда (Калифорния) жылжымайтын мүлік және мейрамхана бизнесімен айналысты. Онда ол 1857 жылы алғашқы әйелі Сараға (Кристинаға) үйленді. Калифорниядағы асығудың азаюынан кейін Оппенгеймер ағайындар 1858 жылдың соңында Викторияға (Британдық Колумбия) көшіп, «Чарльз Оппенгеймер және компания» жабдықтау бизнесін құрды. 1858-61 жылдары Фрейзер өзені мен Карибу алтын асығулары басталганда, Оппенгеймерлер Британдық Колумбиясы колониясының ішкі аймақтарында алтын іздеушілер мен қоныс аударушыларға қызмет көрсететін дүкендер ашты. Олар Фрейзер каньонындағы Йель, Хоуп және Литон, Карибудағы Баркервилл және Шығыс Кутенэйдегі Уайлд Хорс Крик алтын кен орнындағы Фишервиллде дүкендер ашты. Кейіннен олар Литон мен Карибудағы жылжымайтын мүлікке инвестициялады. Мұндай кең ауқымды бизнеспен Оппенгеймерлер көлік инфрақұрылысын жақсартудың маңыздылығын түсініп, 1862 жылы Баркервиллге дейінгі Карибу жолын салу үшін отаршылдық үкіметке табыспен лобби жасаған топқа қосылды. 1866 және 1867 жылдары бизнес бойынша қиындықтарға қарамастан, Дэвид 1868 жылы Йельдегі Оппенгеймер ағайындары қоймасын басқарды және 1871 жылы фирманың серіктесі болды. Ол 1858 жылы бауырларымен бірге құрған көтерме сауда компаниясы бүгінгі күнге дейін «Оппенгеймер тобы» ретінде жұмыс істейді. Дэвид Оппенгеймер Йельдегі бизнес қауымдастығында белсенді болды және генерал-губернатор Лорд Дафферин сияқты арнайы қонақтарды қабылдады. 20 жылдан астам некеде тұрғаннан кейін, балалары болмаған Дэвидтің әйелі Сара 1880 жылдың 15 қазанында қайтыс болды және Британдық Колумбияның Виктория қаласындағы Сидар Хилл жолындағы еврей зиратына жерленді. 1881 жылы өрт Йельдің көп бөлігін, соның ішінде Оппенгеймерлердің дүкенін де қиратты. Алтын асығу азайып, теміржол құрылысы жалғасқандықтан, Дэвид Викторияға (Британдық Колумбия) оралып, 1882 жылы ағасы Исаакпен бірге импорттық көтерме сауда бизнесін ашты. Келесі жылы Дэвид Сан-Францискода Нью-Йорктан келген екінші әйелі Джулия Уолтерске үйленді. Олардың қызы Флора Жанетта 1884 жылы Викторияда дүниеге келді.

Ванкуверлік кәсіпкер

Дэвид 1880 жылдары Британдық Колумбия таулары арқылы салынып жатқан Канадалық Тынық мұхиты темір жолымен кеңінен жұмыс істеді, мысалы, Эндрю Ондердонкпен бірлесіп Йель маңындағы учаскелерді салуға синдикат құрды. Темір жолдың маңыздылығын сезінген Оппенгеймер бауырлары фирмасы 1878 жылы Ванкувер жерді жақсарту компаниясына қосылып, оның батыс терминалына жақын жерлерді сатып алды. Дэвид пен Айзек Оппенгеймер 1885 жылы Гранвиллге (қазіргі Ванкувер) көшіп келді. Олар екеуі де 1886 жылдың желтоқсан айында қалалық кеңес мүшелері болып сайланды, ал Дэвид қалалық қаржы комитетінің төрағасы болды. 1887 жылы Оппенгеймер бауырлары қаладағы алғашқы көтерме азық-түлік саудасын ашты, ол бүгінгі күнге дейін «Оппенгеймер тобы» аталымымен жұмыс істеп келеді. Ұлы Ванкувер өртінен кейін Дэвид Ванкувер сауда палатасын құруға көмектесті және 1887-1888 жылдар аралығында оның алғашқы төрағасы болды.

Мэр

1888 жылы Дэвид Оппенгеймер Ванкувердің екінші мэрі болып сайланды, ол 1891 жылға дейін қызмет етті. Оның төрт жылдық мерзімінде көптеген қалалық қызметтер құрылды: өрт сөндіру бөлімі, Беррард шығанағы арқылы паром, трамвай жүйесі және Капилано өзенінен су жеткізілімі. Дэвид коммуналдық қызметтерді қалалық басқаруға алуды жақтады және Лондонға қалалық облигацияларды сату арқылы осы жобаларды қаржыландырды. Ол сондай-ақ, көбірек саябақтар, ойын алаңдары, қалалық аурухананың аяқталуы және Маунтин-Вью зиратында еврейлерге арналған бөлім ашу үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Стенли паркі 1888 жылы Дэвид Оппенгеймер Ванкувер мэрі болған кезде ашылды. Дэвид көлікті жақсартуға қайта назар аударды, Британдық Колумбия электр теміржолын құруға көмектесті, сондай-ақ Австралия және Британдық Колумбияның солтүстік жағалауына пароходты байланыс орнатуға ықпал етті. Ол Англия мен АҚШ-та буклеттер жариялап, Канаданың шығысына өнім үлгілерін жіберіп, Британдық Колумбияның кен өнеркәсібін ілгерілетуге атсалысты. Дэвид сонымен қатар Еуропадан инвестициялар тартты, сондай-ақ Б.К. қант зауыты және Ванкувер қалалық құю зауыты сияқты өнеркәсіптерге көмектесті. Дэвид мэрлік қызметі үшін жалақы алмады және ресми қонақтарды өз қаражатымен күтіп қабылдады. Алайда, Уильям Темплтон сияқты қарсыластары оның бизнесі мен қоғамдық қызметі арасындағы байланысты сынады. Әлеуметтік жәрдемші ретінде Дэвид Оппенгеймер қалаға саябақтарға жер сыйлады және Александра жетімдер үйі мен YMCA Ванкувер бөлімшесі сияқты қайырымдылық ұйымдарын құруға көмектесті. 1868 жылы Баркервилл өртеніп кеткеннен кейін Оппенгеймер жергілікті өрт сөндірушілерге өрт сөндіру машинасы сыйлады. Оппенгеймер отбасы Ванкувердегі еврей қауымына синагог үшін жер ұсынды, ол Б'най Иегуда деп аталды және Страткона ауданындағы Пендер және Хитли көшелерінде орналасқан, сол кезде қаланың еврей қауымының орталығы болды (кейін Шара Цедек қауымы деп аталды және қазір Оук көшесіне көшірілді). Төрт мәрте мэр болғаннан кейін, Дэвид Оппенгеймер 1891 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты қайта сайлауға түспеуді шешті. Ол 1897 жылдың 31 желтоқсанында 63 жасында (64 жасқа толуына бір күн қалғанда) жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Дэвид екінші әйелі Джулияның қасына Бруклиндегі Салем Филдс зиратына жерленді. Ұзақ депрессия кезінде оның материалдық байлығы төмендесе де, Оппенгеймер өзінің қоғамдық еңбегі үшін құрметке ие болды. Тіпті оның саяси мансабын сынаған Ванкувердің Daily News Advertiser (қазіргі Ванкувер Sun) газеті Дэвид Оппенгеймерді "Ванкувердің ең жақсы досы" деп атады.

Мұра

Ванкувердегі Стэнли паркінің кіреберісіндегі ескерткіші халықтың қайырымдылығымен салынды және 1911 жылдың 14 желтоқсанында ашылды. Британ Колумбиясы еврей тарихи қоғамының ұсынысынан кейін, Канаданың тарихи орындар және ескерткіштер жөніндегі кеңесі 2008 жылдың 11 сәуірінде Дэвид Оппенхаймерді Ұлттық тарихи тұлға деп мойындады. 2008 жылдың 12 шілдесінде Ванкувер қаласының мэрі Сэм Салливан қаланың инфрақұрылымын көптеген бөліктерін салған, осы инновациялық қаланың негізін қалаушыны құрметтеу үшін Ванкувер қаласында "Дэвид Оппенхаймер күнін" жариялады. Стэнли паркінде өткен салтанатта қала әкімінің өмірі қалалық шенеуніктер, жергілікті тарихшылар, оның отбасы мүшелері және The Oppenheimer Group компаниясының бас директоры Джон Андерсонның сөздері арқылы еске алынды.