Кіріспе
Көптеген мектептерге жауапты әкімші Америка білім беру жүйесінде суперинтендант – бірнеше мемлекеттік мектеп немесе мектеп округінің басқарушысы, мемлекеттік мектептерді қадағалайтын жергілікті билік органы. Аталған округтегі барлық мектеп директорлары суперинтендантқа есепті. Суперинтенданттың міндеттері мен құқықтары аймақтар бойынша өзгеше болуы мүмкін. Шарп пен Уолтердің сөзіне сүйенсек, көпшілік пікір бойынша "білім беру кеңесінің ең маңызды міндеті – суперинтендантты тағайындау".
In the American education system, a superintendent or superintendent of schools is an administrator or manager in charge of a number of public schools or a school district, a local government body overseeing public schools. All school principals in a respective school district report to the superintendent. The role and powers of the superintendent vary among areas. According to Sharp and Walter, a popularly held opinion is that "the most important role of the board of education is to hire its superintendent."
Тарих
Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы білім беру заңдары отарлық дәуірде қабылданды, онда Жаңа Англияның әртүрлі отарлары қалаларға «жергілікті салықтарды басқару, мұғалімдерді жалдау, жалақыны белгілеу және оқу жылының ұзақтығын анықтау сияқты білім берудің маңызды мәселелерін шешу үшін адамдарды таңдауды» тапсырды. Жауапты тұлғалар көбінесе қосымша мемлекеттік міндеттері бар сайлаушылар болды. Бостон 1721 жылы Американың тұрақты мектеп комитетін құрды; бұл Американың алғашқы мектеп кеңесі болды. (Массачусетс және басқа бірнеше аймақтар «мектеп комитеті» терминін сақтап қалды, бірақ «мектеп кеңесі» және «білім беру кеңесі» терминдері бүкіл елде кеңінен қолданылады, сондай-ақ басқа да әртүрлі атаулар пайдаланылды). 1986 жылы мектеп кеңесінің мүшелерінің шамамен 95 пайызы сайланды, ал қалғандары қалалық кеңестер, әкімдер немесе басқалармен тағайындалды. Американың алғашқы кезеңдерінде мектеп кеңесінің мүшелері директордың қатысуынсыз мектептердің күнделікті басқаруын жүзеге асырды. Алайда, 1830 жылдарға қарай студенттер санының артуы және бір бөлмелі мектептердің ірі аудандарға бірігуі аудандарды алғашқы директорларды тағайындауға итермеледі. Нью-Йорк штатының Буффало қаласы 1837 жылдың 9 маусымында алғаш рет директорды тағайындады, ал одан кейін сол жылдың 31 шілдесінде Кентукки штатының Луисвилл қаласы да осы қадамды жасады. Әкімшілік қажеттіліктері жоғары ірі қалалар директорларды тағайындау бойынша бастама көтерді, бірақ мектептер аудандарға біріккен сайын директорларды тағайындау практикасы кеңірек таралды. АҚШ-тағы білім беру тарихындағы маңызды оқиға – «Каламазуо мектеп ісі» (Стюарт v. Каламазуо ауылының №1 мектеп округі). 1858 жылы Мичиган штатының Каламазуо қаласы алғашқы жоғары мектебін құрды, ал келесі жылы Мичиган заң шығарушы органы жергілікті салықтар есебінен қаржыландырылатын мектеп округтерін сайлауға және жоғары мектептер құруға рұқсат беретін заңды қабылдады. 1873 жылдың қаңтар айында Каламазуодағы үш мүлік иесі заңға наразылық білдіріп сотқа шағым түсірді. 1874 жылы Мичиган Жоғарғы сотының беделді судьясы Томас М. Кули жазған бірауыз шешіммен заң қолдау тапты. Бұл шешім Мичиган мен басқа штаттардағы жоғары мектептердің санының күрт өсуіне, соның ішінде директорлар санының да артуына әкелді. Алғашқы директорлар көбінесе оқу процесіне баса назар аударды, ал «жалпы қаржылық мәселелер, мектеп ғимараттарының құрылысы және күтімі» мектеп округінің бақылауында қалды, тек 20-шы ғасырдың басында ғана директорлардың міндетіне айналды. 20-шы ғасырдың басында директорлар бизнес мәселелеріне көбірек мән берді. Сол кездегі американдық білім берудегі маңызды тұлғалар Джордж Д. Стрейер, Эллвуд П. Кубберли және Эдвард К. Эллиот болды, олардың барлығы 20-шы ғасырдың басында Колумбия университетінде білім беруді қаржыландыру тақырыбында докторлық диссертация қорғады. Кубберли Сан-Диегода директор болып жұмыс істеді, кейін Стэнфорд университетінде оқытты, Стрейер Колумбия университетінің Мұғалімдер колледжінде, ал Эллиот Висконсин университетінде сабақ берді. 1911 жылы директордың жеке маман ретіндегі бейнесі қалыптасты. Директорлық қызметтің пайда болуы білім беруде бизнес-ұйымдастыру моделін қабылдаумен байланысты болды. 1914 жылдан бастап Колумбия және басқа да университеттер білім беруді басқару бойынша курстарды ұйымдастыра бастады, оларға мектептерді қаржыландыру, бизнес-әдістер, бюджет және ұйымдастыру сияқты пәндер кірді. Кубберли 1916 жылы осы «Жаңа мамандық» туралы кітап жазды және директордың мектептердің бас атқарушы директоры ретіндегі рөлін атап өтті. 1914 жылы АҚШ Білім беру комиссары АҚШ «оқытушылықтан өзге білім беруді басқару саласындағы мамандыққа қадам басып жатыр» деп мәлімдеді. 1925 жылға қарай білім беруді басқару туралы журналдар мен кітаптар Кубберли жақтаған директорларды басшылар ретінде қарастыра бастады.