Гертруда Кэтон Томпсон: Египет және археологияның шебері
Gertrude Caton Thompson
Гертруда Кэтон Томпсон: британ археолог, Египет, Зимбабве қазбалары. Әйелдер үшін сирек мамандық. Археологиядағы жаңа әдістер мен ежелгі цивилизациялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық археолог (1888–1985)
British archaeologist (1888–1985)
Гертруд Кэтон Томпсон (1 ақпан 1888 – 18 сәуір 1985) – әйелдердің бұл салаға қатысуының әдеттегідей болмаған кезіндегі ағылшын археологы. Оның археологиялық жұмыстарының көп бөлігі Мысырда жүргізілді. Дегенмен, ол Зимбабве, Мальта және Оңтүстік Арабиядағы экспедицияларда да жұмыс істеді. Археология саласына оның маңызды үлесі – археологиялық қазбаларды жүргізу әдістемесін жасауы және Зимбабве мен Мысырдағы палеолиттен прединастикалық мәдениеттерге дейінгі ақпараттарды ұсынуы. Кэтон Томпсон Тарихқа дейінгі қоғам және Корольдік антропология институты сияқты ұйымдарда көптеген ресми лауазымдарды иеленді.
Gertrude Caton Thompson, (1 February 1888 – 18 April 1985) was an English archaeologist at a time when participation by women in the discipline was uncommon. Much of her archaeological work was conducted in Egypt. However, she also worked on expeditions in Zimbabwe, Malta, and South Arabia. Her notable contributions to the field of archaeology include creating a technique for excavating archaeological sites and information on Paleolithic to Predynastic civilizations in Zimbabwe and Egypt. Caton Thompson held many official positions in organizations such as the Prehistoric Society and the Royal Anthropological Institute.
Ерте өмір
Гертруда Кэтон Томпсон 1888 жылы Англияның Лондон қаласында Уильям Кэтон Томпсон мен Этель Пейдж отбасында дүниеге келді. Ол Париж мен Истборн қалаларындағы жеке мектептерде, соның ішінде Мисс Хотри басқарған Линкс мектебінде оқыды. Оның археологияға деген қызығушылығы 1911 жылы анасымен бірге Мысырға саяхаттағанда оянды, содан кейін Британ мұражайында Сара Патерсон оқыған Ежелгі Грекия тақырыбындағы бірнеше дәрістерге қатысты. 1912 жылы алған мұрасы оның қаржылық тәуелсіздігін қамтамасыз етіп, кейінгі қазба жұмыстарын қолдауға көмектесті. Кэтон Томпсонның алғашқы тәжірибесі 1915 жылы Франциядағы қазбаларда бөтелке жуушы болып жұмыс істеген кезде жинақталды. Келесі жылы ол Кембридждегі Ньюнхэм колледжінде курстарға қатыса бастады, ал 1924 жылы Петри мен Гай Брэнтонмен бірге Мысырдағы қазба жұмыстарына қосылды – Әл-Бадари және Қау-эль-Кебирде. Кэтон Томпсон Тарихқа дейінгі Мысырдың барлық аспектілеріне ерекше қызығушылық танытты және палеолиттен бастап династияға дейінгі Мысырға дейінгі толық уақыт кезеңін зерттеген алғашқы археологтардың бірі болды. Кэтон Томпсон Мысырдан көптеген археологиялық заттар тапты және оларды Англиядағы Мысыр көрмесінде көрсетуді ұйымдастырды. 1923-1924 жылдары Бадари аймағында жұмыс істеген кезде ол Хемамиедегі тарихи қоныстың қалдықтарын зерттеуге бастамашылық жасады. Кэтон Томпсонның бұл жердегі жұмысы ерекше мұқияттығымен көзге түсті. Кэтон Томпсон жұмысын оннан отыз фут аралық интервалдарға бөліп ұйымдастырудан бастады. Қазба техникасымен қатар, Кэтон Томпсон археологиялық ескерткіштерді анықтау үшін әуедегі зерттеулерді алғаш рет қолданды. 1925 жылы Кэтон Томпсон және геолог Элинор Уайт Гарднер солтүстік Файюмның алғашқы археологиялық және геологиялық зерттеуін бастады, онда олар ежелгі көл деңгейлерін археологиялық стратиграфиямен салыстыруға тырысты. Кэтон Томпсон Файюм аймағында шамамен 4000 ж.б.д. дамыған ең ерте ауыл шаруашылығы өркениетін тапты. Олар келесі екі жыл бойы Корольдік антропологиялық институт үшін Файюмда жұмыс істеуді жалғастырды, нәтижесінде Kom K және Kom W қазбаларынан алынған мәліметтер негізінде екі белгісіз неолиттік мәдениетті ашты. Кэтон Томпсон мен Уайт Гарднер 1930 жылы Харга оазисіндегі тарихи алдындағы ескерткіштерді зерттеді. Оның "Харга оазисі тарихына дейінгі кезеңде" атты еңбегі Лондон университетінің жаңа "Атлон" баспасында жарық көрді. Сондай-ақ, оған Лондонға әкелуге рұқсат етілген тас құралдар Лондонның Археология институтында сақталады. Бұл 1952 жылы Кэтон Томпсон жариялаған Солтүстік Африканың палеолиттік өркениеттері туралы кең ауқымды зерттеуге әкелді. Кэтон Томпсон 1928 жылы Зимбабве қазбаларына экспедиция барысында алғаш рет Харга оазисіне барды. 1930-1933 жылдары Харга оазисіне үш экспедиция ұйымдастырылды. Элинор Гарднер көптеген қазбалардың геологиялық өлшеулерін жүргізді. Кэтон Томпсон Харга оазисіндегі тарихи дәуірге дейінгі өркениеттердің көптігіне байланысты палеолиттік артефактілерді қазумен ғана айналысуға мәжбүр болды, олардың ішінде неолиттік артефактілер де болды. Кэтон Томпсон Харга жартаңдарында жауын-шашынсыз су бар екенін анықтады, бұл неолиттік өркениетті сумен қамтамасыз етуге көмектесті. Харга жартаңдарында палеолиттік ескерткіштердің көптігіне байланысты ол осы өркениеттер қолданған көптеген құралдарды қазып шығарды.
Gertrude Caton Thompson was born to William Caton Thompson and Ethel Page in 1888 in London, England, and attended private schools in Paris and in Eastbourne, including the Links School, run by Miss Hawtrey. Her interest in archaeology began on a trip to Egypt with her mother in 1911, followed by a series of lectures on Ancient Greece given by Sarah Paterson at the British Museum. An inheritance received in 1912 helped ensure her financial independence and support her later excavations. Caton Thompson's first experience in the field came in 1915 working as a bottle washer in an excavation in France. The following year she began attending courses at Newnham College, Cambridge, before joining further excavations in Egypt with Petrie and Guy Brunton in 1924. El Badari, and Qau el Kebir. Caton Thompson took a special interest in all aspects of Prehistoric Egypt and was one of the first archaeologists to look at the full time spectrum from the Palaeolithic through to Predynastic Egypt. Caton Thompson not only found a number of archaeological artifacts from Egypt, she also organized their display in the Egyptian Exhibition in England. While working in the Badari region 1923–24 she took the initiative to explore prehistoric settlement remains at Hemamieh. Caton Thompson's work at the site was distinguished by its meticulousness. Caton Thompson began her work by organizing the site into ten by thirty foot intervals. Along with her excavation techniques, Caton Thompson was also the first to use air surveys to locate archaeological sites. In 1925 Caton Thompson and the geologist Elinor Wight Gardner began the first archaeological and geological survey of the northern Faiyum, where they sought to correlate ancient lake levels with archaeological stratification. Caton Thompson found the earliest farming civilization to date in the Fayum region of Egypt, estimated to about 4000 B. C. They continued working in the Faiyum over the next two years for the Royal Anthropological Institute where they discovered two unknown Neolithic cultures, mainly based on evidence from their Kom K and Kom W excavations. Caton Thompson and Wight Gardner also worked on prehistoric sites at Kharga Oasis in 1930. Her publication of "Kharga Oasis in Prehistory" was the first publication of the new Athlone Press of the University of London. Also the flints she was allowed to bring back to London are permanently housed in the Institute of Archaeology in London. This led to research more broadly on the palaeolithic civilizations of north Africa, which Caton Thompson published in 1952. Caton Thompson made her first visit to the Kharga Oasis in 1928 during her expedition to the Zimbabwe excavations. There were three expeditions to the Kharga Oasis from 1930 to 1933. Elinor Gardner did the surveying for many of the excavations. Caton Thompson had to excavate only for Paleolithic artifacts because there was such a variety of prehistoric civilizations at the Kharga Oasis including Neolithic artifacts. Caton Thompson determined that the Kharga Scarp contained water without rainfall, which helped to supply water to a Neolithic civilization. Since the Kharga Scarp contained many Paleolithic sites, she was able to excavate many implements used by those civilizations.
Ұлы Зимбабве
1928 жылы Британ академиясы Катон Томпсонды Зимбабведің оңтүстік-шығысында, Мутирикве көліне жақын орналасқан қираған орындарының пайда болуын зерттеуге шақырды. Аймақта бірнеше ғимараттарды қамтитын үш құрылыстар жиынтығы табылды. Катон Томпсон жергілікті сарапшылардан келген қарсы пікірлерді "ессіз" деп белгіленген файлда сақтайтынын айтты. Қазіргі археологтар бұл қаланың шона тілінде сөйлейтін африкалық өркениеттің туындысы екенін қабылдады.
In 1928, the British Academy invited Caton Thompson to investigate the origins of ruins in southeastern Zimbabwe near Lake Mutirikwe. The site contained three sets of structures which contained multiple buildings. Caton Thompson claimed to keep hostile letters from local experts in a file marked "insane". Modern archaeologists now agree that the city was the product of a Shona speaking African civilisation.
Кейінгі өмірі
1932 жылы ол Мэри Ликиді өзінің "Шөл Файюмы" кітабын суреттеу үшін жұмысқа алды, бұл оның кейінгі палеоантропологиядағы мансабына зор әсер етті. 1937 жылдың соңында Катон Томпсон мен Элинор Гарднер Фрея Старкпен бірге Йемендегі Хадрамаутта алғашқы жүйелі қазба жұмыстарын бастады (аймақ бұрын Теодор Бент тарапынан да зерттелген еді). Алайда, Катон Томпсон мен Старк арасындағы қарым-қатынас шиеленіскен болатын, және Старк 1940 жылы жарияланған "Арабстандағы қыс" кітабында белгілі бір әйел археологты ашық сынайды. Катон Томпсон Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін далалық жұмыстардан зейнеткерлікке шықты. Дороти Хоармен, Кембридждегі әріптесімен ұзақ жылдар бойы дос болған Катон Томпсон Хоармен бірге үй сатып алып, оны бөлісіп тұрды. Хоар американдық актриса Мэри Андерсонның ұлы Хосе "Тоти" М. де Наварроға үйленгеннен кейін, ол өзі де Кембриджте археологиядан дәріс оқыды, содан кейін Наварролар Катон Томпсонмен үйді бөлісуді жалғастырды. 1956 жылы Наварролар академиялық қызметтен зейнеткерлікке шыққанда, Катон Томпсон олармен бірге Ворстерширдегі Бродвейдегі үйлеріне, Court Farm фермасына көшіп барды. Катон Томпсон 1983 жылы "Аралас естеліктер" атты автобиографиясын жарыққа шығарды. Ол өмірінің соңына дейін олармен және олардың ұлы Майклмен бірге тұрды. Ол 1985 жылы 97 жасында Ворстерширдегі Бродвейде қайтыс болды.
In 1932, she employed Mary Leakey to illustrate her book The Desert Fayum, greatly influencing her later career in paleoanthropology. Towards the end of 1937 Caton Thompson and Elinor Gardner, accompanied by Freya Stark, initiated the first systematic excavation in the Yemen at Hadhramaut (coincidentally, also a region explored by Theodore Bent). However, relations between Caton Thompson and Stark were notoriously strained, with Stark deriding an anonymous but identifiable female archaeologist in her book A Winter in Arabia in 1940. Caton Thompson retired from fieldwork after the Second World War. A long time friend of Dorothy Hoare, a colleague from Cambridge, Caton Thompson bought and shared a house with Hoare. After Hoare married Jose "Toty" M. de Navarro, son of the American actress Mary Anderson, and himself another Cambridge lecturer in archaeology, the Navarros continued to share the house with Caton Thompson. When she and the Navarros retired from academic life in 1956, Caton Thompson moved with them to their home in Broadway, Worcestershire Court Farm. Caton Thompson went on to have her memoirs released as an autobiography entitled "Mixed Memoirs" in 1983. She would reside with them and their son, Michael for the rest of her life. She died in 1985, in her 97th year at Broadway, Worcestershire.
Құрмет белгілері мен марапаттары
1938 жылы оған Кембридж университетіндегі Дисней археологиясы профессоры лауазымы ұсынылды, бірақ ол бұл ұсыныстан бас тартты, ал бұл лауазымды кейін Дороти Гаррод қабылдады. Дегенмен, ол 1923 жылы Кембридж университетіндегі Ньюнхэм колледжінде ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді және 1934 жылдан 1945 жылға дейін құрметті оқырманы болды, 1954 жылы құрметті LittD дәрежесін алды. Ол 1940-1946 жылдары Тарихқа дейінгі қоғамның алғашқы әйел президенті болды, сондай-ақ 1944 жылы Британ академиясының мүшесі болып сайланды. Кейтон Томпсон 1944 жылы Корольдік антропология институтының вице-президенті болып сайланды. Ол 1946 жылы Корольдік антропология институтының Хаксли медалін алды. 1934 жылы Кейтон Томпсон Корольдік антропология институтының Риверс медалін алған алғашқы әйел болды. 1961 жылы ол Шығыс Африкадағы Британ тарих және археология мектебінің негісқалаушы мүшесі болды және 10 жыл кеңесте қызмет еткеннен кейін құрметті мүше атанды.
In 1938 she was offered the post of Disney Professor of Archaeology at Cambridge but rejected the role which was subsequently accepted by Dorothy Garrod. However, she was a research fellow at Newnham College, Cambridge in 1923 and honorary fellow from 1934 to 1945, receiving an honorary LittD in 1954. She was the first female President of the Prehistoric Society from 1940 to 1946, whilst also being elected a fellow of the British Academy in 1944. Caton Thompson was also elected to the vice presidency of the Royal Anthropological Institute in 1944. She received the Huxley Medal from the Royal Anthropological Institute in 1946. In 1934 Caton Thompson was also the first woman to receive the Rivers Medal from the Royal Anthropological Institute. In 1961 she was a founding member of the British School of History and Archaeology in East Africa and was made an honorary fellow after serving on the council for 10 years.