Кіріспе

Фиджи президенті Рату Сэр Камисесе Мара 2000 жылдың 29 мамырында күштеу арқылы отставкаға кетіп, билікті коммодор Франк Байнимарамаға тапсырды. Саясаткерлер бұл оқиғаны «төңкеріс ішіндегі төңкеріс» деп сипаттады. 28 мамырда Рату Мара әскери кемеге шығарылып, оған бұрынғы және қазіргі әскери және полиция шенеуніктері келіп, Конституцияны тоқтатуды талап етті. Ол бас тартқанда («Конституция жойылса, мен де кетемін» деп, ол қатысты түрде мәлімдеді), топ – Байнимарама, бұрынғы премьер-министр және 1987 жылғы төңкерістің жетекшісі Ситивени Рабука, бұрынғы әскери қолбасшы Рату Эпели Ганилау (Мараның күйеу баласы) және бұрынғы полиция комиссары Исикия Савуа – Мараны отставкаға келуге мәжбүр етті. Одан кейін ол Лау аралдарындағы туған жеріне апарылды. Чаудхридің сөзінше, Спийттің қауіпсіздік жетекшісі Илисони Лигаири оған Савуа мен бұрынғы премьер-министр Рабуканың төңкеріс жоспарына қатысқандарын айтқан. «Лигаири өтірік айта алмайды, өйткені ол оқиғаға тікелей қатысты және қазір Нукулау аралында сот отырысын күтуде», – деді Чаудхри. Билікті басып алған әскери режим президенттік лауазымға Рату Йосефа Илоилоны тағайындады. Төңкеріс тоқтатылғаннан кейін 2000 жылдың 15 қазанындағы Жоғарғы сот шешімі бойынша Мараның орнына тағайындалған адамның тағайындалуы конституцияға қайшы екендігі анықталып, оны қызметіне қайтаруға бұйрық берілді. Бірақ Мара елді одан әрі конституциялық құлқыраудан сақтау үшін ресми түрде отставкаға келуге шешім қабылдады, оның отставкасы 2000 жылдың 29 мамырына дейін кері күшіне енді. 2003 жылдың 21 мамырында Полиция тергеу департаменті Рату Мараның отставкасына қатысты тергеу ашқанын растады. Полиция 2003 жылы тергеу барысында көптеген қиындықтарға тап болғанын және көптеген қызметкерлердің ынтымақтастық көрсетпегенін мәлімдеді. 2004 жылдың 30 сәуірінде полиция өкілі Месаке Корои көптеген әңгімелер мен құлақтан естіген ақпараттардың таралып жатқанын, бірақ олардың сотта қолдау таппайтынын айтты. Көптеген куәгерлер сөйлеуден бас тартты. «Өкінішке орай, қазіргі уақытта тергеу жұмысы тоқтап тұр», – деді Корой.