Кіріспе
Қызылорда қаласы, Қазақстан. Қызылорда (,), бұрын Қызыл Орда (Кзыл Орда), Ақ Мешіт (Ак Мечеть), Перовск (Перовск), Ленинск (Ленинск) және Форт Перовский (Форт Перовский) деп аталған, Қазақстанның оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан қала. Қызылорда облысының орталығы және 1925-1927 жылдар аралығында Қазақ Автоном Кеңестік Социалистік Республикасының (ҚАССР) бұрынғы астанасы. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 242 462 адамды құрайды. Тарихи тұрғыдан қала Сырдария өзені мен Коканд бекінісі орнында қалыптасқан. Қала мен жақын ауылдардың жалпы халқы 312 861 адамды құрайды (2020 жылғы халық санауы).
Kyzylorda (, ), formerly known as Kzyl Orda (Кзыл Орда), Ak Mechet (Ак Мечеть), Perovsk (Перовск), Leninsk (Ленинск), and Fort Perovsky (Форт Перовский), is a city in south central Kazakhstan, capital of Kyzylorda Region and former capital of the Kazakh ASSR from 1925 to 1927. The city has a population of 242,462 (2020 Census). It historically developed around the Syr Darya river and the site of a Kokand fortress. The population of the city with nearby villages is 312,861 (2020 Census).
Тарих
Сельджук әулетінің негізін қалаушы Сельджук тұсында бір елді мекен болған. Қазіргі қала 1817 жылы Ақ мешіт деп аталатын Коканд бекінісі орнында пайда болды. Кейін танымал болған Якуб Бег бұл бекіністің командирі болған, бірақ соңғы шайқаста ол басшылық етпеген. 1853 жылы Түркістанды Ресей жаулап алғанда, генерал Василий Перовский басқаратын орыс әскерлері бекініс басып алды.
Климат
Қызылордада ыстық жаздары мен суық қыстары бар суық шөлді климат (Кёппен климаттық жіктелімі BWk) басым. Жыл бойы жауын-шашын аз мөлшерде жауады, әсіресе жаз айларында. Қыста қар жиі жауады, бірақ қалыңдығы аз. Ең төменгі температура 1969 жылдың ақпанында тіркелген, ал ең жоғары температура 1975 жылдың 7 шілдесінде тіркелген.
Ауыл шаруашылығы
Қызылорда күріш өндірісімен танымал. Мыңдаған гектар күріш өндіруге бөлінген. Қалада екі күріш диірмені жұмыс істейді.
Білім
Қызылорда мемлекеттік университеті (ҚМУ) Қорқыт ата атындағы – Қазақстан Республикасының Арал аймағындағы білім берудің, ғылымның және мәдениеттің жетекші орталығы. 1950 жылы құрылған университет 11 факультетте 54 мамандық бойынша жоғары білікті мамандарды даярлайды.
Көлік
Қызылордада бір әуежай бар. Ол жақын орналасқан Тұрғыай алабындағы маңызды мұнай өндіріс орындарына жабдықтармен қамтамасыз ету орталығы ретінде дамыған.
Туризм
Қызылорда облысының туристерге қызығушылық тудыратын жерлеріне жоғалған Арал теңізі, Байқоңыр ғарыш айлағы, Сауран және Шығанақтағы археологиялық қазбалар, Қорқыт Ата ескерткіш кешені, сондай-ақ бірнеше ежелгі мазарлар жатады.