Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босанғаннан кейінгі тұқымсыздық, емшек сүтімен тамақтандыруға байланысты
Post partum infertility due to breast feeding
Лактациялық аменорея, сондай-ақ босанғаннан кейінгі тұқымсыздық деп те аталады, әйелде айналма (етеккірдің тоқтауы) және толыққанды емшек сүтімен тамақтандыру кезінде пайда болатын уақытша босанғаннан кейінгі тұқымсыздық.
Lactational amenorrhea, also called postpartum infertility, is the temporary postnatal infertility that occurs when a woman is amenorrheic (not menstruating) and fully breastfeeding.
Гормоналды жолдар мен нейроэндокриндік бақылау
Емшек сүті беру гипоталамустан гонадотропин босататын гормонның (GnRH) және гипофизден лютеинизациялық гормонның (LH) пульстік шығарылу үлгісін бұзып, қалыпты етеккір циклының қалпына келуін кешіктіреді. Лактация кезінде фолликулға әсер ететін гормонның (FSH) плазмадағы концентрациясы фолликул өсуін қамтамасыз етеді, бірақ LH сигналының жеткіліксіз пульстілігі осы фолликулдардың эстрадиол өндірісін азайтады.
Breastfeeding delays the resumption of normal ovarian cycles by disrupting the pattern of pulsatile release of gonadotropin releasing hormone (GnRH) from the hypothalamus and hence luteinizing hormone (LH) from the pituitary. The plasma concentrations of follicle stimulating hormone (FSH) during lactation are sufficient to induce follicle growth, but the inadequate pulsatile LH signal results in a reduced estradiol production by these follicles.
Сүт ішуді ынталандыру
Емшек сору қарқындылығы туғаннан кейінгі аменорея кезеңінің ұзақтығымен тікелей байланысты. Емшек сору қарқындылығы бірнеше динамикалық компоненттерден тұрады: емшек сору жиілігі, емшек сору кезеңінің ұзақтығы және 24 сағат ішіндегі емшек сору ұзақтығы. Аменореяны сақтауда осы факторлардың қайсысы ең маңызды рөл атқаратыны әлі анық емес. Емшек сору қарқындылығы түрлі халықтар арасында әртүрлі болады. АҚШ және Шотландиядағы әйелдерге жасалған зерттеулер көрсеткендей, күніне кем дегенде алты рет емшек сору және 24 сағат ішінде 60 минут сүт сору аменореяны сақтауға көмектеседі. Ботсванадағы !Кунг әйелдері мен Папуа-Жаңа Гвинеядағы Гайнж әйелдері арасында жүргізілген салыстырмалы зерттеулер көрсеткендей, күніне 40-50 рет 3 минутқа созылатын жиі және қысқа емшек сору кезеңдері босанғаннан кейін екі жылға дейін аменореямен байланысты. Сәби емшек сорғанда, емшек ұшындағы сезімтал рецепторлар мидағы алдыңғы гипофиз безіне сигнал жібереді, ол пролактин мен окситоцинды бөліп шығарады. Пролактин мен окситоцин сүттің бөлінуін (сүт келуін) және емшек ұшынан шығарылуын оң кері байланыс арқылы ынталандырады. Емшек соруды, тікелей гормоналды себептік фактордың орнына, бала туу қабілетінің аралық көрсеткіші ретінде қарастыратын зерттеулер, емшек сүтін беру қарқындылығы гипотезасын (яғни, ұзақ және жиі емшек сүті беру аменорея кезеңін ұзартады) және метаболикалық жүктеме моделін (яғни, ананың энергиясы босанғаннан кейінгі аменорея мен жұмыртқалық функцияның қалпына келу уақытын анықтайтын басты фактор) салыстырады.
Suckling intensity directly correlates with the duration of the amenorrheal period following birth. Suckling intensity has several dynamic components: frequency of suckling, duration of the suckling bout, and duration of suckling in a 24 hour period. It is not clear which of these plays the most critical role in maintaining amenorrhea. Suckling intensity is highly variable across populations. Studies of U. S. and Scottish women show that at least six bouts per day and 60 minutes of suckling in a 24 hour period will typically sustain amenorrhea. Concurrent studies of !Kung women in Botswana and Gainj women in Papua New Guinea have shown that very frequent, very short suckling bouts of about 3 minutes, 40 to 50 times per day correlate with typical amenorrhea of up to two years postpartum. When an infant suckles, sensory receptors in the nipple send a signal to the anterior pituitary gland in the brain, which secretes prolactin and oxytocin. Prolactin and oxytocin trigger the release (letdown) of milk and its ejection from the nipple in a positive feedback loop. Suckling as proxy indicator of infecundity rather than a direct, hormonal causal factor is supported in studies contrasting the nursing intensity hypothesis, which says that more intense (prolonged, frequent) breastfeeding will result in a longer period of lactational amenorrhea, and the metabolic load model, which posits that maternal energy availability will be the main factor determining postpartum amenorrhea and the timing of the return of ovarian function.
Сүтпені сүту және энергиямен қамтамасыз ету
Бала туғаннан кейін жұмыртқалық функциясы мен фертильділік ананың энергиялық қорына тікелей байланысты. Бұл, халықтар арасында сүт өндірудің салыстырмалы тұрақты метаболизміне байланысты, ол шамалы өзгеруі мүмкін, бірақ ана үшін маңызды шығын болып табылады.
Postpartum ovarian function and the return of fecundity depend heavily on maternal energy availability. This is due to the relatively consistent metabolic costs of milk production across populations, which fluctuate slightly but represent a significant cost to the mother.
Лактациялық аменореяны кросс-мәдени қолдану
Лактациялық аменорея әдісін (ЛАМ) қолдану бүкіл әлемде кездеседі. Ол әртүрлі қоғамдарда түрлі деңгейде қолданылады. ЛАМ жеке немесе басқа әдістермен бірге қолданылуы мүмкін. Әлемнің әртүрлі елдері мен аймақтарында босанғаннан кейінгі контрацепция әдістері туралы жүргізілген зерттеулерде ЛАМ қолданудың көптеген мысалдары келтірілген. Сонымен қатар, баланың тамақтануы мен денсаулығы арасындағы байланыс түрлі жағдайларда зерттелген. Лактациялық аменореяға әсер ететін физиологиялық факторлардан өзге, мәдени айырмашылықтар осы әдістің әртүрлілігін түсіндіруге көмектеседі. Түркиядағы зерттеулер ЛАМ мен контрацепция арасындағы байланыс туралы білімнің жеткіліксіз екенін көрсетті. Дегенмен, бұл нәтижелер аналардың ЛАМ туралы білуге ниет білдіргендерімен қайшы келеді. Мұндай білімнің жетіспеушілігі әлемнің басқа бөліктерінде, мысалы, Оңтүстік-Шығыс Венгрияда босанғаннан кейінгі контрацепциялық құралдарды қолдану арқылы көрінбейді. Босанғаннан кейін контрацепция әдістерін қолдануда теңсіздік байқалады. ЛАМ басқа контрацепциялық әдістерге қарағанда шамамен екі есе көп қолданылады. Бұл аймақта контрацепцияны таңдауға әсер ететін басты факторлардың бірі – білім деңгейі. Жоғары білім деңгейі ЛАМ-ға қарағанда тиімді контрацепциялық әдістерді пайдалану мүмкіндігін арттырады. Халықаралық деңгейде ана мен баланың тамақтануы мен денсаулығы ЛАМ қолданумен байланысты. ЛАМ-ды қолдау арқылы, балаға эксклюзивті емшек сүті беру маңыздырақ болады, осылайша ЛАМ тиімділігін арттыруға болады. Мысырда бұл аналардың дұрыс тамақтану әдеттерін жақсартуға көмектеседі. Балалардың толыққанды емшек сүті алуын қамтамасыз ету үшін аналар өз тамақтануларын қадағалауы керек, бұл жалпы тамақтану деңгейін жақсартады. Кениядағы бір аймақта дұрыс тамақтану мен ЛАМ арасындағы, әсіресе нәрестелер арасындағы байланыс анық көрінеді. Эксклюзивті емшек сүті беру жүктіліктің алдын алуға және балалардың өлім-жүртім деңгейін төмендетуге оң әсер етеді. ЛАМ-ды қолдау емшек сүті беруді жалпы түрде арттырды, нәтижесінде нәрестелердің өмір сүру көрсеткіштері жақсарды.
The use of lactational amenorrhea method (LAM) can be seen across the world. It is used in many different societies to varying extents. LAM can be used by itself or in combination with other methods. There are multiple examples of LAM use covered in studies conducted about postpartum birth control methods in various countries and areas of the world. Additionally, the connection between LAM use and infant nutrition and health has been examined in different contexts. Beyond the physiological factors that influence lactational amenorrhea, cross cultural differences can help account for many of the variations in lactational amenorrhea. In Turkey, exploration of LAM has exposed a distinct lack of knowledge surrounding the connection between lactational amenorrhea and birth control. However, these findings are contrasted with the fact that mothers demonstrated a desire to learn about LAM as a method of contraception. This lack of knowledge is not necessarily evident in other parts of the globe as exemplified in South Eastern Hungary with the use of post partum contraceptives. There is an imbalance of birth control method usage postpartum. LAM makes up nearly double the usage of other contraceptive usages. One of the primary factors influencing choice of contraceptive in this area is level of education. A higher level of education correlates to a bigger chance of utilizing effective contraception methods rather than LAM. Nutrition and health of both the mother and infant are connected to the use of LAM in the international community. By promoting LAM, exclusive breastfeeding for the infant becomes more prominent in order to make LAM as effective as possible. In Egypt, this has been shown to combat poor nutritional practices of mothers. To make sure infants are getting fully enriching breast milk, mothers must take their own nutritional practices seriously, leading to an overall improvement of nutrition. An area in Kenya further provides evidence that there is a substantial link between proper nutrition and LAM, specifically with infants. This exclusive use of breastfeeding has a positive impact on preventing pregnancy as well as reducing child mortality. The promotion of LAM has shown an increase in breast feeding overall, resulting in better prospects of survival for infants.