Кіріспе

Паностеит, кейде асыл тұқымды иттер арасында "пано" деп қысқартылады, үлкен тұқымды иттерде кездесетін сирек ұзын сүйек ауруы. Кенеттен, себепсіз ауырсыну мен жамбас ауруымен көрінеді, бұл ауру аяқтан аяққа көшіп, әдетте 5-14 айлық шамасында пайда болады, сондықтан "өсу ауруы" деп атайды. Дененің қызуы көтерілуі, салмақ жоғалту, тәбет жоғалту және әлсіздік сияқты белгілер де байқалуы мүмкін. Аурудың себебі белгісіз, бірақ генетикалық бейімділік, стресс, инфекция, метаболизм немесе аутоиммундық факторлар ықпал етуі мүмкін. Сонымен қатар, қарқынды өсу және жоғары протеинді тамақ патогенезге қатысы бар деген пікірлер де бар. Толыққанды қан талдауында ақ қан клеткаларының санының артуы байқалуы мүмкін, бұл паностеит инфекциядан туындайды деген теорияны қолдайды. Паностеит гистологиялық тұрғыдан periosteum, endosteum және сүйек қабыршағындағы остеобластар мен фибробластардың активтілігінің күшеюімен сипатталады, нәтижесінде фиброз пайда болып, зақымдалған сүйектің сүйек қуысында дәнекер тіні қалыптасады. Ауырсыну сүйек қуысындағы қысымның артуынан және periosteum-дағы ауырсыну рецепторларының тітіркенуінен туындауы мүмкін. Ең көп зардап шегетін сүйек – жамбас сүйегі. Бұл ауру еркектерде әйелдерге қарағанда жиірек кездеседі.

Диагностика

Диагноз көбінесе басқа нұқсанды жоққа шығару арқылы қойылады, яғни ошақтықтың басқа мүмкін себептері, мысалы гипертрофиялық остеодистрофия және остеохондроз дисекансы жоққа шығарылғаннан кейін қойылады. Науқастың анамнезі, жасы, тұқымы және клиникалық белгілері ветеринар дәрігерге болжамдық диагноз қоюға көмектеседі. Дене тексеру кезінде, иттің аяқ-қолдарының ұзын сүйектерін анықтағанда ауырсыну байқалуы мүмкін. Рентген суретінде зақымдалған сүйектің сүйек қабыршақ қуысында, көбінесе қоректік тесік маңында (қан тамырлары сүйекке кіретін жерде) тығыздық артуы көрінеді. Бұл белгілер ошақтық басталғаннан кейін он күнге дейін байқалмауы мүмкін.

Емдеу

Емдеу иттің ауырсынуын және қабынуын басудан тұрады, осылайша итке қолайлы жағдай жасалады. Бұл анальгетиктер мен карпрофен сияқты қабынуға қарсы препараттарды қолдану арқылы қол жеткізіледі. Ауыр жағдайларда қабынуды азайту үшін стероидтар берілуі мүмкін. Емдеу кезінде физикалық белсенділікті шектеу де ұсынылады, күшті соққылармен жағдайдың нашарлауын болдырмау үшін. Денеңнің қимыл-қозғалысы көбінесе қосымша емдеусіз бірнеше күннен бірнеше аптаға дейін өтеді. Екі жасқа дейін қайталануы мүмкін. Жылдам өсетін алты айлық түйеде паностеитке күдік болған бір жағдай тіркелді, бұл жағдайда аяқ ауруы алмасып отырды. Паностеит еозинофильді паностеит, эностоз, жаңа сүйектің эндостеялық өсуі және эопан деп те аталады.

Сыртқы сілтемелер

https://web. мұрағат. org/web/20051203154607/http://www. critterchat. net/pano. htm
https://web. мұрағат. org/web/20170629224444/http://www. vetsurgerycentral. com/panosteitis. htm