Кіріспе

Bad Driburg – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Höxter ауданындағы қала және шипажай. Aa өзені мен Altenbeken–Kreiensen темір жолының жанында орналасқан.

География

Бад-Дрибург Эгге тауларының шығыс еңісінде, Падерборн қаласынан шамамен 20 км шығысқа қарай орналасқан.

Тарихқа дейінгі дәуір

Археологиялық қазбалар Дрибург аймағында шамамен б.з.д. 3000-1800 жылдар аралығында, Орта және Жаңа Тас дәуірінде адамдар қоныстанғанын көрсетеді. Бронз дәуірінен табылған маңызды жәдігерлер шамамен б.з.д. 1800-600 жылдар аралығында осы аймақта өте жоғары мәдениетке ие адамдар өмір сүргенін куәландырады.

Ежелгі заман

15 жылға дейінгі құмыра сынықтарының және, ең бастысы, монеталардың табылуы римдіктер мен ежелгі заманда осы аймақта тұрған герман тайпасы – херускилер арасында бейбіт сауда болғандығын көрсетеді.

Орта ғасырлар

772 жылы Ұлы Карл сакстарға қарсы әскери операцияларды бастады. Ұзақ өтпей, Ибургке Әулие Петрге арналған шіркеулердің бірі салынды. Бұл – тарихи Саксониядағы ең көне шіркеулердің бірі. 868 жылы Падерборн епископы Нейенхерседе монастырь негіздеді, қазір ол Бад Дрибург қауымының құрамдас бөлігі. Монастырь шіркеуі 12 ғасырдың басында салынды. 1231 жылы Падерборн епископтығы қайта ұйымдастырылғаннан кейін Дрибург архидиакондық ордасы болды. Осы кезде Дрибургер пфеннигі соғыла бастады, қазір ол өте сирек монетаға айналды (төмендегі гербті қараңыз). Шамамен осы уақытта немесе сәл кейінірек Дрибургке қала құқығы берілді. Бірақ оны растаған құжат көп бұрын жоғалып кеткен. Дегенмен, 1290 жылғы құжат сол кезде Дрибургтің қала құқығы болғанын көрсетеді. 14 ғасырда Дрингенберг қамалы салынды. 1323 жылы Дрингенбергке, қазір Бад Дрибургтың құрамдас бөлігіне, қала құқығы берілді және ол 1765 жылға дейін еркін соттың ордасы болды. 1345 жылдың 10 сәуірінде Падерборн епископы Балдуин Дрибургтің қала құқығын жаңартты. 1444 жылы Брауншвейг герцогы Отто (Брансвик) Ибург қамалын қиратып, толығымен бұзды.

Қазіргі заман

1500 жылы Дрибург маңында шыны өндірісінің бастауы болды. 1593 жылы Дрибургер Хейлквеллен (сауықтыру бұлақтары) қайтадан қолданысқа енгізілді. Келесі ғасырда, 1680 және 1683 жылдары екі өрт қаланы түгелдей жаққан. 18 ғасыр 1756-1763 жылдар аралығында өлім мен қиратуды қалдырған Жеті жылдық соғысты әкелді. Бруненштрасседегі Франзозенграб ("Француздардың қабірі") соғыстар мен эпидемиялардың көптеген құрбандарын еске түсіреді. 1781 жылдың 9 мамырында немесе 1782 жылдың 5 сәуірінде Брансуик жоғары аңшысы Каспар Генрих фон Сиерсторпф Дрибург шипажайын құрды, ол бүгінге дейін оның ұрпақтары, графтар фон Ойнхаузен Сиерсторпфтарға тиесілі. 1803 жылы Дрибург Пруссия құрамына өтті және Паддерборн князь-епископтығымен бұрынғы байланысы үзілді. Сол жылы Нойенхерс монастырі барлық дін өкілдерінің мұқтаж ақсүйек әйелдері үшін баспана орталығына айналды. 1809 жылы Дрибург еврей қауымының кішкентай синагогасы болды, ал 1905 жылы жеке мектебі ашылды. 1810 жылы, шамамен мың жылдан кейін, Нойенхерс монастырі толығымен таратылды. 1813 жылы Альхаузенде "Драйзенлинден" эпосын жазған дәрігер, ақын және саясаткер Фридрих Вильгельм Вебер дүниеге келді (ол 1894 жылы Нигеймде қайтыс болды). 1864 жылы Дрибург теміржол желісіне қосылды. 1919 жылы Дрибургке шипажай қаласы ретінде танылғандықтан "Бад" атағы берілді. 1938 жылы синагога қиратылды, ал қаланың еврей халқы нацистердің қудалауына ұшырап, қиын жағдайға түсті. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында, 1945 жылдың 5 сәуірінде қала американдық әскерлер бақылауына өтті. Бад-Дрибург соғыста көп зардап шекпеді. 1945-1950 жылдар аралығында шипажай британдық оккупациялық билік тарапынан пайдаланылды. Соғыстан кейінгі алғашқы шипажай маусымы 1951 жылы басталды. 1970 жылы Алхаузен, Эрпентруп, Херст, Лангеланд, Пембсен және Рильсен бұрынғы тәуелсіз қауымдастықтарымен біріктірілді. 1974 жылы қала өзін Бад-Дрибург деп атағанмен, үкімет оны шипажай қаласы ретінде мойындады. 1975 жылы Дрингенберг қаласы және Кюльсен мен Нойенхерс қауымдастықтары Бад-Дрибургке қосылды. 1981 жылдың 9 мамырында шипажай өзінің екі жүз жылдығын тойлады. Алты жылдан кейін, 1987 жылдың 5 мамырында термалдық бұрғылау сәтті аяқталды. 1990 жылдың 1 шілдесінде Бад-Дрибург өзінің 700 жылдық мерейтойын атап өтті. 1994 жылдың 27 наурызында "Driburg Therme" термалдық моншалары ашылды.

Нойенхерс

868 жылы қазіргі Нойенхерсе орнында Паддерборнның үшінші епископы Люитард сакстарды христиан дініне өткізу мақсатында монастырь құрды. Шіркеу алғашында Иса Мәриямның анасына арналған болатын. Кеңсіздер жылдар бойы көптеген қасиетті деректер жинады, олардың ең маңыздысы – монастырьдің қасиетті қамқоршысы болған Сенс-лес-Маркион қаласының қасиетті Сатурнинасының сүйектері.

Ғимараттар

Қасиетті Петр және Пауылдың католик шіркеуі 1894-1897 жылдары А. Гюльденпфеннигтің жобалары бойынша салынған. Бұл үш кемелі неоготикалық залдық шіркеу, трансептісі бар. Ол кафедра, орган, құрбандық үстелдері және құрылыс кезінен сақталған әйнектермен толықтай жабдықталған. Сондай-ақ, барокко стиліне жақын жатқан 1909 жылғы суреттер де бар. Бұрынғы шіркеуден роман стиліндегі шамамен 1260 жылға жататын крещение тағы, 1676 жылғы екі қасиетті покровительдің екі барокко мүсіні, сондай-ақ 1463 жылы қайтыс болған капитуляр Генрих фон Дрибургтің қабір тасы сақталған. Қаланың теміржол вокзалы 1860 жылдан кейінгі кеш классицизм үлгісінде салынған. Көптеген жаңа ғимараттардан тұратын қала орталығында XVIII-XIX ғасырлардағы жартылай ағаштан салынған бірнеше ғимарат әлі де тұр. Gräfliches Haus (шамамен "Граф үйі") – 1780 жылғы екі қабатты классицизм стиліндегі тас ғимарат, сыртқы баспалдағы бар. Ол граф саябағында орналасқан, онда қонақ үйі, конференц-орталық және шипажай бар. Осы жерде Нидерландының Беатрикс 1962 жылы Жаңа жыл қарсаңында болашақ күйеуі Клаус фон Амсбергпен алғаш рет кездесті, бұл кешті граф Ойнхаузен-Сиерсторпф ұйымдастырған, ол екеуінің алыс туысы болған. Мюленпфорте ("Тірмен қақпасы") деп аталатын жерде қала қабырғасының қалпына келтірілген және жаңартылған қираған қалдықтары бар. Нойенхерседе су қоршаған сарай (Wasserschloss) бар. Нейенхерседегі (Эггедом) Санкт-Сатурнина шіркеуі ("Санкт-Сатурнина монастырлық шіркеуі") 1100-1130 жылдар аралығында салынған, бірақ 1965 жылы болған найзағайдан туған өрт салдарынан көп зақымданған. Бад-Дрибургте 8 ғасырға жататын Ібург қамалының қираған қалдықтарын көруге болады.

Мұражайлар

Modellbahnschau MO187, Бад-Дрибург қаласының тарихи жүк стансасындағы теміржол моделдері көрмесі.

Спорт

Bilster Berg Drive Resort – Герман Тильке жобалаған моторспорт трассасы, бұрынғы НАТО Рейн армиясының базасының орнында салынған. 2013 жылы ашылған ол, елдік клуб ретінде қызмет етеді және трек күндерін ұйымдастырады.

Қала әкімдері

Бад-Дрибург қаласының әкімі – Буркхард Деппе (ХДС). Ол 2004 жылы сайланды және 2009, 2014 және 2020 жылдары қайта сайланды. Оның алдында Карл Хайнц Менне (ХДС) әкім болған, ол 1999 жылы сайланған.

Елтаңба

Бад-Дрибургтің азаматтық елтаңбасын геральдикалық тұрғыдан былай сипаттауға болады: Көк түсті қала қабырғасы мен қақпасы, оның үстінде тік тісті мұнара, ал қабырғаның сол жағында латын кресі сары түсте. Бұл мұнара 800 жылдан бері Дрибургтің символы болып табылады, оны тіпті 1215 жылы соғылған «Дрибург Пфеннигінде» де көруге болады, бүгінгі күні оның тек екі данасы ғана белгілі. Крест Падерборнның символы, бір кезде Бад-Дрибург оған қараған. 1908 жылдың 6 шілдесінде қызыл түсті (алая) ұқсас елтаңба бекітілген, бірақ 1973 жылы қызыл түс көк түске өзгертілді, ал бұрынғы крест-патте кресі латын кресіне айналдырылды. Бұл жаңа үлгі 1973 жылдың 9 мамырында Детмольдтағы Regierungspräsident тарапынан мақұлданды.

Қалалық серіктестіктер

1990 жылдан бері Бранденбургтың оңтүстік-батысындағы Уэбигау (азаматтардың атыс одағы) серіктестігі сақталып келеді.