Кіріспе
Сан-Франциско марафоны – 1977 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келе жатқан, USATF сертификаты бар АҚШ-тағы жол жүгірісі жарысы. Бұл жарысқа толық марафон, екі жарты марафон, ультрамарафон, 10 шақырымдық және 5 шақырымдық жарыстар кіреді. 1988, 1993 және 2020 жылдарды қоспағанда, марафон 1977 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді. Марафон "Эмбаркадеро" кемежай ғимаратының жанында басталып, "Алтын қақпа" көпірінен өтіп, сонда аяқталады. Бұл Бостон марафонына іріктеу жарысы болып табылады.
The San Francisco Marathon is an annual USATF certified road running event held in San Francisco, California, that includes a full marathon, two half marathons, an ultramarathon, a 10k, and a 5K. With the exceptions of 1988, 1993, and 2020, the marathon has been held annually since 1977. The marathon starts and finishes on the Embarcadero near the Ferry Building and crosses the Golden Gate Bridge. It is a qualifying race for the Boston Marathon.
Тарих
Бірінші Сан-Франциско марафонын «Pamakids Runners Club» жүгірушілер клубы ұйымдастырды. 1977 жылғы 10 шілдеде Невада штатының Рино қаласында тұратын такси жүргізушісі Атол Бартон 2:24:59 уақытында тұңғыш рет жеңіске жетті. Атол Жаңа Зеландияның Аотеароасында туған, ол NZ маори және шотланд тегінен шыққан. Бұл жарысқа 900-ден аз адам қатысты. 2004 жылы түрлі іс-шараларға шамамен 7 800 жүгіруші, ал 2005 жылы 11 290 жүгіруші қатысты. Бұл көрсеткіш 2008 жылы шамамен 19 000-ға, ал 2009 жылы 21 000-ға дейін өсті. 2009 жылғы жарысты ультрамарафоншы Дин Карназес және «Runner's World» журналының авторы Барт Яссо ұйымдастырды. 2006 жылы финиш сызығын 4021 жүгіруші кесіп өтті, олардың 277-сі келесі жарыстарға іліккен. 2010 жылғы жарыста 462 үміткер, 2011 жылы 468 үміткер, 2012 жылы 377 үміткер, ал 2016 жылғы жарыста 296 үміткер қатысты. 2018 жылғы жарыста 324 жүгіруші Бостон марафонына іліккен. Жыл сайын жүлде қоры да өзгеріп отырады. 1977 жылы Бартон еңбегі үшін футболка алды. 1999 жылдан 2001 жылға дейін ақшалай жүлде берілмеді. 2002 жылдан 2004 жылға дейін жеңімпаздар арасында 10 000 доллар бөлінді. 2005 жылдан бері ақшалай жүлде берілмейді, себебі ірі демеушілердің жетіспеушілігіне байланысты. 2020 жылғы жарыс COVID-19 пандемиясының салдарынан өткізілмеді, барлық тіркелгендерге жарысты виртуалды түрде өткізуге немесе 39 АҚШ доллары төлеп, қатысу құқығын 2021 жылға ауыстыру мүмкіндігі берілді. 2021 жылғы жарыс 18-19 қыркүйекте өтті.
Курс
Қазіргі марафон жолы Эмбаркадеро маңындағы Фери ғимаратының жанында басталып, сонда аяқталады. Жол Алтын қақпа көпірінің солтүстік жағынан Марин округіне қысқа ғана уақытқа кіреді. Марафон жолы құрылғалы бері бірнеше рет өзгерді. 1980-жылдардың аяғында старт Марин округінен Сан-Францискоға көшірілді. 1999 жылы жарыс ұйымдастырушылары жолды жылдамдату үшін бірқатар өзгерістер жасады. Сол жылы жол Алтын қақпа саябағындағы Поло алаңдарынан басталып, сонда аяқтау үшін өзгертілді, Алтын қақпа көпірінен өту тоқтатылды. Алғашқы жарты марафон бастапқыда толық марафонмен бірге Алтын қақпа көпірінен өтіп, бірақ 2018 жылы қауіпсіздік және қауіпсіздік алаңдауларына байланысты алынып тасталды. Бұрын толық марафон мен жарты марафон көпірдің жол жамылғысымен өтіп, екі бағыттық қозғалысты тоқтатып тастаған.